Jezusi, Mbret i një bote të re
R.SH. / Vatikan
Fytyra e vuajtur, që ruan bukurinë e Birit të Njeriut, persekutuar për drejtësi, dhe shprehjet groteske e emfatike të krerëve të priftërinjve dhe autoriteteve që, duke e tallur, e çuan te Pilati! Ky kontrast është i habitshëm në miniaturën e krijuar në Flandrën e shekullit të 15-të nga i ashtuquajturi "Mjeshtër i Guillebert de Metz" në një Libër Orësh, ruajtur në Bibliotekën Apostolike të Vatikanit.
Brenda Ungjillit
Seksioni i Zyrës së Kryqit zë fletët nga 13 deri në 33 të këtij kodiku të lashtë, i cili vijon ta shoqërojë meditimin tonë të Kreshmëve. Autori i ilustrimeve, i njohur edhe si "Mjeshtri i Qiejve të Argjendtë" për aftësinë e tij unike të përdorurimit të fletëve prej argjendi, e vendos skenën brenda një strukture arkitekturore, të ndërprerë nga tre harqe. Kështu, vëzhguesi ndihet i tërhequr nga një histori që zhvillohet në distancë të afërt hapësinore.
"A je ti Mbreti i Judenjve?"
Duart e Jezusit janë të lidhura me litar. Çohet para guvernatorit romak nga farisenjtë dhe ushtarët, që e tallën dhe e fyen. "Më në fund," lexojmë në kapitullin 27 të Ungjillit të Mateut, "e lidhën, e çuan dhe ia dorëzuan Pilatit". "Ai e pyeti: 'A je ti Mbreti i Judenjve?'”. E Jezusi u përgjigj: 'Ti po e thua'". "Atëherë Pilati i tha: 'A nuk dëgjon sa akuza ngrenë kundër teje?'. Por Jezusi nuk foli asnjë fjale, aq sa guvernatori u mrekullua shumë!
Libro d’ore Biblioteca Apostolica Vaticana, Ott. lat. 2919 Fiandre, sec. XV (mm 187x134) - particolare (© Biblioteca Apostolica Vaticana)
E i lau duart!
Miniaturisti përshkruan çastin e mëpasëm kur turma e Jerusalemit duartroket duke kërkuar lirimin e kriminelit Baraba dhe duke e dënuar Jezusin. Pilati ulet në një fron dhe lan duart me ujë nga një shërbëtor: gjest simbolik, me të cilin shpall pafajësinë e vet e pafajësinë e gjakut të Krishtit.
Siç tregon Shën Mateu: "Kur Pilati pa se nuk mund të bënte asgjë dhe se turma po shqetësohej gjithnjë e më shumë, urdhëroi të sillnin ujë, lau duart para turmës dhe tha: 'Unë nuk jam përgjegjës për vdekjen e këtij njeriu! Kjo është puna juaj!'".
Librat më të shitur të Mesjetës
Ashtu si në çastet e tjera kyçe të ciklit të Mundimeve, pikturuar nga “Mjeshtri i qiellit të argjendë” edhe në këtë rast skena është e mbushur me personazhe, e karakterizuar nga një ekspresivitet i fuqishëm që e prek lexuesin, duke e ftuar në meditim e lutje.
Në fund të fundit, ky ishte qëllimi i librave të ndriçuar të orëve miniati, prodhuar në formate të vogla, në numër të madh dhe, për këtë arsye, të njohur si librat më të shitur të Mesjetës.
Një karakter i përsëritur në faqet e dorëshkrimit në Bibliotekën Apostolike të Vatikanit, i njohur si Ott. lat. 2919, është prania e dekorimeve anësore të tipit fitomorf, populluar nga gjethe dredhke, lule, fruta, kafshë dhe personazhe fantastike.
«“Bota” e Poncio Pilatit është ajo ku i forti fiton mbi të dobëtin, i pasuri mbi të varfrin, i dhunshmi mbi të butin, domethënë një botë që mjerisht e njohim mirë. Jezusi është Mbret, por mbretëria e tij nuk është e asaj bote, ashtu siç nuk është as e kësaj bote. Bota e Jezusit, në fakt, është ajo e reja, ajo amshuara, që Hyji përgatit për të gjithë duke dhuruar jetën e tij për shpëtimin tonë. Është mbretëria e qiejve, që Krishti sjell mbi tokë duke përhapur hir dhe të vërtetë. Bota, mbret i së cilës është Jezusi, e shpërblen krijimin e rrënuar nga e keqja me forcën pikërisht të dashurisë hyjnore; Jezusi e shpëton krijimin, sepse Jezusi liron, Jezusi fal, Jezusi jep paqe dhe drejtësi.»
(Papa Françesku – Engjëlli i Zotit, 24 nëntor 2024)
