Đức Thánh Cha thăm nhà tù Bata: Không ai bị loại trừ khỏi tình yêu của Thiên Chúa

Vatican News

Tại sân trong của nhà tù, buổi gặp gỡ bắt đầu với lời chào mừng của Giám đốc trại giam. Ông bày tỏ niềm vinh dự khi được đón tiếp Đức Thánh Cha, đồng thời nhấn mạnh rằng sự hiện diện của ngài là nguồn hy vọng cho toàn thể cộng đoàn, từ các phạm nhân đến những người đang phục vụ tại đây. Ông cũng nhắc đến thực tế của nhà tù, nơi quy tụ những con người mang theo những câu chuyện khác nhau, với lỗi lầm nhưng cũng với khả năng thay đổi và tái hòa nhập xã hội.

Tiếp đó, một phạm nhân đã chia sẻ chứng từ đại diện cho các bạn tù. Anh nhìn nhận những sai lầm trong quá khứ đã gây tổn thương cho nạn nhân, gia đình và chính bản thân mình. Tuy nhiên, qua thời gian sống trong nhà tù và nhờ sự đồng hành thiêng liêng, anh khám phá ra khả năng hoán cải, học cách đối diện với sự thật và nuôi dưỡng hy vọng được làm lại cuộc đời. Anh cũng bày tỏ rằng chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha giúp các phạm nhân cảm nhận mình vẫn được tôn trọng và có giá trị.

Đức Thánh Cha đã đáp lời sau một bài hát chung.

Diễn từ của Đức Thánh Cha

“Anh chị em thân mến,

Tôi đã lắng nghe chăm chú những lời của anh chị em. Xin cảm ơn vì sự rõ ràng và vì đã cho chúng ta thấy rằng, ngay cả trong những khó khăn, phẩm giá con người và niềm hy vọng không bao giờ bị mất đi.

Hôm nay, tôi hiện diện nơi đây để nói với anh chị em một điều rất đơn sơ: không ai bị loại trừ khỏi tình yêu của Thiên Chúa. Mỗi người chúng ta, với lịch sử riêng, những sai lầm và đau khổ của mình, vẫn luôn quý giá trước mặt Chúa. Chúng ta có thể khẳng định điều này cách chắc chắn, bởi vì chính Đức Giêsu đã mạc khải điều ấy qua từng cuộc gặp gỡ, từng cử chỉ và từng lời nói của Người. Ngay cả khi Người bị bắt, bị kết án và bị đưa đến cái chết dù vô tội, Người vẫn yêu thương chúng ta đến cùng, cho thấy rằng Người tin vào khả năng tình yêu có thể biến đổi ngay cả những tâm hồn chai cứng nhất.

Trong chuyến tông du này, tôi nhận ra rằng Guinea Xích Đạo là một miền đất phong phú về văn hóa, ngôn ngữ và truyền thống. Các gia đình, các cộng đoàn và đời sống đức tin của anh chị em là một sức mạnh lớn lao cho quốc gia này. Chính anh chị em cũng là một phần của đất nước ấy. Việc điều hành công lý là cần thiết nhằm bảo vệ xã hội, nhưng để thực sự hiệu quả, công lý luôn phải đặt nền trên phẩm giá và tiềm năng của mỗi con người. Một nền công lý đích thực không tìm cách trừng phạt cho bằng trước hết là giúp làm lại cuộc đời, cả của các nạn nhân lẫn người gây lỗi, cũng như của những cộng đoàn bị tổn thương bởi sự dữ. Không có công lý nếu thiếu sự hòa giải. Đây là một công việc lớn lao, trong đó một phần có thể được thực hiện trong nhà tù, và phần còn lại, thậm chí còn lớn hơn, cần đến sự tham gia của toàn thể cộng đồng quốc gia, nhằm ngăn ngừa và chữa lành những vết thương do bất công gây ra.

Tôi muốn nói cách riêng với anh chị em về niềm hy vọng và sự canh tân. Dù nhà tù thường được nhìn như nơi cô đơn và hoang vắng, nhưng khoảng thời gian này, như đã được nhắc đến, có thể trở thành thời gian của suy tư, của hòa giải và của trưởng thành bản thân. Chẳng hạn, điều đáng mong ước là cần có những nỗ lực để trong nhà tù có thể tạo điều kiện học tập và làm việc với phẩm giá. Cuộc sống không chỉ được định nghĩa bởi những lỗi lầm đã phạm, vốn thường là hệ quả của những hoàn cảnh khó khăn và phức tạp; bởi lẽ con người luôn có thể đứng dậy, học hỏi và trở nên một con người mới.

Anh chị em không đơn độc. Gia đình anh chị em yêu thương và chờ đợi anh chị em, và nhiều người, bên ngoài những bức tường này, đang cầu nguyện cho anh chị em. Và ngay cả khi có ai đó cảm thấy bị mọi người bỏ rơi, thì Thiên Chúa sẽ không bao giờ bỏ rơi họ, và Giáo hội luôn ở bên cạnh họ. Anh chị em cũng hãy nghĩ đến đất nước mình, đến những người trẻ của Guinea Xích Đạo đang cần những tấm gương về sự kiên trì, trách nhiệm và đức tin. Mỗi nỗ lực hòa giải, mỗi cử chỉ thiện lành đều có thể trở thành một tia sáng nhỏ của hy vọng cho người khác.

Tôi cũng muốn bày tỏ lòng biết ơn đến những người đang phục vụ tại cơ sở giam giữ này: Giám đốc, các nhân viên và vị tuyên úy. Sự phục vụ của quý vị thật thiết yếu khi biết kết hợp an ninh, sự tôn trọng và tính nhân bản, bảo đảm trật tự cần thiết để đồng hành với các phạm nhân trên hành trình tái hòa nhập và tái thiết cuộc đời.

Anh chị em thân mến, Thiên Chúa không bao giờ mệt mỏi trong việc tha thứ. Người luôn mở ra một cánh cửa mới cho những ai nhìn nhận lỗi lầm của mình và mong muốn thay đổi. Đừng để quá khứ cướp mất niềm hy vọng vào tương lai. Mỗi ngày đều có thể là một khởi đầu mới.

Chúng ta hãy phó thác hành trình này cho Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Lòng Thương Xót. Xin Mẹ đồng hành với anh chị em trong cuộc sống, an ủi tâm hồn và gìn giữ gia đình anh chị em. Hôm nay, tôi muốn bảo đảm với anh chị em về sự gần gũi và lời cầu nguyện của tôi cho anh chị em và cho toàn thể dân tộc Guinea Xích Đạo. Và anh chị em hãy luôn nhớ rằng: một người biết đứng dậy sau khi vấp ngã sẽ mạnh mẽ hơn trước. Xin Chúa ban cho anh chị em bình an, niềm hy vọng và sức mạnh để bắt đầu lại. Xin cảm ơn anh chị em!”

Sau bài huấn từ của Đức Thánh Cha, vị tuyên úy thay mặt cộng đoàn nói lời cảm ơn Đức Thánh Cha về sự hiện diện của ngài như một dấu chỉ cụ thể cho thấy không ai bị loại trừ khỏi tình yêu của Thiên Chúa. Đồng thời, vị tuyên úy cũng trình bày sứ vụ mục vụ tại nhà tù: đồng hành thiêng liêng với các phạm nhân qua cầu nguyện, lắng nghe, cử hành các bí tích, giúp họ tìm lại ý nghĩa cuộc sống và con đường hòa giải với bản thân, gia đình và xã hội.

Kết thúc buổi gặp gỡ, một phạm nhân đã trao tặng Đức Thánh Cha cây thánh giá gỗ do chính các phạm nhân thực hiện, như biểu tượng của hành trình đau khổ, hoán cải và hy vọng.

Sau đó, Đức Thánh Cha ban phép lành cho mọi người trước khi tiếp tục hành trình đến Đài tưởng niệm các nạn nhân của vụ nổ ngày 7 tháng 3 năm 2021 tại Bata.

Viếng Đài tưởng niệm

Đây là biến cố bi thảm xảy ra tại một doanh trại quân đội trong khu phố Nkoantoma, khiến ít nhất 107 người thiệt mạng và hơn 600 người bị thương, đồng thời gây thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng trên toàn thành phố. Tại đây, Đức Thánh Cha hiệp thông tưởng nhớ các nạn nhân và cầu nguyện cho các gia đình chịu tang thương, trong bối cảnh biến cố này vẫn còn in đậm trong ký ức của người dân địa phương.