Kosmos jest dobrem wspólnym. Watykan o starcie Artemis II

Karol Darmoros, Fabio Colagrande, Eugenio Murrali

1 kwietnia rozpoczęła się misja Artemis II – pierwszy załogowy lot programu NASA wokół Księżyca od ponad pół wieku. To wydarzenie staje się okazją do refleksji nad tym, czym dziś jest eksploracja kosmosu i jakie zasady powinny nią kierować.

Kosmos wspólnym dobrem

W rozmowie z mediami watykańskimi abp Ettore Balestrero podejmuje refleksję nad sensem ludzkiej obecności w przestrzeni kosmicznej, wskazując na potrzebę dialogu między nauką, teologią i prawem. „Kosmos nie jest ziemią niczyją, nie jest polem podboju bez praw, gdzie obowiązuje zasada ‘kto pierwszy, ten lepszy’” – podkreśla.

Hierarcha zwraca uwagę, że decyzje podejmowane dziś będą miały długofalowe skutki dla całej ludzkości. „Aby iść do nieba, czyli pojęcia nadprzyrodzonego, człowiek musi dobrze się zachowywać także w kosmosie. (…) Ludzkość już podejmuje decyzje dotyczące kosmosu, decyzje moralne, które mogą budować albo ją niszczyć” – mówi.

Wspólna odpowiedzialność

Zdaniem arcybiskupa przestrzeń kosmiczna powinna pozostać dobrem wspólnym. „Kosmos musi pozostać dobrem wspólnym, z jasnymi normami prawnymi i poczuciem odpowiedzialności wobec całej ludzkości oraz przyszłych pokoleń” – podkreśla.

Inspiracją jest tzw. „overview effect” – doświadczenie astronautów, którzy widząc Ziemię z kosmosu, postrzegają ją jako kruchą i pozbawioną granic wspólną przestrzeń życia.

Ryzyko konfliktów

Abp Balestrero ostrzega przed militaryzacją kosmosu. Choć obowiązujące prawo zakazuje umieszczania broni masowego rażenia, pozostawia luki. „Jeśli konflikt objąłby bezpośrednio kosmos, prawdopodobnie nie oszczędziłby nikogo na Ziemi” – zaznacza.

Dlatego Stolica Apostolska apeluje o wzmocnienie istniejących regulacji i rozwój współpracy międzynarodowej.

Nauka i etyka razem

Kościół wskazuje na potrzebę równowagi między konkurencją a współpracą. „Kosmos oferuje ludzkości drugą szansę, by uniknąć błędów popełnionych na Ziemi” – mówi Stały Przedstawiciel Stolicy Apostolskiej przy ONZ w Genewie.

W tym kontekście nauka i wiara nie stoją w sprzeczności. „Nauka wyjaśnia jak, wiara ukazuje dlaczego” – przypomina abp Balestrero, wskazując, że rozwój technologiczny powinien zawsze służyć godności człowieka i dobru wspólnemu.