ካቶሊካውያን ጳጳሳት ሃገረ ታይላንድ፣ ምእናን ኣብ ዝመጽእ ምርጫ 'ብስነ ምግባራዊ ሓይሊ' ክዓዩ ጸዊዖም

ኣባ ፍሬእግዚእ በኪት - ሃገረ ቫቲካን

ካቶሊካውያን ጳጳሳት ሃገረ ታይላንድ ንካቶሊካውያን ምእመናን ሓቀይናን ፍትሓውን ናይ ምርጫ መስርሕ ኣብ ምሕላው፡ ከም "ስነ ምግባራዊ ሓይሊ" ከምኡውን "ሕብረተሰብኣዊ  ሕልና" መጠን ኣገዳሲ ግደ ከም ዘለዎም ኣዘኻኺሮም።

ፕረዚደንት ናይቲ ጉባኤ ጳጳሳት፡ ብፁዕ ሊቀ ጳጳሳት ፍራንሲስ ዣቪየር ቪራ ኣርፖንድራታና፡ ኣብ መላእ እታ ሃገር ብዕለት 27 ጥሪ ናብ ቍምስናታት ኣብ ዝለኣኽዎ መልእኽቲ፡ ድምጺ ምሃብ ሲቪላዊ መሰል ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብ ማሕበራዊ ትምህርቲ ቤተ-ክርስትያን እተመስረተ ስነ-ምግባራዊ ሓላፍነት ምዃኑ ገሊጾም።

ሊቀ ጳጳሳት ቪራ "ቤተ-ክርስትያን ንዅሎም ክርስትያን፡ ድምጺ ምሃብ ንረብሓ ሓባራዊ ረብሓ፡ ስነ-ምግባራዊ ግዴታ ምዃኑ ኣፍልጦ ንኽህቡ ትዕድሞም ኢያ" ኢሎም። "ናይ ምምራጽ መሰል ምጥቃም ሕጋዊ ግዴታ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ዜጋታት ንረብሓ ሕብረተሰብ ብሓባር ኪፍጽምዎ ዘለዎም ስነ-ምግባራዊ ሕቶ እዩ" ክብሉውን ኣስሚሮምሉ።

እቶም ሊቀ ጳጳሳት ነቲ ኣብ መዝገበ ሃይማኖት ትምህርቲ ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ዘሎ ብምጥቃስ፡ ዜጋታት ግብሪ ብምኽፋልን፡ ንሃገር ብምክልኻልን፡ ድምጺ ብምሃብን፡ ኣብ ህዝባዊ ህይወት ብምስታፍ ንሓባራዊ ረብሓ ኣበርክቶ ኪገብሩ ጽዉዓት ምዃኖም ገሊጾም። ንድምጺ ምሃብ ዕሽሽ ምባል ከኣ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ብሓላፍነት ካብ ምስታፍ ሓላፍነትካ ዘይምቕባል ኢዩ ኢሎም።

እዛ ሓዋርያዊት መልእኽቲ ቅድሚ እቲ ምርጫ፡ ኣብ ዝግበር ጐስጓስ ንካቶሊካውያን መረጽቲ መምርሒ ክትኮኖም ኢያ። እቲ ምርጫ ነቶም 500 መናብር ባይቶ ተወከልቲ ታይላንድ ክውስን ኢዩ፣  ኣባላቱ ድማ ነቲ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ክመርጹ ኢዮም።

ብመሰረት መግለጺ እቲ ጉባኤ ጳጳሳት፡ ሓቀይና ደሞክራስያዊ ተሳትፎ ኣብ ናይ ምርጫ ኣደራሽ ዘብቅዕ ኣይኮነን። "ተሳትፎ ማለት፡ ኣብ ኵሉ ደረጃታት ናይቲ ምርጫ፡ ነቲ መስርሕ ምክትታልን፡ ምቍጽጻርን፡ ምድጋፍ ስነ-ምግባራዊ ሓቂን ዘጠቓለለ ኢዩ።" እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ ካብ ድምጺ ምሃብ ምቝጣብ፡ ብስነ-ምግባራዊ መዳይ ፍቁድ ኢዩ፣ እዚ ግን ሓደ ሕጹይ ዝተሓተ ስነ-ምግባራዊ መዐቀኒታት ኣብ ዘየማልእ ፍሉይ ኵነታት ጥራይ ምዃኑ ይገልጽ።

እቶም ጳጳሳት ደጊሞም፡ ዲሞክራሲ ናብ ናይ ትግባረ ሕግታት ጥራይ ከይድረት ኣጠንቂቆም። ሊቀ ጳጳሳት ቪራ "ናይ ሓቂ ዲሞክራሲ ውጽኢት ሕግታትን መምርሒታትን ጥራይ ዘይኰነስ፡ ከም ሰብኣዊ ክብርን፡ ሰብኣዊ መሰላትን፡ ሓባራዊ ጥቕምን ንዝኣመሰሉ መሰረታውያን ናይ ስነ-ምግባራዊ ክብርታት ካብ ምቕባል ከም ዚምንጩ" ኣዘኻኺሮም።

ብዘይ እዚ ስነ-ምግባራዊ ክብርታት፡ እዚ ዲሞክራሲ እዚ፡ ኣብ መወዳእታ ንህዝቢ ዚጭቍን "እተሓብአ ምልካዊ ስርዓት" ኪኸውን ከም ዚኽእል፡ ካብ ሕብረትሰብኣዊ ትምህርቲ ቤተክርስትያን ብምጥቃስ ኣጠንቂቆም (ቁ. 408)።

እቲ ጉባኤ ጳጳሳት፡ ንካቶሊካውያን መረጽቲ፡ ንሰብኣዊ ክብሪ ዜኽብሩ፡ ንሓባራዊ ረብሓ ካብ ውልቃዊ ረብሓታት ወይ ጕጅለታት ንላዕሊ ቐዳምነት ዚህቡ፡ ከምኡውን ንማሕበረሰብ እቲ ከባቢ ብፍላይ ከኣ ንድኻታትን፡ ኣብ ተኣፋፊ ኵነታት ዘለዉን፡ ናይ ሓቂ ሓልዮት ዜርእዩ ሕጹያት ኪመርጹ ተማሕጺኑ።

እታ ሓዋርያዊት መልእኽቲ፡ ካብ ቃል ቅዱስ መጽሓፍ ብምጥቃስ፡ ነቲ ኣምላኽ ንሙሴ "ክኢላታት፡ ፍርሃት እግዚአብሔር ዘለዎም፡ እሙናት፡ ረብሓ ዓመጻ ዝጸልኡ" መራሕቲ ኪመርጹ ዝሃቦ መምርሒ ተዘኻኽር (ዘጸ 18፡21) ።

እቶም ጳጳሳት ከም ዝገለጽዎ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ መሪሕነት፡ ምስ ሕብረተ ሰብኣዊ ሰረተ-እምነት ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ብምስምማዕ፡ ሥልጣን ንውልቃዊ ረብሓ ዘይኰነስ፡ "ሥልጣን ንኣገልግሎት" ምዃኑ ዘርኢ፡ ናይ እግዚአብሔር ውጥን ዘንጸባርቕ ኢዩ።

እቶም ጳጳሳት፡ ናብ ፖለቲካውያን መራሕትን፡ ሰበ-ስልጣንን ብቐጥታ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡  ኣብ ብምሉኡ እቲ ምርጫ ቅንዕና ኪህሉ ጻውዒት ኣቕሪቦም።

እቲ መግለጺ ነቲ "ብውሑድ እሙን ዝዀነ፡ ብብዙሕ ድማ እሙን ኢዩ" (ሉቃስ 16፡10-11) ዚብል ትምህርቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብምጥቃስ፡ ወላውን ንኣሽቱ ነገራት፡ ማለት ድምጺ ምዕዳግ ወይ ናይ ምርጫ ምትላል፡ ንሓንቲ ሃገር ኬጥፍእ ዝኽእል ዘርኢ ብልሽውና ምዝራእ ምዃኑ የጠንቅቅ።

ፖለቲካዊ ብልሽውና፡ ጥልመት ህዝብን፡ ከቢድ ምጥሓስ ማሕበራዊ ፍትሕን ምዃኑ ድማ ይገልጽ።

ኣብ ምርጫ ሃገረ ታይላንድ፡ ነቲ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ብድሆታትን፡ ድምጺ ምርጫ ምዕዳግን፡ እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ፖለቲካዊ ምክፍፋልን ብምዝካር፡ እቲ ዝመጽእ ምርጫ "ንኣምላኽን ንሓድሕድናን ዘሎና ፍቕሪ ዘርኢ" ክኸውን ተስፋ ከም ዘለዎ፡ እቲ ጉባኤ ጳጳሳት ይገልጽ።

እቶም ጳጳሳት፡ እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ንዅሎም ዜጋታት፡ ጥበብን፡ ምስትውዓልን ኪህቦም እሞ፡ ንፉዓት መራሕትን፡ ጥዑይ ህዝባዊ ፖሊሲታትን ኪመርጹ፡ ንኵሎም ኣመንቲ፡ ኣብ ጸሎት ክጽመዱ ጸዊዖም።

ብተወሳኺ፡ እቶም እተመርጹ ብቅንዕና ኪመርሑን ነታ ሃገር ከኣ ናብ "ናይ ሓቂ ሰላምን ፍትሕን ሕውነትን" ክመርሕዋ ጸልዮም።