Włochy: w 2025 r. zmarło 414 bezdomnych. Większość to cudzoziemcy

Martina Accettola – Watykan

Jak wynika z danych organizacji pomocowych, we Włoszech częściej osoby bezdomne umierają z powodu zimna niż z upału. Z analizy organizacji fio.PSD, która od 2020 r. monitoruje zgony oraz odtwarza dane, profile i rozmieszczenie terytorialne, wynika jednak, że wśród głównych przyczyn śmierci znajdują się przede wszystkim brak dostępu do opieki zdrowotnej oraz izolacja społeczna, a nie tylko narażenie na najbardziej ekstremalne warunki klimatyczne zimą i latem.

Zachęta Leona XIV dla wolontariuszy „TuttiContano”

W liście skierowanym do wolontariuszy kampanii „TuttiContano”, rozpoczynającej się 26 stycznia i promowanej przez fio.PSD w celu zaangażowania 10 tys. wolontariuszy i wolontariuszek w ogólnokrajowe badanie osób bezdomnych, asesor ds. spraw ogólnych Sekretariatu Stanu Stolicy Apostolskiej, ks. Anthony Onyemuche Ekpo, podkreśla, że Papież Leon XIV zachęca ich „do kontynuowania z entuzjazmem znaczącej działalności przyjmowania i słuchania tych, którzy żyją na marginesie społeczeństwa i bez stałego miejsca zamieszkania, dając świadectwo stylowi Boga, którym są bliskość, współczucie i czułość”.

Nagłe zasłabnięcia i choroby przyczyną 42 proc. przypadków zgonów

Przyczyny śmierci osób bezdomnych są różnorodne: od mroźnych zimowych podmuchów po letnie fale upałów, od problemów zdrowotnych i braku szybkiego dostępu do leczenia po wypadki i samobójstwa, często związane z ciężką izolacją i porzuceniem społecznym. Najbardziej wymownym elementem pozostaje jednak regularność, z jaką te zgony się zdarzają — średnio od 21 do 44 miesięcznie. Brak odpowiedniego schronienia znacznie zwiększa narażenie na ryzyko i potęguje skutki nawet zwykłego zasłabnięcia czy wypadku. Dane z 2025 r. pokazują, że główną przyczyną śmierci wśród osób bezdomnych był ich stan zdrowia: 42 proc. zgonów nastąpiło w wyniku nagłych zasłabnięć lub chorób, natomiast kolejne 40 proc. wiązało się z wydarzeniami traumatycznymi i przypadkowymi, takimi jak napaści, wypadki i samobójstwa.

56,5 procent ofiar, to cudzoziemcy

Zgony na ulicy dotyczą przede wszystkim mężczyzn (91,5 proc.) oraz cudzoziemców (56,5 proc.), głównie pochodzących z krajów pozaeuropejskich. Średnia wieku w chwili zgonu, wynosi około 46 lat, przy czym wśród Włochów jest wyższa (54 lata). Jest to wartość wyraźnie odbiegająca od statystyk całej populacji: średni wiek zgonu we Włoszech wynosi 81,9 lat.

Z raportu fio.PSD wyłania się jeszcze jeden element: obszarem najbardziej dotkniętym zgonami pozostaje północ Włoch — 29 proc., a następnie część środkowa z 26 proc. zgonów.

Wśród miast niechlubne pierwszeństwo zajmują Rzym i Mediolan. Nie jest to już zjawisko wyłącznie wielkich metropolii: zgony dotyczą także prowincji, małych gmin oraz mniej widocznych obszarów, a więc również gorzej przygotowanych do reagowania.