Tafakari Dominika ya 21 Mwaka A wa Kanisa: Wewe Ni Petro, Mwamba
Na Padre Bonaventura Maro, C.PP.S., -Kolleg St. Josef, Salzburg, Austria.
Utangulizi: Wapendwa familia ya Mungu, ni Dominika ya 21 mwaka A wa Kanisa. Liturujia ya Neno la Mungu katika Dominika hii inatutafakarisha kuwa, “Imani ya kweli ni kujenga na kuishi uhusiano binafsi na Kristo Yesu” Swali la Bwana wetu Yesu Kristo: “Nanyi mwanisema mimi kuwa ni nani?” Si swali la kihistoria tu, bali ni swali analomwuliza kila mmoja wetu leo. Kwa msaada wa Roho Mtakatifu, Mtume Petro alikiri kwa ujasiri kuwa Yesu ni Masiha, Mwana wa Mungu aliye hai. Kwa sababu ya ungamo hilo la imani, Kristo alimweka Petro kuwa msingi imara wa Taifa lake jipya, yaani Kanisa. Kupitia Sakramenti ya Ubatizo, nasi tumeunganishwa katika imani hii moja. Tunaalikwa kujenga mahusiano ya ndani na Kristo Yesu katika maisha yetu ya kila siku, ili kwa neema yake, tufunuliwe siri za Ufalme wa Mbinguni. Somo la Kwanza: Ni kitabu cha Nabii Isaya 22:19-23. Katika somo la kwanza Mwenyezi Mungu kwa kinywa cha Nabii Isaya anatangaza kumkataa Shebna, aliyekuwa mtunza hazina wa Mfalme Hezekia na badala yake anamteua Eliakimu. Katika somo hili ningependa tutafakari mafundisho kadhaa yatakayotusaidia kuelewa ujumbe ambao Mama Kanisa anapenda kututafakarisha katika dominika hii ya 21 ya Mwaka A wa Kanisa. Baba Mtakatifu leo XIV Jumamosi tarehe 22 Agosti ametembelea Jamhuri ya San Marino na kuhudhuria Kongamano la Urafiki Kati ya Watu na hatimaye, jioni kuadhimisha Ibada ya Misa Takatifu.
Fundisho la Kwanza: Mamlaka yote inatoka kwa Mungu, ni dhamana na wala si kwa ajili ya majivuno. Katika somo la kwanza, tunamsikia Shebna, mtunza hazina na msaidizi mkuu wa Mfalme Hezekia, akivuliwa madaraka na Mungu kwa sababu ya kiburi na kushindwa kutimiza wajibu wake kwa Taifa la Mungu. Nafasi yake anapewa Eliakimu, ambaye Mungu anamkabidhi ufunguo wa nyumba ya Daudi mabegani mwake. Katika utamaduni wa kale, ufunguo ulikuwa ni ishara ya mamlaka makubwa ya utawala, kufungua na kufunga malango ya mji na ikulu ya mfalme. Ndugu mpendwa, sisi sote kila mmoja wetu, kupitia Ubatizo, Mungu ametushirikisha sote mamlaka yake kama wafalme, makuhani, na manabii. Ametukabidhi vyeo na majukumu mbalimbali ili tusaidie wengine kuupata wokovu wa roho na mwili. Tunaalikwa kufanya kila mara tathmini ya wajibu wetu. Kila mmoja wetu, baba, mama, padre, mtawa, au kiongozi wa serikali na jumuiya anapaswa kujiuliza: Je, ninatumiaje mamlaka yangu? Je, nimekuwa ufunguo unaowafungulia wengine milango ya maendeleo ya kiroho na kimwili, au nimekuwa kizuizi kwao? Mara kwa mara, ubinafsi unapelekea kwenye Ufisadi, ubadhirifu, matumizi mabaya ya madaraka, rushwa, uzembe, na majivuno (kama vya Shebna) na hivi vinaathiri utumishi wetu. Tunaitwa kuiga unyenyekevu wa Eliakimu ili kuwatumikia watu wa Mungu kwa uaminifu.
Fundisho la Pili: Kushindwa kwetu kuwa waaminifu kunaleta kukataliwa na Mungu. Shebna, mtunza hazina wa Mfalme Hezekia, alitumia nafasi yake ya uongozi kama mradi wa kujitafutia umaarufu, heshima, na manufaa binafsi. Alijenga majumba ya kifahari na kujichongea kaburi la gharama kubwa huku akisahau utume wake wa kuongoza Taifa la Mungu na kumshauri mfalme vyema kulingana na maneno ya Nabii Isaya. Kwa sababu ya kiburi na usaliti huu, Mungu alimkataa, na hata Mfalme Hezekia akamfukuza kazi, kisha Mungu akamnyanyua Eliakimu kushika nafasi yake. Ndugu mpendwa, nasi pia kila mmoja wetu katika nafasi na wito wake, tunaposhindwa kutekeleza majukumu na dhamana ambazo Mungu ametukabidhi kwa uaminifu, kwa sababu ya kiburi, majivuno na shingo ngumu, Mungu atatukataa na atateua wengine wanaostahili. Kazi yetu kama viongozi na waamini ni kuwapatia watu tunu njema za Mungu, kama vile upendo, furaha, amani, haki, msamaha, na unyenyekevu. Tukigeuza wito na utume wetu kuwa mradi wa anasa na ubinafsi, tutakataliwa na Mungu, na hata jamii inayotuzunguka itatukataa.
Fundisho la Tatu: Uaminifu katika kazi ya Mungu unaleta kuinuliwa. Eliakimu anainuliwa na Mungu na kukabidhiwa ufunguo wa mamlaka kama mtunza hazina mpya baada ya Shebna kukosa uaminifu. Maandiko Matakatifu (2Wafalme 18:18; Isaya 36:3) yanathibitisha kuwa Eliakimu alikuwa msaidizi mwema na mwaminifu kwa Mfalme Hezekia, ndiyo maana Mungu anamwita kwa upendo: “Mtumishi wangu Eliakimu.” Kila mmoja wetu ameitwa kwa kazi maalumu duniani, na wajibu wetu wa kwanza ni kubaki waaminifu kwa Mungu wetu. Tunapotekeleza utume wetu kwa uaminifu, Yeye atatuinua hapa duniani na kutuvika taji ya utukufu mbinguni akituambia: “Vyema mtumishi mwema na mwaminifu, ingia katika furaha ya Bwana wako.” Kumbe sote tunaitwa kuomba neema ya kuwa waaminifu kuanzia katika mambo madogo madogo ya kila siku, kama vile kusali mara kwa mara, kujituma kazini, kujitoa sadaka, na kutenda kwa unyenyekevu bila kuweka mbele maslahi binafsi. Kufanya hivi kunatukumbusha kuwa sisi ni wasafiri tu hapa duniani na makazi yetu ya kudumu yako mbinguni.
Fundisho la Nne: Mungu mwenyewe anatuimarisha na kutupa nguvu katika utumishi wetu. Tunapata wapi nguvu ya kutenda kwa uaminifu? Mwenyezi Mungu anapotuita kufanya kazi yake, Yeye mwenyewe anatuimarisha. Baada ya kumwondoa Shebna, Mungu anamteua Eliakimu na kuahidi kuwa atamwimarisha, na “atamkazia kama msumari mahali palipo imara” (Isaya 22:23). Hii inamaanisha kuwa mamlaka halali yanayotoka kwa Mungu yanabeba baraka na ulinzi wake. Mungu anapomteua mtumishi wake, hamwachi peke yake; anamfanya kuwa thabiti kwa njia ya Neno lake na Sakramenti zake. Ndugu mpendwa, tunapoitika wito wa Mungu wa kuwatumikia wengine, hatupaswi kutegemea nguvu zetu wenyewe, bali lazima tukubali kuimarishwa na Mungu. Kila mara tunapopokea Sakramenti (kama vile Kitubio na Ekaristi Takatifu), tunapokea neema ya kutulinda katika utumishi wetu. Hali kadhalika, tunaposoma na kutafakari Neno la Mungu, tunapata dira na mwanga wa kuongoza ufuasi wetu. Tunapojitenga na vyanzo hivi vya neema na kuanza kufanya mambo kwa kufuata matakwa na akili zetu wenyewe, tunapoteza dira na tunaanguka katika makosa yaleyale ya kiburi yaliyomuangusha Shebna.
Fundisho la tano: Uongozi ni Mamlaka inayodai sadaka. Katika utamaduni wa kale, ufunguo ulikuwa mkubwa na mzito, ukibebwa begani mwa aliyekabidhiwa kama ishara ya uzito wa majukumu. Hii inamaanisha kuwa uongozi si cheo cha anasa, bali ni dhamana inayodai sadaka na kujitoa kwa ajili ya kuwafungulia wengine milango ya baraka. Katika Dominika hii tunajifunza kwamba, madaraka tuliyonavyo katika Kanisa, familia, au jamii yanaitaji ujasiri wa kubeba majukumu bila kuogopa uzito wake. Mtume Petro alibeba majukumu ya kuliongoza Kanisa kwa uaminifu mkubwa hadi akakubali kufa kifo cha kifodini. Je, mimi niko tayari kujitoa sadaka kwa ajili ya utume wangu, au ninauona ufunguo niliokabidhiwa kama mzigo unaonielemea? Tunaiona picha halisi ya utumishi kwa Bwana wetu Yesu Kristo aliyekuja si kutumikiwa bali kutumikia, na wajibu huu analikabidhi Kanisa, anatukabidhi sisi sote pia tulio viungo vya mwili wake.
Somo la Injili: Ni Injili kama ilivyoandikwa na Mathayo 16:13-20. Katika somo la Injili, Yesu anawachukua mitume na wake na anakwenda nao Kaisaria Filipi na huko anawauliza swali hili kwamba, “Watu hunena kuwa mimi ni nani?” Wengine wanajibu Yohane mbatizaji, wengine Eliya, wengine mmoja wa manabii. Kila mmoja anajibu kwa namna watu walivyokuwa wanasema kuhusu Yesu. Lakini Kristo anataka jibu binafsi kutoka kwa kila mmoja wa Mitume na kutoka kwa kila mmoja wetu, ndio maana anawauliza, “Nanyi mwaninena kuwa mimi ni nani?” Kisha Petro anamkiri Yesu kuwa ni Masiha, Mwana wa Mungu aliye hai. Katika somo hili la Injili Takatifu ningependa tutafakari kwa kina mafundisho yafuatayo na tuone jinsi gani yanatusaidia kuelewa ujumbe ambao Mama Kanisa anatutafakarisha katika Dominika hii ya 21 ya Mwaka A wa Kanisa. Fundisho la Kwanza: Imani ya kweli ni kuishi uhusiano binafsi ya Yesu. Je, Yesu ni nani kwangu? Yesu ni nani kwako? Yesu anawapeleka wanafunzi wake katika viunga vya mji wa Kaisaria-Filipo. Huu ulikuwa ni mji katika dola ya Kirumi uliojulikana kwa mambo makubwa matatu. Kwanza, kulikuwa ukuta mkubwa wa mwamba wa asili na kwenye kuta za ule mwamba mkubwa, wapagani walikuwa wamechonga vijichumba au viota ambako waliweka sanamu za miungu yao. Pili, chini ya ule ukuta wa mwamba, kulikuwa na pango kubwa sana lenye giza totoro ambalo ndani yake kulitiririka maji mengi yaliyotengeneza chanzo cha Mto Yordani. Wapagani waliamini kuwa pango hilo ndilo lililokuwa lango la kuingilia kuzimu na hapo walifanya matambiko na kutolea kafara nyingi.
Tatu, juu ya ule mwamba mkubwa, Mfalme Herode alikuwa amejenga hekalu kubwa la kifahari la marumaru meupe kwa ajili ya kumwabudu Kaisari Augustus kama mungu. Mwamba ule ulisimama kama ishara ya nguvu za kisiasa, kijeshi, na kiutawala za Dola ya Kiroma ambayo hakuna mtu aliyedhani ingeweza kushindwa. Yesu anachagua eneo hili kuuliza kuhusu utambulisho wake. Ni kana kwamba anawaambia wanafunzi wake: “Katikati ya miungu hii yote ya uwongo, na katikati ya nguvu hizi za kifalme za wanadamu, Mimi ni nani kwenu?” Ndugu wapendwa, baada ya kukaa na Mitume wake kwa muda mrefu na kuwafundisha, Yesu anawauliza swali la msingi linalogusa utambulisho wake. Yesu haridhiki na majibu ya jumla ya kile watu wa nje wanachosema kumhusu. Ndiyo maana anawakabili Mitume kwa kuwaambia: “Na ninyi mwanisema mimi kuwa ni nani?” Mitume walikuwa wepesi kueleza kile watu wengine walivyomjua Yesu, lakini walihitaji ujasiri wa kueleza Kristo ni nani kwao wao wenyewe. Ni Petro pekee, kwa ufunuo wa Mungu, anayejibu kwa ufasaha: “Wewe ndiwe Kristo, Mwana wa Mungu aliye hai. Leo hii, Yesu anatuuliza mimi na wewe swali lilelile. Katika ulimwengu wetu wa sasa uliojaa kila aina ya ushawishi, falme na mamlaka za kibinadamu, nguvu ya mali na fedha, nguvu za giza, na vishawishi vingi, katikati ya haya yote, mimi na wewe tunasema Yeye ni nani? Je, Kristo ana nafasi gani katika maisha yetu binafsi?
Fundisho la Pili: Imani ni Zawadi na Ufunuo kutoka kwa Mungu mwenyewe. Roho Mtakatifu anatusaidia kuungama imani yetu kwa Kristo. Baada ya ungamo la Petro, Yesu anamwambia: “Mwili na damu havikukufunulia haya, bali ni Baba yangu aliye mbinguni.” Nguvu ya kumkiri Kristo haitoki katika uwezo wetu wa kibinadamu, bali inatoka kwa Roho Mtakatifu anayekaa ndani yetu; Yeye ndiye anayetusaidia kumkiri na kumshuhudia Kristo kwa wengine. Ndugu mpendwa, Kristo anatualika kumruhusu daima Roho Mtakatifu, ambaye tulimeimarishwa naye kupitia Sakramenti ya Kipaimara, atuongoze katika kuikiri imani ya kweli mbele ya jamii. Hapa tunajifunza kuwa uwezo wa kumtambua na kumwamini Mungu ni zawadi ya Kimungu; si matokeo ya akili nyingi, usomi, au falsafa za kibinadamu. Kwa hiyo, tunapaswa kuwa wanyenyekevu na kumwomba Mungu kila siku atujalie neema ya kuilinda na kuikuza zawadi hii ya imani ndani ya mioyo yetu. Fundisho la Tatu: Mtume Petro anakabidhiwa funguo, ishara ya Umoja na mamlaka katika kanisa. Baada ya ungamo la imani, Yesu anampa Petro funguo na mamlaka ya kufunga na kufungua, akimsimika kama msingi imara wa Kanisa lake. Hii ni mamlaka ya juu kabisa ya kuliongoza Kanisa katika masuala ya imani na maadili na kutafsiri Neno la Mungu kwa usahihi. Kwa msaada wa Roho Mtakatifu, uongozi huu unapewa karama ya kipekee ya kulinda ukweli bila hofu ya kukosea (Infallibility). Mamlaka haya ya kufunga na kufungua ndio msingi wa Sakramenti ya Upatanisho. Petro na mitume wanapewa nguvu ya kichungaji ya kuondoa vizuizi vya dhambi vinavyomtenga mwanadamu na mbingu. Mtu akitubu anafunguliwa; asipotubu na akashupaza shingo anafungwa katika hatia yake kwa sababu amekataa huruma ya Mungu. Mtume Petro alifanywa kuwa Halifa wa Kristo (Vicar of Christ) duniani. Ingawa Kanisa ni la Kristo mwenyewe, Petro alikabidhiwa mamlaka kamili ya kuliongoza hapa duniani, wajibu ambao unaendelezwa kwa uaminifu na Baba Mtakatifu, ambaye ni mrithi wa Mtume Petro hata leo.
Fundisho la Nne: Kanisa la Kristo halitashindwa kamwe na nguvu za kidunia wala za kuzimu kwa kuwa limejengwa imara juu ya Kristo. Yesu anatoa ahadi thabiti kwa Petro kwamba, “Wewe ndiwe Petro na juu ya mwamba huu nitalijenga Kanisa langu. Wala milango ya kuzimu haitalishinda.” Maneno haya yana uzito wa pekee tukikumbuka mahali yalipotamkiwa, kule Kaisaria-Filipo. Katika mji huo, chini ya ukuta mkubwa wa mwamba, kulikuwa na pango kubwa na la kutisha ambalo wapagani waliliamini kuwa ni lango la kuingilia kuzimu (kuzimu kwa Wagiriki/Hades), ambako walifanya matambiko na kafara za kutisha. Yesu alisimama makusudi hapo hapo mbele ya pango hilo la giza ili kutangaza ushindi. Ndugu wapendwa, Injili hii inatufundisha kuwa, licha ya dhoruba, mateso, kashfa, au udhaifu wa kibinadamu wa washiriki wake, Kanisa la Kristo litasimama imara daima. Hakuna nguvu ya giza, hila za shetani, au mifumo ya ulimwengu inayoweza kuliangamiza Kanisa kwa sababu linalindwa na nguvu ya Mungu mwenyewe, na si ya wanadamu. Hali kadhalika, tunapojenga mahusiano imara na Kristo aliye Kichwa cha Kanisa, hakuna jambo lolote katika ulimwengu huu linalopaswa kututia hofu. Tukibaki ndani ya Kanisa hili lililojengwa juu ya msingi wa Mitume, tunalindwa chini ya uwezo uleule unaolilinda Kanisa daima.
Fundisho la Tano: Kubadili jina ni kubadili utume. Nasi imani yetu iwe imara kama mwamba kwa Kristo mwalimu wetu. Katika somo hili la Injili, Simoni anapewa jina jipya Petro (Mwamba) linaloendana na kazi mpya anayopewa ya kuwa msingi wa Kanisa. Kama ambavyo ule ukuta mkubwa wa mwamba wa Kaisaria-Filipo ulivyolinda mji na kubeba mahekalu makubwa juu yake, Petro anapewa jina hilo kwa sababu alipewa utume mkubwa kwa ajili ya Kanisa. Kwanza kazi ya kulinda Imani, kuwa msimamizi thabiti atakayehakikisha kuwa mafundisho ya Kristo hayachafuliwi na mawimbi ya ulimwengu. Lakini pili, kuimarisha Ndugu zake. Kama Yesu alivyomwambia baadaye katika Luka 22:32, "Nawe utakaporudi, waimarishe ndugu zako." Kazi ya mwamba ni kuwa egemeo la wengine wanapoyumba. Ndugu mpendwa, kama Petro alivyolinda Kanisa, kila mmoja wetu amepewa utume wa kuwa mwamba ndani ya nyumba yake. Katika ulimwengu wa leo uliojaa mmomonyoko wa maadili na mafundisho ya uongo yanayopoteza vijana na watoto wetu, tunaitwa kusimama imara kuitetea imani na maadili safi ya kifamilia. Hatuwezi kuwa wazazi au walezi legelege kama mchanga; tunapaswa kuwa miamba imara inayolinda usalama wa kiroho wa wale tuliobeba dhamana yao. Kazi ya mwamba ni kuimarisha wengine wanapoyumba. Katika maisha ya kila siku, tunakutana na ndugu, marafiki, au waamini wenzetu katika Jumuia Ndogo Ndogo ambao wamevunjika moyo kwa magonjwa, umaskini, au matatizo ya maisha. Ukristo wa kweli si kujiokoa mwenyewe, bali ni kuwashika mkono na kuwaimarisha wanaotaka kuanguka. Maneno, ushauri, na matendo yetu yawe kimbilio linalowasaidia wengine wasipotee.
Somo la Pili: Ni kutoka katika Waraka wa Mtume Paulo kwa Warumi 11:33-36. Katika Somo la Pili, Mtume Paulo anakiri kwa mshangao mkubwa jinsi zilivyo kuu utajiri, hekima, na maarifa ya Mungu, ambaye anatenda kazi ndani ya historia ya watu wake kwa namna ya ajabu. Hekima hii ya Kimungu inajidhihirisha katika mpango wake wa kuwaokoa watu wote; yaani watu wa Mataifa waliomshika Kristo, na Wayahudi ambao, licha ya kukataa kwao kwa sasa, bado Mungu kwa huruma yake hajawakataa daima. Kupitia unyenyekevu, Mwenyezi Mungu anatufunulia nasi leo mpango huu mkuu wa wokovu. Anatualika kujishikamanisha naye kwa dhati ili kwa neema yake, atufunulie siri za Ufalme wa Mbinguni na kutuwezesha kuishi kwa kuongozwa na hekima yake, na si kwa akili zetu wenyewe. Hitimisho: Katika Dominika ya leo, tulombee Kanisa na viongozi wetu wa kiroho wawe na imani thabiti ya kuliongoza vyema kundi la Mungu. Tuwaombee viongozi wetu wa Serikali watambue kuwa mamlaka yao ni huduma ya utumishi, wakiongoza kwa upendo na unyenyekevu ili kuleta ustawi, maendeleo na mafao ya wengi. Mwishowe, kila mmoja wetu akajenge uhusiano binafsi na Kristo Yesu, ili kupitia mfano wa imani yetu na matendo mema, tukawe funguo zinazowafungulia wengine mlango wa mbinguni.
