Միացեալ Նահանգներ-Իրան փոխըմբռնման յուշագիրը նախաստորագրուեցաւ.

Իրանի դէմ ամերիկեան-իսրայէլեան պատերազմի սկիզբէն 108 օր ետք, Փաքիստանի վարչապետ Շահպազ Շարիֆ յայտարարեց, որ Միացեալ Նահանգներու եւ Իրանի միջեւ խաղաղութեան համաձայնութիւն գոյացած է` աւելցնելով, որ համաձայնութեան ստորագրութեան պաշտօնական արարողութիւնը տեղի պիտի ունենայ ուրբաթ, 21 յունիսին, Զուիցերիոյ մէջ:

Ան կիրակի-երկուշաբթի ուշ գիշերին «Էքս»-ի վրայ գրառում մը կատարելով յայտարարեց, թէ երկու կողմերը բոլոր ճակատներու, ներառեալ Լիբանանի մէջ գործողութիւններու անմիջական եւ տեւական դադրեցում կը յայտարարեն:

«Համաձայնութիւնը ուժի մէջ մտնելէն ետք միջնորդները աշխատանք պիտի տանին այս շաբաթ շարք մը ժողովներ դիւրացնելու», յայտնեց Շարիֆ:

Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ յայտնեց. «Իրանի հետ մեծ համաձայնութիւնը ամբողջ շրջանին խաղաղութիւն եւ անվտանգութիւն պիտի բերէ»:

«Շարք մը նախագահներ փորձեցին Իրանի հետ խաղաղութիւն հաստատել, սակայն ինձմէ առաջ բոլորն ալ ձախողեցան: Շրջանի ղեկավարները առաջին անգամ ըլլալով գտան նախագահ մը, որ կրնայ իսկական խաղաղութեան հաստատման մէջ իրենց օգնել», ըսաւ ան:

Փաստաթուղթին ծանօթացած պաշտօնատարներ «Նիւ Եորք Թայմզ» օրաթերթին յայտնած են, որ անիկա բոլոր ճակատներուն, ներառեալ Լիբանանի մէջ զինուորական գործողութիւններու դադրեցում եւ Հորմուզի նեղուցի անմիջապէս բացում կը պարտադրէ:

Պաշտօնատարները ըսած են, որ Միացեալ Նահանգներ անմիջապէս պիտի սկսին իրանեան նաւահանգիստներու շրջափակումը վերցնել, Իրանի` Հորմուզի նեղուցին մէջ իր զետեղած ականներու վերացման դիմաց:

Լաւատեղեակ աղբիւրներ «Սի. Էն. Էն.» պատկերասփիւռի կայանին յայտնած են, որ ամերիկացի պաշտօնատարները մտահոգուած են, որ կիրակի կանուխ ժամերուն Իրանի հետ համաձայնութիւնը կրնայ տապալիլ Պէյրութի վրայ իսրայէլեան յարձակումներուն հետեւանքով: Այդ յարձակումները պատճառ դարձած են, որ քուլիսներու ետին արագ քայլեր կատարուին` պահպանելու համար համաձայնութիւնը եւ Թեհրանի պաշտօնական հաւանութիւնը ստանալու համար:

Ամերիկացի բարձրաստիճան պաշտօնատար մը «Աքսիոս» կայքին հերքեց իրանեան պնդումները, թէ  60-օրեայ բանակցութիւններու սկիզբէն առաջ Իրան առանց նախապայմանի իր սառեցուած գումարներէն 12 միլիառ տոլար պիտի ստանայ:

Ամերիկացի պաշտօնատար մը կայքին ըսաւ, որ Թեհրանի հետ համաձայնութիւնը հիմնուած է վարմունքի եւ համաձայնութեան փոխադարձ յարգումի դիմաց վճարում սկզբունքին վրայ, եւ որեւէ սառեցուած գումար պիտի չապասառեցուի, առանց որ իրանցիները իրենց խոստումները յարգեն:

Ամերիկացի պաշտօնատարներ «Ֆայնենշըլ Թայմզ»-ին յայտնած են, որ համաձայնութիւնը հոլովոյթ մըն է, որ վերջաւորութեան իրանեան հիւլէական ծրագիրի կազմաքանդման պիտի առաջնորդէ:

Դիւանագէտ մը օրաթերթին աւելցուցած է. «Մեծագոյն սխալը կարծելն է, թէ ասիկա վերջնական համաձայնութիւն է»:

Ան շեշտած է, որ խօսքը երբեք Իրանի «ամբողջական անձնատուութեան» մասին չէ եղած, եւ Ուաշինկթըն ատոր կը գիտակցի:

Իրանի պետական պատկերասփիւռի կայանը յայտարարեց, թէ Իրանի արտաքին գործոց նախարար Ապպաս Արաղչի հեռաձայնած է իր եգիպտացի, իրաքցի եւ թուրք պաշտօնակիցներուն եւ գնահատած անոնց ջանքերը:

Արաղչի իր զրոյցներուն ընթացքին նշած է համաձայնութեան գործադրութեան մէջ Միացեալ Նահանգներու պատասխանատուութիւնը` ընդգծելով, որ անհրաժեշտ է, որ Լիբանանի մէջ իսրայէլեան բանակի բոլոր յարձակումները դադրին:

Իրանի, Թուրքիոյ, Իրաքի եւ Եգիպտոսի արտաքին գործոց նախարարները նաեւ ընդգծած են շրջանային զարգացումներուն շուրջ խորհրդակցութիւնն ու սերտ գործակցութիւնը, ինչպէս նաեւ շրջանին մէջ խաղաղութեան ու կայունութեան պահպանման համար դիւանագիտական ջանքերը ամրապնդելու անհրաժեշտութիւնը:

Իրանի նախագահ Մեսուտ Փեզեշքիան երէկ յայտարարեց. «Համակարգումէ ետք որոշեցինք Ամերիկայի հետ փոխըմբռնման յուշագիրը ստորագրել յառաջիկայ ուրբաթ օր»:

Աղբիւրը՝ Ազդակ