Susanna Tamaro:“Papa,sauti pekee dhidi ya wazimu wa silaha”
Na Fabio Colagrande – Vatican.
Mwanzo wa 2026 unaleta onyo dhahiri: mbio mpya za silaha barani Ulaya. Maneno ya Papa Leo XIV katika Ujumbe wake wa Siku ya Amani Duniani yalirudiwa mara moja katika tahariri ya Susanna Tamaro katika gazeti la Corriere della Sera Jumatatu, tarehe 29 Desemba 2025. Mwandishi huyo, katika mahojiano na vyombo vya habari vya Vatican, alielezea jinsi ambavyo maandishi hayo yalivyozaliwa kutokana na wasiwasi wake kuhusu ukosefu wa msimamo uliochukuliwa katika muktadha wa kimataifa unaoonekana kuelekea kwenye kuchochea vita. Kwa hivyo mahojiano hayo yanakuwa fursa ya kutafakari kumbukumbu ya vita vya karne ya ishirini, thamani ya amani, na jukumu la mazungumzo katika kuzuia migogoro.
Wasiwasi kuhusu upumbavu wa Vita
Tamaro alieleza kwamba uingiliaji wake ulizaliwa kutokana na "wasiwasi" kuhusu "kuchochea vita," ikiambatana na "ukimya karibu kabisa, ukosefu wa misimamo iliyochukuliwa, na tafakari ya kina." Maneno ya Papa Leo XIV yalionekana kwake "njia sahihi ya kuzungumzia vita," na picha ya mwanamke kijana wa Hungaria, aliyepatikana katika uwanja karibu na Orvieto baada ya Vita vya Pili vya Dunia, ilimfanya atafakari jinsi vita ilivyo "mchanganyiko wa nasaba," ambayo huharibu ubinadamu "si kwa kizazi kimoja bali kwa wengi," na kuacha "majeraha ya milele. Kwa mwandishi, vita si ukweli wa kufikirika kamwe: "sio mchezo wa video," bali ni ukweli unaoharibu kila kitu." Leo, katika enzi ya silaha za nyuklia na teknolojia za hali ya juu, anaelezea, mgogoro, ungemaanisha "uharibifu kamili, kwa asili na kwa kila kitu," na kuzungumza kuhusu majeshi na vifaru kunaonekana kama "kitoto." Kurudi kwenye tafakari nzito kuhusu vita kunamaanisha, kwa mujibu wa Tamaro, kuelewa umuhimu wake wa kweli wa anthropolojia na maadili.
Kumbukumbu, unyamazishaji wa Papa, na Wajibu
Mwandishi alisisitiza jinsi ambavyo leo "tunavyosahau historia na kumbukumbu." Alipendekeza kuwapeleka vijana kwenye kumbukumbu za vita na kuwafanya wajenge upya hadithi za wale waliokufa vitani na kuzikwa huko, kwa sababu "hii ndiyo dawa ya kweli ya aina yoyote ya kuchochea vita." Mamilioni ya vifo vya karne ya ishirini, anaona, vinaonekana kutowatisha tena watunga sera, ambao, labda katika enzi yoyote, "hawajawahi kuwajali sana wanadamu." Hivyo basi uharaka wa kuzungumza kuhusu "kanuni," mtu, na "utakatifu wa maisha." Kuhusu upangaji silaha wa Ulaya, mwandishi aliakisi kutengwa kwa Papa Leo, akisema kwamba hii "inamaanisha mengi," kwa sababu inaonesha jinsi ya kupinga kukimbilia kwa uwekezaji wa kijeshi kumekuwa "mwiko." Kile kinachoitwa "kunyamazisha" kwa Papa Leo XIV kuhusu masuala haya kinashangaza, kwani Papa anaonekana kuwa "sauti pekee inayozungumza, kwa maana inayofaa," katika muktadha unaoonekana "wazimu wa kichaa." Vita vinaendelea kuchukuliwa kuwa suluhisho kutokana na "maslahi makubwa ya kiuchumi," huku amani haitoi faida sawa, na kwa sababu hii ni muhimu kuweka "mwanadamu, mazungumzo, diplomasia" katikati.
Vizazi vipya na jukumu la Wasomi
Tamaro anaelezea wasiwasi mkubwa kwa vizazi vipya, ambavyo vimekua katikati ya "vita vya michezo ya video." Akisimulia kutokuamini kwa mpwa wake wazo la kujiunga na jeshi, anasisitiza kwamba vijana wa leo hawajui "ukweli wa mitaro, mabomu, na miili iliyovunjika." Kwa sababu hii, alisema, pamoja na maandamano ya amani, ni muhimu kuwapeleka katika maeneo ya ukumbusho, kwenye makaburi ya vita, ambapo vijana wengi wa miaka 19, wenzao, hupumzika, ambao walikufa "kwa sababu ya wazimu huu mkubwa." Hatimaye, mwandishi anakumbuka wajibu wa wasomi na Wakatoliki, walioitwa kueneza mawazo muhimu ili kukabiliana na uraibu wa vurugu. Anasema wale walio na fursa ya kujieleza wana "wajibu wa kufanya hivyo, kwa sababu mchezo unazidi," na Wakatoliki hasa lazima waamini katika ulimwengu unaoendelea "kupitia mazungumzo, kukutana, na uwezo wa kudhibiti migogoro bila kutumia kifo." Katika enzi ambayo ina hatari ya kupoteza kumbukumbu na maadili yake, sauti yake inaungana na ile ya Papa katika kuitaka Ulaya isisaliti historia yake.
