«Եկեղեցին՝ տեսանելի և հոգևոր իրականութիւն». Հրապարակային ունկնդրութիւն

Ռոպէր Աթթարեան - Վատիկան

Չորեքշաբթի` 4 Մարտ 2026-ի առաւօտեան Լեւոն ԺԴ. Սրբազան Պապը Սուրբ Պետրոս հրապարակին վրայ գլխաւորեց չորեքշաբթի օրուայ հերթական հրապարակային ունկնդրութիւնը. որուն առիթով ներկայացուցած խորհրդածութիւնը դարձեալ կեդրոնացուց «Lumen gentium» Վատիկանեան Տիեզերական Ժողովի Վարդապետական սահմանադրութեան վրայ ու յատկապէս Եկեղեցւոյ վրայ որպէս տեսանելի և հոգևոր իրականութիւն։

«Մենք կը շարունակենք մեր խորացումը «Lumen gentium» Վատիկանեան Տիեզերական Ժողովի Վարդապետական սահմանադրութեան մասին, ուր, առաջին գլուխին մէջ, Եկեղեցին կը նկարագրուի իր բարդութեան մէջ» ըսաւ Սրբազան Պապը խօսքին սկիզբը նշելով` որ «Lumen gentium»ը կարող է հաստատել, որ Եկեղեցին բարդ է, որովհետեւ անիկա լաւ կառուցուածք ունեցող օրկանիզմ է, որում մարդկային և աստուածային չափանիշերը համակեցութեան մէջ են՝ առանց բաժանումի և առանց շփոթութեան։

Եկեղեցւոյ Մարդկային չափանիշը

Առաջին չափանիշը անմիջապէս ընկալելի է, քանի որ Եկեղեցին մարդկանց և կանանց համայնք է, որոնք կը կիսեն քրիստոնեայ ըլլալու ուրախութիւնն ու պայքարը՝ իրենց ուժեղ և թոյլ կողմերով, քարոզելով Աւետարանը և դառնալով Քրիստոսի ներկայութեան նշան, որ մեզի կ՛ ուղեկցի կեանքի ճանապարհորդութեան ընթացքին:

Այնուամենայնիւ, այս երեւոյթը, բաւարար չէ Եկեղեցւոյ իրական բնոյթը նկարագրելու համար, քանի որ ան ունի նաև աստուածային չափանիշը:

Աստուածային չափանիշը

Այս մէկը չի կայանար անդամներու իտէալական կատարելութեան կամ հոգևոր գերազանցութեան մէջ, այլ այն փաստի մէջ, որ Եկեղեցին մարդկութեան համար կը ծնի Աստուծոյ սիրառատ ծրագիրէն, որ կ՛ իրականացուի Քրիստոսի մէջ: Հետևաբար, Եկեղեցին միաժամանակ երկրային համայնք է ​​և Քրիստոսի խորհրդաւոր մարմինը, տեսանելի ժողով և հոգևոր խորհուրդ, պատմութեան մէջ առկայ իրականութիւն և դէպի երկինք ուխտագնացութիւն կատարող ժողովուրդ (LG, 8; CCC, 771):

Եկեղեցին միաժամանակ մարդկային եւ աստուածային իրականութիւն է

Մարդկային և աստուածային չափանիշերը ներդաշնակօրէն կ՛ընդելուզուին՝ առանց որ մէկը գերակայէ միւսն վրայ։ Այսպիսով, Եկեղեցին կ՚ապրի այս հակադրութեան մէջ․ ան միաժամանակ մարդկային եւ աստուածային իրականութիւն մըն է, որ կ՚ընդունի մեղաւոր մարդը եւ զայն կ՛ առաջնորդէ դէպի Աստուած։

Լուսաբանելու համար եկեղեցական պայմանը Lumen gentium-ը յղում կը կատարէ Քրիստոսի կեանքին։ Արդարեւ Ան` որ Յիսուսին կը հանդիպէր Պաղեստինի ճամբաներուն վրայ, կը փորձարկեր անոր մարդկութիւնը։ Ան որ կ՛որոշեր անոր հետեւիլ մղուած էր անոր հիւրընկալ հայեացքէն, անոր օրհնող ձեռքերէն եւ անոր փրկութեան եւ բուժող խօսքերէն» ըսաւ ապա Սրբազան Պապը դիտել տալով նաեւ թէ «Յիսուսին ետեւէն քալելով աշակերտները կը բացուէին Աստուծոյ հետ հանդիպումին», որովհետեւ Քրիստոսին Մարմինը, անոր դէմքը, անոր արարքներն ու խօսքերը տեսանելի կերպով կը բացայայտեն անտեսանելի Աստուածը։

Եկեղեցին առ այդ՝ մարդկային եւ աստուածային իրականութիւն է, որ ունի մարդկային եւ աստուածային չափանիշը։ Անոր անդամներուն եւ երկրային տեսակէտներուն միջոցաւ կը յայտնուին Քրիստոսի ներկայութիւնը եւ անոր փրկարար գործողութիւնը։

Քրիստոս կը բնակի Եկեղեցւոյ մէջ

«Չկայ իտէալական եւ մաքուր եկեղեցի մը, որ երկրէն բաժանուած է, այլ՝ միայն Քրիստոսի մէկ եկեղեցին, որ պատմութեան մէջ մարմնացած է» հաստատեց հուսկ Սրբազան Քահանայապետը աւելցնելով` որ «Եկեղեցւոյ սրբութիւնը կը կայանայ այն բանին մէջ, որ Քրիստոս կը բնակի անոր մէջ եւ կը շարունակէ իր նուիրումը անոր անդամներուն փոքրութեան եւ թուլութեան միջոցաւ։ Այսպէս կը հասկնանք «Աստուծոյ մեթոտը», որ տեսանելի կը դառնայ արարածներու թուլութեան միջոցաւ շարունակելով յայտնուիլ եւ գործել։

Թող երկինքը կամենայ որ բոլորը ուշադրութիւն դարձնեն միայն սիրոյն

Այս պատճառով Ֆրանչիսկոս Պապը, իր «Evangelii gaudium» գրութեան մէջ, կը հրաւիրէ բոլորը սորվելու «հանել իրենց հողաթափերը ուրիշին սուրբ հողի առջեւ (հմմտ. Ելք 3,5)» (հ. 169)։ Ասիկա մեզ այսօր ալ կը դարձնէ կարող՝ շինելու Եկեղեցին՝ ոչ միայն կազմակերպելով անոր տեսանելի ձեւերը, այլ նաեւ կառուցելով այն հոգեւոր շէնքը, որ Քրիստոսի մարմինն է, մեր միջեւ հաղորդութեան եւ սիրոյ միջոցով։

Սէրը, արդարեւ, մշտապէս կը ծնի Յարուցեալի ներկայութիւնը։ «Թող երկինքը կամենայ,— կ՚ըսէր Սուրբ Օգոստինոսը,— որ բոլորը ուշադրութիւն դարձնեն միայն սիրոյն. ան է միայն որ կը յաղթէ ամէն բան, եւ առանց անոր ոչ մէկ բան արժէք ունի. ուր` որ ան կը գտնուի, ամէն ինչ կը քաշէ դէպի իրեն» (Քարոզ 354,6,6)։