Papa Leo XIV kwa WFP:Utaratibu wa kimataifa umezidi kugawanyika na mgogoro ya pande nyingi!

Na Angella Rwezaula – Vatican.

Baba Mtakatifu Leo XIV akihutubia Bodi ya Utendaji wa Shirika la Mpango wa Chakula Duniani la Umoja wa Mataifa katika makao makuu yake Roma Jumatatu tarehe 22 Juni 2026 alisisistiza jinsi ambavyo "tunashiriki kazi ya dharura ya kukabiliana na njaa na utapiamlo, huku pia tukishughulikia sababu za msingi zinazozidumisha. Ili kukidhi kazi hii kwa ufanisi, ni lazima tuchunguze changamoto zilizo mbele yetu, sababu zake za msingi, na njia za kuelekea suluhisho la kudumu. Hata hivyo Papa pia alisisitiza kwamba ushirikiano wa pande nyingi ni muhimu na kwamba mahitaji ya msingi kama vile maji, chakula, na huduma ya afya hayawezi kushughulikiwa na maslahi ya kijiografia badala yake mataifa yote yanawajibika.

Papa Leo XIV alitembelea makao wa WFP   (@Vatican Media)

Ni kwa nini mfumo hutoa matatizo?

Papa Leo XIV katika hotuba yake aliishukuru taasisi hiyo ya serikali mbalimbali kwa kujitolea kwake kuokoa maisha katika hali za dharura na kutoa msaada wa chakula huku kukiwa na migogoro na majanga ya asili, akibainisha kuwa kujitolea kwa taasisi yao kunaendana sana na dhamira ya Kanisa Katoliki ya kutetea utu wa binadamu na kukuza udugu, unaotokana na wito wa Injili wa kumpenda jirani yetu. Alisema, migogoro imebadilika kutoka matukio ya pekee hadi hali halisi inayoendelea, iliyoonyeshwa na migogoro ya muda mrefu, ukosefu wa usalama wa chakula sugu, tete ya kiuchumi, na udhaifu unaoongezeka wa hali ya hewa. Ukweli huu, alibainisha, unaibua swali la msingi la "ni mpangilio gani wa utaratibu wa kimataifa unaoweza kuzalisha, kuzaliana, na, wakati mwingine, kurekebisha hali kama hizo?" Papa Leo XIV alisema suala hilo haliishii tu kwenye jinsi ya kuingilia kati, bali "linaenea hadi kuelewa ni kwa nini mfumo hutoa matatizo ambayo hulazimika kurekebisha kila mara."

Papa alihutubia katika makao ya WFP   (@Vatican Media)

Uzalishaji usio wa kawaida

Baba Mtakatifu Leo aidha alibainisha kwamba utaratibu wa kimataifa umezidi kugawanyika, unaotokana na sehemu ya mgogoro wa mfumo wa pande nyingi, akibainisha kuwa mataifa yamezidi kutenga rasilimali zao kwa ajili ya usalama wa taifa, ukuaji wa uchumi, na utulivu wa ndani, bila kupuuza uhusiano wa karibu kati ya masuala haya na ushirikiano wa pande nyingi. Mwelekeo huu, Baba Mtakatifu alibainisha, unaonesha kitendawili cha kushangaza, ambapo uwezo wa uzalishaji usio wa kawaida duniani upo pamoja na maeneo yanayopanuka ya udhaifu mkubwa. Ni ndani kabisa ya pengo kati ya kukiri kanuni na kipaumbele katika vitendo," aliendelea, "ndipo tunashuhudia urasimu unaoendelea wa mshikamano pamoja na uboreshaji wa utulivu wa maisha ya binadamu."

Papa alitembelea makao makuu ya WFP   (@Vatican Media)

Hatua za kibinadamu zinazidi kuelemewa na urasimu

Kwa upande mmoja, hatua za kibinadamu zinazidi kulemewa na taratibu za urasimu ambazo zinaweza kuchelewesha msaada kwa wale wanaohitaji, lakini kwa upande mwingine, upatikanaji wa bidhaa muhimu, ikiwa ni pamoja na chakula, mara nyingi huathiriwa na masuala ya kiuchumi au kimkakati. Migogoro "hulishwa" kwa urahisi zaidi kuliko watu wanavyolishwa. Kwa sababu hiyo, alilalamika, wale ambao hawazalishi thamani inayoweza kupimwa wana hatari ya kutoonekana. Mwelekeo huu wa pande mbili, huleta changamoto kubwa ya kimaadili: mwanadamu hayupo tena katikati ya hatua za kimataifa. Katika muktadha huo, Papa Leo XIV  alisema, ni muhimu kukubali, kama Papa Francisko alivyosisitiza, "kwamba ingawa aina za misaada na mirpango ya maendeleo huzuiwa na maamuzi ya kisiasa yanayohusika na yasiyoeleweka, maono ya kiitikadi yaliyopotoka na vikwazo vya forodha visivyoweza kupenyeka, silaha hazipenyeki.

Migogoro ya kivita inalishwa zaidi kuliko watu

Kiukweli migogoro hulishwa kwa urahisi zaidi kuliko watu wanavyolishwa. Ukweli huu hauonyeshi tu mapungufu ya uendeshaji bali pia usawa wa kimsingi katika vipaumbele vya kisiasa na kimaadili." Papa Leo XIV alikumbuka kwamba matokeo yanaenea zaidi ya yale yaliyoathiriwa mara moja. Zaidi ya wasiwasi wa kibinadamu tu, njaa, Papa Leo XIV alisema, huharibu mshikamano wa kijamii, huongeza hatari ya migogoro, na huchochea uhamiaji wa kulazimishwa. Kwa mtazamo huu, alisisitiza kwamba hatua za kibinadamu si za nje ya utaratibu wa kimataifa na akasisitiza jukumu la jumuiya ya kimataifa la kuimarisha mshikamano, kupinga kutengwa, na kutambua utu wa asili uliopewa na Mungu wa kila mtu. Zaidi ya kusimamia migogoro, kwa hivyo, taasisi za kimataifa zina kanuni ya uwajibikaji wa pamoja na kuthibitisha kwamba jumuiya ya kimataifa imeunganishwa pamoja kwa kuwajali wale walio katika hali zilizo hatarini zaidi.

Papa akitazama kazi za mikono kutoka nchi mbalimbali   (@Vatican Media)

WFP ni  zaidi ya mhusika mkuu wa kisiasa, kiuchumi au kiufundi

Kwa maana hiyo  Shirika la Mpango wa Chakula Duniani ni zaidi ya mhusika wa kisiasa, kiuchumi, au kiufundi; ni usemi halisi wa mshikamano wa kimataifa. Hakika, pale ambapo taasisi za kitaifa zinapungua na mitandao ya jamii inapovunjika, uwepo wake husaidia kuzuia migogoro ya kibinadamu isiharibike na kuwa kuanguka kusikoweza kurekebishwa. Kwa sababu hii, alisisitiza kwamba kujitolea upya kwa ushirikiano wa pande nyingi ni muhimu. "Nataka kutoa wito kwa serikali na watu wa dunia,kufanya upya na kuimarisha kujitolea kwao, kuongeza rasilimali zilizowekwa wakfu kupambana na njaa na sababu zake kuu, na kuondoa vikwazo vinavyozuia misaada kuwafikia wale wanaohitaji,” alisema Papa  Wakati huo huo, usaidizi kama huo unapaswa pia kuimarisha ushirikiano na Kanisa na asasi za kiraia. Kuimarisha uwezo wa wahusika hawa wote pamoja kutaongeza ufanisi wetu wa pamoja katika mapambano dhidi ya njaa. Alisisitiza kwamba kutekeleza rufaa hii kunahitaji kupunguza urasimu usio wa lazima ili uwazi na uwajibikaji uhudumie watu badala ya kuzuia usaidizi. Katika hali ambapo serikali hazina udhibiti mzuri wa eneo au ufikiaji wa kibinadamu umezuiwa, aliongeza, washirika wa ndani wanaoaminika wanakuwa muhimu sana.

Papa na wakuu wa WFP   (@Vatican Media)

Kanisa Katoliki linaunga mkono juhudi za kibinadamu

Baba Mtakatifu Leo aliendelea kubainisha kuwa Kanisa Katoliki kupitia parokia, majimbo,  mashirika ya Caritas, na mipango mingine inayotegemea Imani, mara nyingi huwafikia watu walio katika mazingira magumu katika maeneo ambayo hayafikiwi na wahusika wa kimataifa, Papa aliwahimiza Programu ya Chakula Duniani na washirika wake kuendelea kuunga mkono juhudi hizi. Alisisitiza kwamba kukidhi mahitaji ya lishe sio tu kunapunguza mateso lakini pia hushughulikia sababu za msingi za kutokuwa na utulivu wa kijiografia, kwani "usalama wa chakula ni sehemu muhimu ya usalama wa kimataifa na kamilifu." Katika suala hili, alisifu upanuzi wa Programu ya Shirika la Chakula Duniani zaidi ya shughuli za kukabiliana na dharura ili kufanya kazi katika mipango ya muda mrefu, kama vile programu zinazotoa milo kwa watoto wa shule.

Papa alizungumza na Wawakilishi wa WFP kutoka mataifa mbali mbali   (@Vatican Media)

Sio ufanisi wa shirika, bali uaminifu wa ushirikiano

Kabla ya kuhitimisha hotuba yake, Papa alitoa onyo kali kwamba kilicho hatarini, sio ufanisi wa shirika tu, bali pia uaminifu wa ushirikiano wa kimataifa wenyewe, kwani aliona kwamba shirika lao linaonyesha kwamba njia mpya inawezekana. Hata hivyo, alisisitiza kwamba hii inahitaji azimio la kurahisisha kile ambacho kimekuwa kigumu kupita kiasi, kuweka kipaumbele kile ambacho ni muhimu, na kuhakikisha kwamba hakuna mtu anayesahaulika. Hatimaye, Papa Leo XIV alihitimisha, hotuba yake kwa kuomba mwenyezi  Mungu abariki juhudi zao, ili wote waweze kupokea mkate wao wa kila siku na kuishi kwa heshima.

Papa atembelea Makao Makuu ya WFP   (@Vatican Media)

Asante kwa kusoma makala yetu. Unaweza kuendelea kupata habari mpya kwa kujisajili kwa jarida letu la kila siku. Just click here.