Iran, rriten frikërat për një goditje të re të madhe energjetike

R.SH. / Vatikan

Po rriten shqetësimet për një krizë të re të madhe energjetike për shkak të luftës midis Iranit, SHBA-së dhe Izraelit. Sipas analizave ndërkombëtare, kjo mund të jetë ndër ndërprerjet më të mëdha të prodhimit të përditshëm të naftës që nga vitet ’70 dhe mund të ndikojë në gjithë ekonominë botërore.

Shkaku kryesor i tensionit është rreziku për transportin energjetik në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë detare shumë e rëndësishme ku kalon rreth 20% e naftës dhe gazit të tregtuar në botë. Pas fillimit të konfliktit, çmimi i naftës Brent u rrit pothuajse 30%, ndërsa çmimet e gazit në Evropë u rritën ndjeshëm. Nëse kriza vazhdon, çmimet e larta mund të rrisin inflacionin, të ulin fuqinë blerëse të familjeve dhe të ngadalësojnë rritjen ekonomike globale.

Evropa është veçanërisht e rrezikuar për shkak të varësisë nga importet e gazit, ndërsa Azia, sidomos Kina, përballet me rreziqe të mëdha për furnizimin me naftë. Kina importon një pjesë të madhe të energjisë që kalon nëpër Hormuz dhe rezervat e saj mund të mbulojnë vetëm disa muaj kërkesë.

Edhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, megjithëse eksportues energjie, mund të ndiejnë pasojat. Analistët paralajmërojnë se nëse tensionet vazhdojnë, çmimi i naftës mund të kalojë 100 dollarë për fuçi dhe madje të arrijë nivelet rekord të viteve 2008 dhe 2022.

Sipas disa vlerësimeve, Irani mund të synojë pikërisht këtë presion ekonomik: ta bëjë luftën aq të kushtueshme sa të detyrojë SHBA-në dhe Izraelin të ndalojnë. Për këtë arsye, kriza energjetike nuk është vetëm çështje ekonomike, por edhe një instrument strategjik në konfliktin gjeopolitik.