Zarë, Kroaci: Arbëreshët kremtojnë Zojën e Loretit në kuadrin e 300-vjetorit të mbërritjes të të parëve.

R.Sh. / Vatikan

Ky është vit jubilar për arbëreshët e Zarës sepse pikërisht në vitin 1726, në pjesën e Zarës që njihet me emrin Borgo Erizzo, mbërritën familjet e para të ikura nga Brisku, Ljarja dhe Shestani, tre fshatra sot në Malin e Zi. Ndihma e parë të shpërngulurve u erdhi pikërisht nga arqipeshkvi i Tivarit, imz. Vicenc Zmajeviq, nip i arqipeshkvit pararendës të Tivarit, imz. Andre Zmajeviqit, mecenat e mbështetës i Pjetër Bogdanit.

Meshën e djeshme në famullinë kushtuar Zojës së Loretit e kryesoi arqipeshkvi i Tivarit, imzot Rrok Gjonlleshaj bashkë me arqipeshkvin e Zarës imz. Milan Zgrabliq, të pritur nga famullitari dom Marko Majiq Mazul.

Pas kremtimit Eukaristik, u bë edhe shkëmbimi i dhuratave ndërmjet arqidioqezës së Zarës dhe asaj të Tivarit.

Më pas, nëpër rrugët e lagjes «Arbanas» u zhvillua edhe procesioni tradicional kushtuar Zojës së Loretit, e cila ishte zbukuruar me të gjitha dhantitë e arta e të çmueshme «ex-voto» që arbëreshët i kanë ofruar në shenjë mirënjohjeje përgjatë shekujve.

Afër shtatores së Zojës së Loretit, besimtarët dhe shoqata «Vicko Zmajeviq” – organizatore bashkë me famullinë e këtij përkujtimi –qëndruan në lutje për gati dy orë.
Më pas, në mjediset e famullisë u zhvillua edhe koncerti i korit «Vicko Zmajeviq».

Me rastin e 300-vjetorit të mbërritjes së arbëreshëve të Zarës në këto brigje të Dalmacisë, janë zhvilluar edhe koncerte të kompozitorëve arbëreshë si edhe vënia në skenë e pjesës teatrale «Martesa » e autorit të mirënjohur arbanas Josip Relja.

Prej arbëreshëve të Zarës kanë dalë figura të shquar të kulturës sonë dhe asaj kroate si Aleksandër Stipçeviq, Josip Relja, Kruno Kërstiq, Shime Deshpalji e shumë të tjerë.

Vitet e fundit, me nismën e znj. Maksimiljana Barançiq është hapur edhe kursi i gjuhës arbëreshe.

Gjaku nuk bëhet ujë ndonëse shekujt kalojnë.