Kard.Parolin:Ziara ya Papa huko Monaco itakuwa mwaliko wa imani na kukutana

Na Massimiliano Menichetti

Ufalme wa Monaco unamsubiri Mrithi wa Petro. Ziara hii ya kwanza kwenda Ulaya, nje ya Italia, imekusudiwa kama ishara halisi ya ukaribu na kutia moyo katika imani, si tu kwa jumuiya ya Serikali ndogo ya Kikatoliki, bali kwa wanadamu wote. Matumaini ya Kardinali Pietro Parolin, Katibu Mkuu wa Vatican, ni kwamba "safari hii itatoa msukumo mpya kwa utume wa Kanisa mahalia, ikiimarisha ahadi ya pamoja katika nyanja za dharura" kama vile ulinzi wa uumbaji, ulinzi wa uhai, na kukuza mshikamano wa kimataifa, bila kusahau "wale walio hatarini zaidi."

Mwadhama,ziara ya Baba Mtakatifu katika Ufalme wa Monaco ina umuhimu gani?

Kama inavyojulikana, hii ndiyo sehemu ya kwanza ya Papa Leo XIV kwenda Ulaya nje ya Italia, na kuifanya kuwa chaguo la asili. Kihistoria, safari hii pia ina umuhimu maalum, kwani ziara ya mwisho ya Baba Mtakatifu  huko Monaco ilianza karne ya 16, wakati Paulo III alipokwenda  huko kama sehemu ya mazungumzo ya amani kati ya Charles V na Francis I. Pia kuna mambo mengi ya muunganiko kati ya Vatican na Monaco, ambapo Ukatoliki bado ni dini ya serikali na ambayo ni ya kipekee kabisa, ni lazima isemwe, katika muktadha wa kisasa wa Ulaya, hasa katika ulinzi wa maisha na masuala mengine ya kibiolojia. Hatimaye, kati ya wakazi 40,000 wa Ufalme huo, takriban 10,000 ni Wamonegasque yaani wazawa.

Nao wanabaki wameshikamana sana na tamaduni zao na ibada zao maalum, misingi ya utambulisho wao, umoja wao, na mwendelezo wa taasisi zao; nafikiria  hasa sherehe muhimu ya Mtakatifu Devota mwishoni mwa mwezi  Januari. Kwa hivyo, ziara ya Papa inaendana kikamilifu na ziara ya kichungaji ya Mrithi wa Petro. Monaco ni mojawapo ya nchi ndogo zaidi duniani. Katika muktadha huu wa kimataifa wa mivutano na vita, ambapo wengi huzungumzia mgogoro katika mfumo wa pande nyingi, mifumo hii  inawezekanaje  kuchangia katika ujenzi wa utaratibu wa kimataifa wa amani na haki?

Katika enzi ambapo sheria ya kimataifa inaonekana dhaifu na wakati mwingine imezidiwa na "mantiki ya nguvu,” pamoja na kurudi hatari kwa nadharia zinazohalalisha vita vya kuzuia, vyenye uwezo wa kuwasha ulimwengu na kugeuza nguvu ya sheria kuwa sheria ya nguvu, mataifa madogo yanathibitisha kuwa walinzi wa asili wa udikteta mwingi. Yanawakilisha kizuizi muhimu dhidi ya mielekeo ya kimabavu kwa sababu, kwa taifa dogo, utawala wa sheria si mzigo, bali ni dhamana ya mwisho ya kuishi na uhuru. Leo, ushawishi wa kimataifa haupimwi tena kwa nguvu za kijeshi pekee, bali kwa uaminifu wa kimaadili na uwezo wa kutenda kama madaraja yasiyoegemea upande wowote kwa ajili ya maridhiano.

Hali halisi kama Monaco inaonesha kwamba usalama halisi haupo katika silaha, bali katika mahusiano thabiti. Amani ya kudumu lazima kwanza kabisa iwe "ya haki," inayotokana na heshima ya utu wa binadamu na si mizani iliyowekwa. Mara nyingi ni mataifa madogo ambayo yanaongoza ajenda ya kimataifa kuhusu changamoto za kuwepo kama vile ulinzi wa bahari na maendeleo endelevu, masuala ambayo yanapuuza mipaka ya kijiografia na kutaka uwajibikaji wa pamoja.

Baba Mtakatifu anabainisha kwamba amani haiwezi kujengwa kwa silaha.Ni ujumbe gani unaoweza kuibuka kutokana na ziara hii ya kwanza barani Ulaya?

Chaguo la Baba Mtakatifu la Monaco pia ni sehemu ya mantiki ya kimkakati inayokusudiwa kuendana na utamaduni wa kidiplomasia wa Kiti Kitakatifu. Safari hii, kiukweli, inaonesha mwendelezo na upapa uliopita, ambao uliiona Bahari ya Mediterania kama maabara ya amani ambapo unaweza kukuza "ustahimilivu wa tofauti." Mapema miaka ya 1950, Giorgio La Pira alikuwa tayari ameelewa thamani na jukumu la kijiografia la eneo la Bahari ya Mediterania kama kitovu cha amani ya dunia, ambapo "wimbi la mazungumzo na amani litaenea kwa watu wa dunia nzima!" Lakini Baba Mtakatifu anasisitiza kwa nguvu kwamba sharti la amani miongoni mwa watu binafsi na watu liko katika umoja na Mungu na sisi wenyewe. Ni mtu aliyepatanishwa pekee anayeweza kuingia katika nguvu ya amani na kuwa mbunifu wa upatanisho katika maisha ya kila siku.

Monaco iko katikati ya Ulaya na inatazama  Bahari ya Mediterania,eneo lililokumbwa na changamoto kubwa:kuanzia migogoro hadi uhamiaji.Nchi za Ulaya zinapaswa kuchukua hatua gani katika muktadha huu?

Katika muktadha wa sasa wa migogoro mikubwa na mtiririko mkubwa wa uhamiaji, idadi ya vifo katika Bahari ya Mediterania inafikia zaidi ya 600 katika miezi miwili ya kwanza ya 2026 pekee, katika idadi kubwa zaidi tangu 2014 nchi za Ulaya zinaitwa kuwa “mwanga wa ustaarabu na ubinadamu.” Ikiwa inakabiliwa na tishio la migogoro isiyo na mwisho na kuenea kwa vita, ni muhimu kutenda kwa “ujasiri na uvumilivu” katika kuunda njia za mazungumzo, kuepuka kujisalimisha kwa mantiki ya silaha. Ulaya lazima igundue upya msukumo wa baba zake waanzilishi, ikihama kutoka mantiki ya maslahi ya kitaifa tu na wasiwasi wa usalama wa ubinafsi hadi mpango wa kweli wa ujumuishaji na mshikamano, ikiweka utu wa binadamu katikati ya sera zote.

Zikikabiliwa na mmomonyoko wa kanuni za kimataifa, nchi za Ulaya zinaitwa kuthibitisha tena ukuu wa sheria za kimataifa, zikitumia mazungumzo kama chombo pekee cha amani ya haki, ambayo si tu kutokuwepo kwa vita, bali pia ujenzi wa ukweli wa pamoja. Kuhusu changamoto ya uhamiaji, haiwezi kutatuliwa kwa kufunga nchi au kujenga kuta, lakini kwa kushughulikia sababu kuu zinazowasukuma watu wote kuacha ardhi zao za asili, na kwa kuwekeza katika kile kinachoitwa "haki ya kutohama" kupitia utulivu na ukuaji wa uchumi katika nchi za asili. Ni dharura  kuhama kutoka usimamizi wa dharura hadi maono ya kimkakati yanayochanganya ukaribishaji, ulinzi wa haki, na ujumuishaji, na kugundua upya wito wake wa kibinadamu na Kikristo. Usalama wa kweli wa Ulaya haujengwi kwa upweke, bali kwa uwazi unaowajibika, uwekezaji kwa vijana, na kujitolea kwa haki ya kijamii iliyoshirikishwa kati ya pwani mbili za Mediterania.

Bahari ya Mediterania mara nyingi imeelezewa kama"daraja kati ya watu na dini."Je,unaamini bado inaweza kutimiza kazi hii?

Bahari ya Mediterania si eneo rahisi la kijiografia, bali ni njia panda ya kiroho na kiutamaduni: huu ndio wito ambao historia imetupatia. Wito huu si urithi wa moja kwa moja kutoka zamani, bali ni kujitolea kupyaishwa kila siku kupitia utamaduni wa kukutana. Kwa kuwa amani mara nyingi hujengwa kuanzia mipakani, pwani mwa bahari hii inaitwa leo kujibadilisha kuwa maabara za kudumu za mazungumzo baina ya dini na ushirikiano wa kisiasa.

Lengo ni kubwa: kubadilisha ukaribu wa kijiografia kuwa ukaribu wa kweli wa kidugu. Licha ya mivutano, tayari kuna "mbegu nyingi za amani" - vijana, jumuiya, na vikundi vya Kanisa - vinavyofanya kazi ili kuhakikisha kwamba utofauti hauonekani kama tishio, bali kama utajiri wa pamoja. Juhudi zetu, za kidiplomasia na za kichungaji, zinalenga kufufua mwanga huu: Bahari ya Mediterania bado inaweza kufundisha ulimwengu kwamba kuishi pamoja ndiyo njia pekee ya kuelekea mustakabali halisi wa kibinadamu.

Ni faraja gani ambayo Papa atapeleka kwa jumuiya ya Wakatoliki wa Ufalme,ambayo inaishi katika jamii ya kimataifa na tamaduni nyingi?

Baba Mtakatifu anakwenda Monaco kuwaimarisha ndugu zake katika imani, akijua kwamba ushuhuda wa jumuiya imara ya Wakatoliki, thabiti katika ushuhuda wake wa imani na maisha yaliyojitolea kwa ajili ya huduma ya manufaa ya wote, unaweza kuwa chanzo cha heshima na, kwa nini isiwe, msukumo kwa nchi zingine za Ulaya zenye mizizi sawa. Kwa hakika, ziara ya Baba Mtakatifu itakuwa ni kutia moyo kuimarisha maisha ya imani ya watu kupitia utafutaji wa ukweli na mwaliko wa kufufua hamu ya kila mtu ya maisha ya ndani. Zaidi ya hayo, mwelekeo wa ulimwengu wa Ukatoliki unaupatia  uwezo halisi wa kujifungulia kwa utofauti wa jmuiya  ya kiutamaduni na kimataifa kupitia kukutana.

Ufalme wa Monaco una utamaduni ndefu ya mahusiano na Kiti Kitakatifu.Wewe binafsi unatarajia nini kutokana na ziara hii?

Ziara hii ya  Kitume si kitendo cha kidiplomasia tu, bali ni wakati wa kihistoria wenye umuhimu mkubwa wa kikanisa. Papa Leo XIV, Papa wa kwanza kutembelea Ufalme  katika nyakati za kisasa, anakwenda kuandika sura mpya katika karne za urafiki wenye matunda kati ya Kiti Kitakatifu na Monaco. Kauli mbiu iliyochaguliwa, "Je suis le Path, la Vérité et la Vie" yaani “ Mimi ni NJia, Ukweli na Uzima (Yh 14:6), ni moyo unaodunda, wa mafundisho ambayo Baba Mtakatifu anataka kuwasilisha: kuthibitisha ukuu wa Kristo katika enzi ya changamoto ngumu na kutokuwa na uhakika. Licha ya ufupi wa Safari, uwepo wa Mrithi wa Petro usiku wa kuamkia Juma Takatifu unachukua umuhimu wa kinabii.

Monaco inaonesha kwamba imani ya Kikatoliki, licha ya kuwa dini ya serikali, haizuii, bali inaangazia mshikamano wa kiraia. Kwa hivyo, Ufalme  unaonesha uwezekano wa "udini wenye afya," ambapo ushirikiano kati ya Kanisa  na Serikali si urithi wa zamani tu, bali ni nguvu hai inayoweza kujadiliana na usasa bila kupoteza mizizi yake ya Kikatoliki. Matumaini ni kwamba Ziara hii itatoa msukumo mpya kwa utume wa Kanisa Mahalia,  ikiimarisha kujitolea kwa pamoja katika pande za dharura: ulinzi wa Uumbaji, ulinzi wa uhai, na kukuza mshikamano wa kimataifa ambao hauwasahau walio hatarini zaidi. Papa Leo XIV anakwenda  kutukumbusha kwamba ni kwa kutembea katika Ukweli pekee ndipo tunaweza kujenga amani halisi na ya kudumu.

Asante kwa kusoma makala yetu. Unaweza kuendelea kupata taarifa mpya kwa kujisajili kwa jarida letu la kila siku:Just click here.