Tiếp kiến chung 7/1/2026 - ĐTC Lêô XIV: Công đồng Vaticanô II là lời mời gọi trở nên chứng nhân can đảm của công lý và hòa bình

Vatican News

Thư gửi tín hữu Do Thái (13,7-9):

Anh em hãy nhớ đến những người lãnh đạo đã giảng lời Chúa cho anh em. Hãy nhìn xem cuộc đời họ kết thúc thế nào mà noi theo lòng tin của họ. Đức Giêsu Kitô vẫn là một, hôm qua cũng như hôm nay, và như vậy mãi đến muôn đời. Đừng để cho đủ thứ học thuyết xa lạ mê hoặc anh em.

Bài giáo lý của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến! Chào anh chị em và chào mừng tất cả anh chị em!

Sau Năm Thánh, trong đó chúng ta đã cùng nhau suy niệm về các mầu nhiệm về cuộc đời của Chúa Giêsu, giờ đây chúng ta sẽ bắt đầu một chu kỳ giáo lý mới nói về Công đồng Vaticanô II và dành để đọc lại các Văn kiện của Công đồng. Đây là một cơ hội quý giá để tái khám phá vẻ đẹp và tầm quan trọng của sự kiện này của Giáo hội. Vào cuối Năm Thánh 2000, Thánh Gioan Phaolô II đã khẳng định: “Tôi cảm thấy, hơn bao giờ hết, bổn phận phải chỉ cho thấy Công đồng như là ân huệ lớn lao được ban xuống trên Giáo hội trong thế kỷ XX” (Tông thư Novo millennio ineunte, 57).

Làm quen lại với Công đồng Vaticanô II

Cùng với việc kỷ niệm Công đồng Nixêa, trong năm 2025 chúng ta cũng đã kỷ niệm 60 năm Công đồng Vaticanô II. Dù khoảng cách thời gian giữa chúng ta và sự kiện này không phải là quá dài, nhưng cũng đúng là thế hệ các Giám mục, thần học gia và tín hữu của thời Công đồng Vaticanô II ngày nay hầu như không còn nữa. Vì thế, trong khi cảm nhận lời mời gọi đừng để lời ngôn sứ của Công đồng bị quên lãng và tiếp tục tìm kiếm những con đường và cách thức để thực hiện các trực giác của Công đồng, điều quan trọng là chúng ta cần làm quen lại với Công đồng một cách trực tiếp, không phải qua việc “nghe kể lại” hay qua những cách diễn giải khác nhau, mà bằng việc đọc lại chính các Văn kiện của Công đồng và suy tư về nội dung của chúng. Thật vậy, đây chính là Huấn quyền vẫn còn là ngôi sao chỉ đường cho hành trình của Giáo hội hôm nay. Như Đức Biển Đức XVI đã dạy: “Theo thời gian, các Văn kiện không hề mất đi tính thời sự; những giáo huấn của chúng tỏ ra đặc biệt phù hợp trước những đòi hỏi mới của Giáo hội và của xã hội toàn cầu hóa ngày nay” (Sứ điệp đầu tiên sau Thánh lễ với các Hồng y cử tri, 20/4/2005).

Công đồng Vaticanô II: bình minh của một ngày ánh sáng cho toàn thể Giáo hội

Khi Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII khai mạc Công đồng, vào ngày 11 tháng 10 năm 1962, ngài đã nói về Công đồng như bình minh của một ngày ánh sáng cho toàn thể Giáo hội. Công trình của rất nhiều Nghị phụ được triệu tập, đến từ các Giáo hội trên khắp các châu lục, thực sự đã mở đường cho một mùa xuân mới của đời sống Giáo hội. Sau một tiến trình suy tư phong phú về Kinh Thánh, thần học và phụng vụ trong suốt thế kỷ XX, Công đồng Vaticanô II đã tái khám phá dung mạo của Thiên Chúa như là Người Cha, Đấng trong Đức Kitô kêu gọi chúng ta trở nên con cái của Người; Công đồng đã nhìn vào Giáo hội dưới ánh sáng của Đức Kitô, ánh sáng muôn dân, như là mầu nhiệm hiệp thông và là bí tích của sự hiệp nhất giữa Thiên Chúa và dân Người; Công đồng đã khởi xướng một cuộc cải tổ phụng vụ quan trọng bằng cách đặt mầu nhiệm cứu độ và sự tham dự tích cực, ý thức của toàn thể Dân Thiên Chúa vào trung tâm. Đồng thời, Công đồng đã giúp chúng ta cởi mở với thế giới, nhận ra những biến đổi và thách đố của thời đại hiện đại trong đối thoại và trong tinh thần đồng trách nhiệm, như một Giáo hội mong muốn mở rộng vòng tay với nhân loại, trở nên tiếng vọng của những niềm hy vọng và lo âu của các dân tộc, và cộng tác vào việc xây dựng một xã hội công bằng và huynh đệ hơn.

Nhờ Công đồng Vaticanô II, “Giáo hội trở thành lời nói; Giáo hội trở thành sứ điệp; Giáo hội trở thành cuộc đối thoại” (Thánh Phaolô VI, Thông điệp Ecclesiam suam, 67), khi dấn thân tìm kiếm chân lý qua con đường đại kết, đối thoại liên tôn và đối thoại với tất cả những người thiện chí.

Tiếp tục là những chứng nhân can đảm cho công lý và hòa bình

Tinh thần ấy, thái độ nội tâm ấy, cần phải đặc trưng cho đời sống thiêng liêng và hoạt động mục vụ của Giáo hội, bởi vì chúng ta vẫn còn phải thực hiện cách trọn vẹn hơn cuộc cải tổ Giáo hội theo chiều kích phục vụ. Trước những thách đố hiện nay, chúng ta được mời gọi tiếp tục là những người phân định cách cẩn trọng các dấu chỉ thời đại, những người loan báo Tin Mừng cách vui tươi, và những chứng nhân can đảm cho công lý và hòa bình. Đức cha Albino Luciani, là Giáo hoàng Gioan Phaolô I sau này, khi còn là Giám mục Vittorio Veneto, vào đầu Công đồng đã viết những lời mang tính ngôn sứ: “Như mọi khi, điều cần đạt tới không phải là các tổ chức, phương pháp hay cơ cấu, mà là một sự thánh thiện sâu xa hơn và lan tỏa hơn… Có thể những hoa trái tốt đẹp và phong phú của một Công đồng sẽ chỉ được thấy sau nhiều thế kỷ, và sẽ chín muồi qua việc kiên trì vượt thắng các xung đột cũng như những hoàn cảnh bất lợi”.[1] Vì thế, việc tái khám phá Công đồng, như Đức Giáo hoàng Phanxicô khẳng định, giúp chúng ta “trả lại vị trí ưu tiên cho Thiên Chúa, cho điều cốt yếu: cho một Giáo hội say mê yêu mến Chúa của mình và tất cả mọi người, những người được Người yêu thương” (Bài giảng nhân kỷ niệm 60 năm khai mạc Công đồng Vaticanô II, 11/10/2022).

Làm mới lại niềm vui lên đường mang đến cho thế giới Tin Mừng Nước Thiên Chúa

Anh chị em thân mến, điều mà Thánh Phaolô VI đã nói với các Nghị phụ Công đồng vào lúc kết thúc công việc của Công đồng vẫn còn là một tiêu chí định hướng cho chúng ta ngày nay. Ngài khẳng định rằng đã đến giờ khởi hành, rời bỏ hội nghị Công đồng để tiến ra gặp gỡ nhân loại và mang đến cho họ tin vui của Tin Mừng, với ý thức rằng mình đã sống trong một thời ân sủng, nơi quá khứ, hiện tại và tương lai được hội tụ: “Quá khứ: bởi vì Giáo hội Đức Kitô hiện diện nơi đây với truyền thống, lịch sử, các Công đồng, các Tiến sĩ và các Thánh của mình. […] Hiện tại: bởi vì chúng ta rời nơi này để đi đến với thế giới hôm nay, với những khốn cùng, đau khổ và tội lỗi của nó, nhưng cũng với những thành tựu kỳ diệu, những giá trị và những nhân đức của nó. […] Và cuối cùng là tương lai, được thể hiện nơi lời kêu gọi khẩn thiết của các dân tộc đòi hỏi công lý lớn hơn, nơi khát vọng hòa bình, nơi cơn khát – có ý thức hay vô thức – về một đời sống cao cả hơn: chính là đời sống mà Giáo hội Đức Kitô có thể và muốn trao ban cho họ” (Thánh Phaolô VI, Sứ điệp gửi các Nghị phụ Công đồng, 8/12/1965).

Điều đó cũng đúng với chúng ta hôm nay. Khi đến với các Văn kiện của Công đồng Vaticanô II và tái khám phá chiều kích ngôn sứ cũng như tính thời sự của chúng, chúng ta đón nhận kho tàng truyền thống phong phú của đời sống Giáo hội và đồng thời chất vấn chính mình về hiện tại, làm mới lại niềm vui lên đường gặp gỡ thế giới để mang đến cho thế giới Tin Mừng Nước Thiên Chúa, Nước của tình yêu, công lý và hòa bình.

Buổi Tiếp kiến chung kết thúc với Kinh Lạy Cha và phép lành Đức Thánh Cha ban cho mọi người.

[1] A. Luciani – Giovanni Paolo I, Note sul Concilio, in Opera omnia, vol. II, Vittorio Veneto 1959-1962. Discorsi, scritti, articoli, Padova 1988, 451-453.