Sauti za Wanawake zaidi ya Sheria

Na Emilia Palladino

Ulimwengu wetu unatisha. Tunaogopa. Labda sisi wanawake, zaidi kidogo. Hofu ni hisia ya asili, moja ya hisia sita kuu, pamoja na furaha, huzuni, hasira, karaha, mshangao, na dharau na kama hisia zote, ambazo hazitambuliwi, lakini hubadilika, zikimaanisha zinasaidia jambo. Hofu kimsingi hutumika kujilinda wakati uko hatarini, kupitia majibu ya haraka na ya silika ambayo hutufanya tuondoke, tukimbie, tujifiche, na tupate kimbilio. Kila kitu cha ajabu, kiwe kinaonekana au hakionekani, kwanza kabisa kinatisha,na kuogopesha. Mvutano unaojitokeza ndani ya kila mmoja wetu kutokana na kuishi katika ulimwengu ulio na alama kubwa ya fumbo, isiyoelezeka, na kutokuwa na uwezo wa kudhibiti kikamilifu matukio na kupita kwa wakati, umepata makazi yake katika hali ya kiroho.

Inaturuhusu kutaja sifa ya ndani ya mwanadamu: shauku na hamu ya ndani ya kwenda zaidi ya uhalisia halisi tunaouona, kuuelewa tena kwa mwanga wa fumbo linalotuzunguka na ufahamu mkubwa wa kuwa zaidi ya kile tunachopitia, kuhisi, na kufikiria. Na pia inaturuhusu kutoroka, kwa kiasi fulani, kutoka katika hofu hiyo ya kushambulia, ya mababu, iliyopo kila wakati, na wakati mwingine isiyoweza kudhibitiwa ya kutojua ni nini kitakuwa kwa wakati ujao. Bila shaka, kushikamana na dini, ambayo mfumo wake wa imani na ibada  hudhibiti hali ya kiroho inayomwilisha na, kihalali, husaidia kuungana na mahali pengine ambapo kwa namna fulani huamuru ulimwengu usio na mwili tunaoishi, ni suluhisho lenye nguvu la hofu.

Kiukweli,  inaongoza, na inahamasisha, hasa kwa sababu haipunguzi wala kuikataa; inaondoa nguvu yake ya uharibifu na inaongeza kipengele chake cha kubadilika, ambacho pia hufanya kazi kama kichocheo cha mabadiliko, ya mtu binafsi na ya kijamii. Hata hivyo, kuhusu mambo ya kiroho ya Kikristo na dini ya Kikatoliki hasa, inaweza kusemwa kwamba uhusiano wao usioweza kutenganishwa umevunjika kwa angalau karne mbili. Leo hii, labda inawezekana kutumia kitenzi hiki cha kusumbua, "kuvuruga," bila kushutumu kundi fulani la wanadamu kuwa chanzo, kama vile wanawake na kufanya kazi zao nje ya nyumba, au vifaa vya kisasa, kama vile simu ya kisasa na ufikiaji wa mitandao ya kijamii. Badala yake, tunapaswa kutafakari suala la kina zaidi na lenye mizizi zaidi ya kiutamaduni: kutovumilia kwa sasa kwa kanuni zinazodhibitiwa na nje.

Kwa mfano, jambo moja zaidi ya yote ambalo labda linachangia katika kufifia kwa Ukatoliki ni wazo kwamba ni muhimu zaidi kutii sheria na mafundisho kuliko kuboresha na kuimarisha usikivu na mazungumzo ya mtu na Yesu. Hatimaye, utupu huo wa kiroho unaweza kuelezea sehemu ya utengano wa kidini ambao tumekuwa tukiushuhudia kwa muda. Kwa vyovyote vile, ukweli mmoja wazi ni kwamba kwa wengi wetu, haiwezekani kuishi bila kukuza hali ya kiroho ya ndani ambayo ni suluhisho la hofu na sababu kubwa ya kuwepo. Katika miongo ya hivi karibuni, kumekuwa na mazungumzo ya mara kwa mara kuhusu kurudi kwenye hali ya kiroho, kurudi kwenye utakatifu. Enzi hii ya sasa bila shaka inaona wimbi linaloendelea la kurudi kama hilo: Kiukweli, jambo la kiroho nchini Italia limesomwa kwa miongo kadhaa kwa kutumia maarifa kutoka kwa wanadamu, hasa kutoka kwa wanasosholojia wa kike na kiume wa dini.

Miongoni mwa hawa, anajitokeza, Stefania Palmisano, Profesa katika Chuo Kikuu cha Turino, ambaye miaka michache iliyopita, pamoja na Nicola Pannofino, walichapisha “Kitabu cha Kidini chini ya Roho. Safari katika Tasaufi mpya,” (Mondadori Università, 2021): jaribio la kuchora ramani ya njia na maeneo ya mitindo ya kiroho iliyopo nchini Italia ambayo haijitambulishi na dini kuu, licha ya kupata msukumo kutoka kwake. Matokeo yake ni picha tofauti sana, wakati mwingine ya kusumbua, ambayo hata hivyo hukusanyika pamoja katika chombo kimoja chenye maana, watu, ishara, hali, asili, jamii, utafiti, na usindikizaji. Na mwenendo wa kawaida unaopitia kila moja ya matukio yaliyoelezwa katika kitabu ni kukataliwa kwa sheria zilizowekwa na wengine, ambazo zinadai kuzuia mahitaji, ishara, na maelekezo ya mambo ya kiroho yaliyotambuliwa ndani ya mtandao wa liturujia zilizoandikwa awali, zilizoanzishwa, zinazoonekana kama zisizosogea na zisizoendana na harakati za ulimwengu, kupita kwa wakati, uharaka wa matukio ya sasa, na heshima inayostahili fumbo.

Kufuata fundisho ambalo moja kwa moja huwa uthibitisho wa imani kumetunyima hamu ya kitu kisichojulikana, cha ajabu, na kipya kila wakati, tofauti na mtu yeyote au kitu kilichopo na kinachoweza kuelezewa Duniani. Kutafuta sauti nyingine, zaidi na kwingineko, ambayo si kipaza sauti  cha sheria zilizoandikwa na wengine(na karibu kamwe na wengine), lakini ishara inayoonekana ya tofauti inayotuokoa kutokana na hofu, giza, tishio, na mtazamo wa mustakabali unaokufa, hujaa akili za waamini, ikiwasukuma kuelekea upeo ambao unaonekana haujulikani ndani ya dini zile zile zinazopaswa kuwafungua na ambazo, kiukweli, zingejua jinsi ya kufanya hivyo.

Si mara chache, sauti hii nyingine, zaidi na kwingineko inayofanya na ni tofauti, inaonekana kuwa sawa na ile ya wanawake. Hakika, wanawake, kupitia uzoefu wao wa kihistoria na kijamii wa kutengwa na ukimya, labda wamejifunza kuelezea yasiyojulikana, kuona zaidi ya gereza la ukweli, kuchukua upande wa wale ambao hawawezi, hivyo kukaribia aina fulani ya kiroho inayotokana na uzoefu wa maisha wenye uchungu na, mara nyingi, wa aibu. Ikiwa sehemu ya sababu ya kugeukia utakatifu, kiroho, kitu zaidi ya nafsi yako, ni jaribio la kuepuka hofu, kuvumilia vita vya vurugu na wenye kiburi, kukabiliana na hofu na kufuru zinazoonekana kutusumbua siku hizi, wanawake wanajua jinsi ya kuzitambua na kuheshimu. Inaonekana hakuna sheria zinazotumika kwa gharama yoyote, hakuna mafundisho ambayo lazima yaheshimiwe, hakuna kanuni zinazoelezea na kufafanua, ambazo zinaweza kuwashawishi wasiangalie juu, wasilie mbele ya makaburi.

Wanawake hurejesha utakatifu ili kuzungumza na Mungu kwa uwazi, uaminifu, na ujasiri; hukumu ya wanaume wanaojiona kuwa waadilifu na wenye ujasiri katika nguvu zao za kiroho inawaathiri na kuwajeruhi, lakini haiwazuii kuepuka, iwezekanavyo, kile wanachotarajiwa kufanya. Mapinduzi huanza kwa kukataa kutii, kusikiliza hitaji lao la kitu kingine, zaidi ya hapo na kwingineko, hata kimya kimya. Alama na ibada ambazo wanawake wamezifikiria na kuendelea kuzifikiria nje ya alama na ibada za dini kuu, kufuatia uchunguzi wa Palmisano na Pannofino, hasa zinahusiana na mwili, damu, na kijani kibichi. Kwa upande mmoja, inaonekana kuwezekana kutambua utakatifu unaounganisha na kila kitu ambacho kimekerwa, na kimeudhiwa, kimedhalilishwa, na kimeharibika, miili iliyopigwa na kukiukwa, damu (vipindi vyao vya mwezi, lakini pia imemwagwa na waathiriwa wasio na hatia), asili iliyokanyagwa na kutumiwa vibaya kwa faida ya wachache waliochaguliwa.

Kwa upande mwingine, inaonekana kuna utambuzi, ndani ya kategoria hizo, wa msukumo kuelekea mwanzo mpya, kupitia aina za utakaso zilizojengwa na mtu binafsi zinazoamsha aina ya wokovu wa mwili, uponyaji wa damu, na ukombozi wa asili. Katika mabadiliko haya kutoka kwa wafu hadi walio hai, ambao ibada zao bila shaka zinawakumbusha wale wanaozunguka historia ya Yesu, hofu inaweza kupunguzwa, upeo unaweza kuelezewa upya, na tumaini linaweza kuamshwa tena. Kwa hivyo, ikiwa kurudi kwenye hali ya kiroho kunakuza hisia na matendo ya kukaribisha, amani, na heshima kwa viumbe vyote hai, na ikiwa hii inaweza kuwakilisha njia ya kutoka katika ulimwengu unaowaka moto, basi labda ni bora kwanza kufikiria kurudi, na kisha kuweka njia zake sanifu.

Imesasishwa tarehe 2 Mei 2026 saa 9.24 alasiri  na Angella Rwezaula.

Asante kwa kusoma makala yetu. Unaweza kuendelea kupata habari mpya kwa kujisajili kwa jarida letu la kila siku: Just click here.