Teilhard de Chardin:Filamu mpya yaakisi urithi wa mwanasayansi Mjesuit
Na Paul Samasumo –Vatican.
Filamu ya masaa mawili ya Frank na Mary Frost ya "Teilhard: Mwanasayansi Mwenye Maono," inahusu maisha, mawazo ya kisayansi, na maono ya kiroho ya Pierre Teilhard de Chardin, Padre Mjesuit wa Ufaransa aliyeishi kuanzia 1881 hadi 1955. Filamu hiyo ni historia ya kuvutia ya kibinadamu iliyojaa tamthilia, inayomlenga Padre huyu mwanasayansi mtaalamu wa mambo na mwenye maono. Inalenga mapambano yake ya maisha yote ya kupatanisha sayansi ya mageuzi na imani na Taalimungu ya Kikatoliki. Watengenezaji wa filamu wa Marekani,Frank na Mary Frost, walizungumza na Vatican News kuhusu filamu hiyo.
Imekuwaje kwenu, nyinyi wawili na timu yenu, mkiileta filamu kwenye maonesho maalum, kwanza kabisa, ndani ya Vatican, katika Ukumbi Mkuu wa nyumba kuu ya Majesuit, na pia katika Chuo Kikuu cha Kipapa cha Gregorian?
Imekuwa tukio la kusisimua na la heshima, na pia la kufurahisha. Tulijaribu kumfanya Teilhard aeleweke kwa ulimwengu. Na kwa hivyo, hii inaturuhusu kuwa na uwazi mpana sana, na hakuna kitu cha juu zaidi katika makadirio yetu kuliko kukubaliwa Roma na Vatican, Wajesuit, na Chuo Kikuu cha Gregorian. Tunapaswa kusema hii imekuwa ya kusisimua sana kwa sababu tumekuwa na hadhira nzuri, waliopiga makofi na waliouliza maswali.
Tuambie kitu kuhusu historia katika filamu hii
Ni historia ya mwanasayansi mtaalamu wa mambo ya kale Mjesuit kutoka Ufaransa ambaye alihamishwa China na Shirika lake la Kijesuit. Na hakuacha kamwe kujaribu kuwashawishi kwamba sayansi na imani vinahitaji kupatanishwa. Lakini alikuwa mwaminifu kwa Shirika la Wajesuit, Kanisa na kuwa mwaminifu sana katika maono yake.
Kati ya watu wengi mashuhuri wa kiroho wa Kanisa Katoliki, ni nini kilichokuchochea kutengeneza filamu kuhusu Teilhard de Chardin na ni nini kilichokuvutia kwa mtu huyu?
Kilichonivutia kwa Teilhard, mbali na kuwa Mjesuit, ni kwamba alikuwa mtu aliyejihusisha na ulimwengu. Nilikua nikielewa kwamba Kanisa lilinifundisha, na nikafikiri kwamba ninapaswa kuepuka ulimwengu. Na Teilhard alikuwa akiniambia kwamba lazima nijihusishe na ulimwengu kama njia ya kumfikia Kristo, kwa hali ya kiroho. Pia kuna ukweli kwamba maisha yake, mara tu tulipoanza kuyatazama, ilikuwa historia ya kusisimua sana ambayo ilikuwa nzuri sana kuweka kwenye televisheni.
Watazamaji wake wakuu ni wakina nani na unatumaini watazamaji wanaotazama filamu hii watajifunza nini?
Haijakusudiwa kuwa ya watazamaji Wakatoliki au watawa tu. Iliundwa ili ionekane na umma kwa ujumla, watu ambao, kwa namna fulani, wanatafuta tasaufi, kitu cha kiroho katika maisha yao. Teilhard alikuwa mtu ambaye alikuwa amejitahidi kugundua mwenyewe upatanisho wa sayansi na imani.
Kuna mafunzo gani kutoka kwenye filamu?
Nadhani watasikiliza kile ambacho Teilhard anasema na kuona tumaini analotoa kwa aina ya tasaufi mpya. Tumaini ndilo tunalotaka watu wajifunze. Tunataka waelewe kwamba wanaweza, bila kuwa waamini wa kawaida, kufuata tasaufi na matumaini yao.
Filamu hii ilikuchukua muda mrefu kutengenezwa. Ilikuwaje kutafsiri mawazo tata ya Teilhard de Chardin kuwa wazo la sinema?
Ilikuwa changamoto. Teilhard aliishi miaka 100 kabla yetu, na kwa hivyo kulikuwa na picha zake chache sana. Mbali na hilo, hatukuwa tunajaribu kusema tu mambo ya kweli kuhusu maisha yake. Tulikuwa tunajaribu kunasa tamthilia ya maisha yake, utafutaji wake, matumaini yake, kukata tamaa kwake na mafanikio yake. Ili kufanya hivyo, tulilazimika kupata picha ambazo hazikuwa za kielelezo lakini zenye hisia zaidi. Tulitafuta picha za kumbukumbu zilizoonesha maeneo aliyokuwa, kama vile Paris na Beijing. Hii ilikuwa ili Watazamaji wetu waweze kuelewa muktadha wa tamthilia yake.
Ilichukua muda gani?
Ilikuwa kama miaka 15, kwa sababu ya kuchangisha fedha tulilazimika kukusanya pesa nyingi, kwa hivyo ilichukua muda.
Filamu hiyo tayari imefanikiwa nchini Marekani na iliteuliwa katika tuzo ya Emmy.
Ndiyo, imekuwa hivyo. Tunasikitika kwani hatukushinda tuzo ya Emmy, lakini tuliteuliwa. Hilo lilikuwa jambo la kusisimua sana kutambuliwa hivyo. Filamu hiyo imetafsiriwa katika lugha nane. Ulimwenguni kote , imepata mafanikio cha kiwango fulani pia. Tuna kiungo cha moja kwa moja cha utiririshaji wa kimataifa katika link hii:(international streaming) ambacho watu wanaweza kutumia. Mojawapo ya mambo ya kuvutia ni kwamba watu wa kwanza waliotaka kuitafsiri katika lugha yao walikuwa Wachina. Tangu wakati huo imetafsiriwa kwa Kichina cha Bara na Kichina cha Taiwan. Kwa hivyo Mandarin ilikuwa lugha ya kwanza. Pili,pia tulishangaa kupokea maombi kutoka kwa watangazaji wa setilaiti kuirusha katika Mashariki ya Kati na Afrika Kaskazini. Katika maeneo haya, filamu hiyo imetafsiriwa kwa Kiarabu, Kituruki, na Kiajemi. Hilo linaonesha mvuto wa ulimwengu wa Teilhard.
Kama mtaalamu wa mambo ya kale aliyefanya kazi nchini China, je, Teilhard alizungumza Kimandarino?
Hapana, hakuzungumza. Kwa mfano kwa sababu mbili: Moja ni kwamba kila mara alifikiri anarudi Ufaransa. Ya pili ni kwamba alifanya kazi na kundi la Kimataifa la wanasayansi, na wote walizungumza Kiingereza kwa sababu baadhi walitoka Sweden, Ufaransa, Marekani, na pengine nchi zingine, pamoja na Ujerumani. Na bila shaka, kulikuwa na wanasayansi wa China pia. Lakini wote walikuwa wamesoma Marekani au Uingereza. Kwa hivyo hata wanasayansi wa China walizungumza Kiingereza, na hiyo ilikuwa lugha yao ya mawasiliano.
Nadhani maandishi na nyenzo nyingi katika utafiti wako zingekuwa kwa Kifaransa?
Hiyo ni kweli hadi kufikia hatua fulani. Mengi kati ya vitabu vyake 13 vya kazi yalikuwa tayari yametafsiriwa kutoka Kifaransa hadi Kiingereza. Kazi yake ya kisayansi yote ilikuwa kwa Kiingereza. Alikuwa amechapisha mengi kisayansi kama alivyokuwa nayo katika ulimwengu wa kiroho. Kwa hivyo tulikuwa na rasilimali nyingi. Tulianza tangu mwanzo kujaribu kutengeneza filamu iwezekanavyo kwa sauti yake mwenyewe.
Je, unaona filamu hii ikichangia kwa njia fulani kwenye majadiliano ya kisasa kuhusu sayansi na mambo ya kiroho?
Kwa miaka mingi, kumekuwa na mvutano mkubwa kati ya dini na sayansi, si tu nchini Marekani, bali hasa nchini Marekani. Baadhi ya wanasayansi hawaamini au hawapendi dini, na baadhi ya watu wa dini hawawaamini wanasayansi. Tunafurahi sana kuona kwamba wanasayansi wanaanza kuandika makala kuhusu Teilhard. Na nadhani watu wa dini hawaogopi sayansi sana. Ni athari ngapi, hatuwezi kusema kwa uhakika.
Hatimaye, ni nini kinachofuata kwa nyinyi wawili?
Ni nini kinachofuata? Tulitengeneza filamu hii kuwa na matokeo, na njia ya kufanya hivyo, tunaamini, ni kuwafanya vyuo vikuu, na vituo vingine vya elimu, kuiona filamu hii na kuitumia kama mahali pa kuanzia kujadili masuala haya.
Asante kwa kusoma makala yetu. Unaweza kuendelea kupata habari mpya kwa kujisajili kwa jarida letu la kila siku: Just click here.
