Uswiss,Davos:Bi Annalena Baerbock,Nchi nyingi duniani bado zina mfumo wa ushirikiano

Na Angella Rwezaula – Vatican.

Katika Mkutano wa 56 wa Jukwaa la Kiuchumi Duniani(WEF), mjini Davos nchini Uswiss,  Jumatano, tarehe 21 Januari 2026 alizungumza Rais wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Bi Annalena Baerbock, huku akiwataka wawakilishi wa serikali, sekta ya biashara na taasisi za kimataifa kuunda muungano wa kikanda na baina ya kanda ili kulinda mfumo wa kimataifa unaozingatia sheria. Akihutubia Jukwaa hilo alisema uaminifu duniani hauwezekani bila kujitolea kwa misingi ya pamoja na kuheshimu ukweli. Alikumbusha kuwa katika nyakati za kawaida, taasisi za mfumo wa ushirikiano wa kimataifa, hasa Umoja wa Mataifa, zilifanya kazi kama “mpatanishi” kusaidia nchi kuaminiana. Hata hivyo, mwanadiplomasia huyo aliongeza kuwa dunia ya leo haiishi tena katika “nyakati za kawaida”.

Dunia imesimama njia panda

Kwa njia hiyo Baerbock alisema kuwa tayari wakati wa ufunguzi wa kikao cha 80 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mwezi Septemba mwaka 2025 uliweka bayana kwamba “dunia imesimama njia panda,” ikikabiliwa na idadi ya juu kabisa ya migogoro, ikiwemo “takriban miaka minne ya uchokozi unaofanywa na mwanachama wa kudumu wa Baraza la Usalama dhidi ya jirani yake ambao ni ukiukwaji wa wazi wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa.” Aliongeza kuwa “Umoja wa Mataifa hauko tu chini ya shinikizo, bali uko chini ya shambulio la moja kwa moja”. Akizungumza kuhusu haja ya kupambana na taarifa potofu, alimnukuu mshindi wa Tuzo ya Amani ya Nobel, Maria Ressa: “Bila ukweli wa mambo, hakuna ukweli. Bila ukweli, hakuna uaminifu.” Kwa mujibu wa Baerbock, taarifa potofu zinatumika kama silaha katika dunia ya leo, na akili mnemba inaendelea kufifisha mpaka kati ya ukweli na uongo. Alisisitiza kuwa asilimia 96 ya video bandia au deepfakes zote ni za kingono na zinawalenga wanawake.

'Hakuna maslahi yanayoweza kuvuka haki za mamlaka kwa wakazi wake'

Pia alitetea ulimwengu unaoongozwa na sheria. Katika muktadha huo, alitaja hali inayohusu Greenland, ambayo Marekani inadai kupewa udhibiti wake. Baerbock alisisitiza kuwa hakuna maslahi ya kijiografia yanayoweza kuvuka haki za mamlaka ya wakazi wake kama raia wa Denmark, Muungano wa Ulaya na NATO. “Huwezi kushinda medali ya dhahabu kama hufuati sheria. Utatolewa kwenye mashindano. Na hakuna mwekezaji atakayewekeza katika dunia ambayo sheria zake hazitabiriki,” alisema, akikumbusha kuwa dunia isiyo na sheria tayari imeshasababisha maafa. “Kulinda mfumo wa kimataifa unaozingatia sheria si ujinga, bali ni maslahi ya busara ya binafsi,” alisisitiza Rais wa Baraza Kuu. Baerbock alisema kuwa uaminifu hupatikana kwa wale wanaotetea misingi hata inapokuwa vigumu, wanaochukua hatua licha ya gharama kubwa, na wanaosema ukweli pale ambapo ingekuwa rahisi zaidi kukaa kimya. Katika hitimisho lake, Rais huyo wa Baraza Kuu alitoa wito wa kuundwa kwa muungano wamataifa baina ya kanda, biashara na viongozi wa kiuchumi ili kulinda mfumo wa kimataifa. Baerbock alisisitiza kuwa idadi kubwa ya nchi bado zimejitolea kwa mfumo wa ushirikiano wa kimataifa, “Nchi 193 ukiondoa chache bado zinawakilisha wingi mkubwa.”

Trump  alitangaza makubaliano na NATO na kusimamisha ushuru kwa Greenland

Tarehe 20 Januari usiku,  Rais wa Marekani Donald Trump alifanya mabadiliko makubwa katika ushuru kwa nchi za Ulaya kwa Greenland. Mafanikio hayo yalikuja na chapisho kwenye jukwaa la mitandao ya kijamii la Truth, ambapo alisema kwamba amefikia muhtasari wa makubaliano na NATO kuhusu mustakabali wa kisiwa hicho na Aktiki. "Suluhisho hili, likikamilika, litakuwa na manufaa makubwa kwa Marekani na NATO kwa ujumla," alisema, kwa hivyo, "Sitaweka ushuru" dhidi ya Denmark na nchi zingine saba za Ulaya, ambazo zilipangwa kuanza kutumika mwezi Februari. Chapisho hilo lilichapishwa baada ya mkutano na Katibu Mkuu wa NATO Mark Rutte huko Davos, kando ya Jukwaa la Uchumi Duniani lenye mvutano zaidi katika historia. Muda mchache  tu mapema, huko Davos, Trump alikuwa amesisitiza kwa nguvu matarajio yake kwa Greenland, eneo linalojitegemea chini ya uhuru wa Denmark, akisema kwamba ni Marekani pekee ndiyo inayoweza kuhakikisha usalama wake.

Mazungumzo ya haraka

Rais alitoa wito wa "mazungumzo ya haraka" na kuishutumu Denmark kwa "kutokushukuru," akisema kwamba hakuna taifa au kundi la mataifa mengine isipokuwa Marekani linaloweza kulinda kisiwa hicho muhimu kimkakati kwa ufanisi. Kisha akaanzisha shambulio kali dhidi ya Ulaya, akiishutumu kwa kutoenda "katika mwelekeo sahihi." Katika hotuba yake katika Jukwaa la Uchumi Duniani, lililofanyika katika mazingira ya kiutamaduni ya Milima mirefu iliyofunikwa na theruji ya Uswiss, rais wa Marekani alitangaza kwamba "anaipenda Ulaya" lakini anaona njia yake ya sasa ya kisiasa na kiuchumi kuwa na dosari kubwa. Trump aliripoti kwamba "majadiliano zaidi yanaendelea" kuhusu mfumo wa ulinzi wa makombora wa Marekani wa Golden Dome huko Greenland.

Mkataba wa Greenland

Mkataba wa Greenland uliojadiliwa na NATO ni "makubaliano ya muda mrefu, yatadumu milele," Donald Trump alisema, akizungumza na waandishi wa habari huko Davos. "Tumepata kila kitu tulichotaka," rais wa Marekani alitangaza mwishoni mwa siku ya wazi na yenye uwazi na hotuba yake ya dakika 72 kwa hadhira ya jukwaa. Kulingana na Trump, Greenland ni muhimu kwa usalama wa Marekani na NATO, hasa katika suala la kudhibiti Urusi na China. Katika hotuba yake, pia alirejea kuhusu mgogoro wa Venezuela, akisema kwamba uzito halisi wa nguvu ya Marekani umegunduliwa hivi karibuni na jumuiya ya kimataifa. Hata jioni hiyo,Januari 20 katika mahojiano na CNBC, Trump alielezea kwamba Marekani na washirika wake wa Ulaya watafanya kazi pamoja kwenye mfumo wa ulinzi wa makombora wa Golden Dome na haki za madini huko Greenland chini ya makubaliano ya mfumo yaliyofikiwa na Katibu Mkuu wa NATO, Mark Rutte. Katika taarifa, msemaji wa Ikulu ya White House alisema maelezo ya makubaliano bado yanahitaji kukamilishwa

Suala la Greenland

Katibu Mkuu wa NATO Rutte alirudia hisia hii, akielezea makubaliano hayo kama mwanzo mzuri, ingawa bado kuna mengi ya kufanywa. Kiongozi wa Muungano wa Atlantic kisha akaripoti kwamba suala la uhuru wa Greenland halikujadiliwa. Kulingana na ripoti zilizokusanywa na New York Times, makubaliano hayo yanatoa uhuru wa Marekani uliowekwa katika maeneo fulani ya kisiwa hicho, ambapo itajenga kambi mpya za kijeshi. Trump alisisitiza kwa msisitizo jukumu la Marekani kama "injini ya kiuchumi ya sayari," akisema kwamba Marekani inapofanikiwa, dunia pia inafanikiwa. Hata hivyo, kauli hizi zinakuja huku kura za maoni zikionyesha kuongezeka kwa kutoridhika kwa Wamarekani na kupanda kwa gharama ya maisha, jambo ambalo linaweza kuathiri uchaguzi wa katikati ya muhula wa Novemba.

Trump kukuza mpango wenye utata:Baraza lake la Amani

Januari 22 Trump anatarajiwa kukuza mpango mwingine wenye utata: "Baraza lake la Amani," linaloonekana na waangalizi wengi kama mpinzani anayeweza kuwa wa Umoja wa Mataifa. Waziri wa Mambo ya Nje wa Denmark Lars Lokke Rasmussen alisema anakaribisha tangazo la kusimamishwa kwa ushuru. Waziri Mkuu wa Uholanzi Dick Schoof na Waziri Mkuu wa Italia Giorgia Meloni, miongoni mwa wengine, walionesha kuridhika kwao. Waziri Mkuu wa Denmark Mette Frederiksen alithibitisha kwamba serikali iko tayari kujadili, lakini lazima iheshimu uadilifu wa eneo na uhuru.

Denmark na Greenland ndizo zinaweza kufanya maamuzi yanayohusu nchi zao

"Denmark na Greenland pekee ndizo zinaweza kufanya maamuzi kuhusu masuala yanayowahusu," waziri mkuu alisema katika taarifa iliyoandikwa. "Ufalme wa Denmark ungependa kuendelea kushiriki katika mazungumzo yenye kujenga na washirika kuhusu jinsi ya kuimarisha usalama katika Aktiki, ikiwa ni pamoja na Golden Dome ya Marekani, mradi tu hili litafanyika huku likiheshimu uadilifu wetu wa eneo," aliongeza. Waziri wa Hazina wa Marekani Scott Bessent aliwasihi Wana Ulaya "kupumua kwa kina" na kuepuka athari za hasira, akikosoa kauli alizoziita "za uchochezi." Katibu Mkuu wa NATO Mark Rutte pia alitoa wito wa "kuzingatiwa kwa diplomasia."

Asante kwa kusoma makala yetu. Unaweza kuendelea kupata habari mpya kwa kujisajili kwa jarida letu la kila siku: Just click here.