Profesorowie z Rzymu o wolności i nadziei w lubelskim areszcie
Monika Stojowska - KUL
Prof. Francesco Bonini, odwołując się do europejskich dokumentów dotyczących praw człowieka, podkreślił, że prawa i obowiązki współtworzą społeczeństwo, budując relacje oparte na szacunku i solidarności. Wolność - jak zaznaczył - nie jest jedynie prywatnym przywilejem jednostki, lecz zadaniem, które domaga się troski o dobro wspólne. Wskazał na Kartę Praw Podstawowych z Nicei z 2000 roku, w której w 1 art. zawarte jest stwierdzenie, że godność człowieka jest nienaruszalna. Z kolei art. 2 mówi o prawie do życia, a 3 - o prawie do integralności osoby ludzkiej. Następne artykuły rozwijają katalog pozostałych praw.
Obowiązki człowieka
Prof. Bonini w swym wystąpieniu nawiązał do postaci Włocha, Giuseppe Mazziniego, który w latach 30. XIX wieku założył „Młode Włochy” i „Młodą Europę”, współpracując z wieloma polskimi patriotami. W 1860 roku napisał książkę „Obowiązki człowieka”. „Dlaczego to ważne? Ponieważ prawom zawsze odpowiadają obowiązki, a same prawa przywołują odpowiedzialność wynikającą z obowiązków. Prawa i obowiązki współtworzą społeczeństwo, budują wspólnotę i braterstwo. W ten sposób nie powstaje jedynie zbiór jednostek, ale wspólnota osób, które razem dążą do dobra wspólnego w duchu braterstwa” - mówił prof. Bonini. „Wolność oznacza zatem odpowiedzialność; zakłada istnienie praw i obowiązków. To prowadzi nas do kolejnego punktu - do zagadnienia demokracji” - dodał.
Jan Paweł II i demokracja
Przy wątku demokracji, rektor Libera Università Maria SS. Assunta uniwersytetu odniósł się do encykliki „Centesimus annus” Jana Pawła II. To w niej Papież wskazał, że demokracja jest możliwa tylko wtedy, gdy opiera się na właściwej koncepcji osoby ludzkiej oraz na uznaniu podmiotowości społeczeństwa. „Te dwa elementy muszą iść ze sobą w parze: prawdziwe rozumienie osoby ludzkiej oraz uznanie, że społeczeństwo jako całość jest podmiotem życia publicznego” - zaznaczył prof. Bonini.
Tylko dzięki temu możliwe jest tworzenie organicznych, pozytywnych więzi społecznych. Jeśli brakuje tych dwóch fundamentów, demokracja napotyka poważne trudności. Pojawiają się problemy, gdy nie ma jasno określonego katalogu zasad i wartości, a także wtedy, gdy nie jest respektowana zasada pomocy, czyli właściwa relacja pomiędzy silniejszymi a słabszymi podmiotami - tak, aby silniejsi nie dominowali nad słabszymi, lecz im pomagali. „Inspiracja chrześcijańska działa jak swoista „szczepionka” przeciw wszelkim formom totalitaryzmu - jawnym lub ukrytym. Jan Paweł II podkreślał, że demokracja pozbawiona wartości może przekształcić się w zakamuflowaną formę totalitaryzmu” - podsumował prof. Bonini.
Życie w prawdzie
Bp. Antonio Staglianò w swym wykładzie przedstawił teologiczne ujęcie wolności. Biskup wskazał na jej duchowy i egzystencjalny wymiar, podkreślając, że nie sprowadza się ona do samej możliwości wyboru. Podkreślił, że „prawdziwa wolność polega na zdolności życia w prawdzie, odpowiedzialności i relacji z innymi, a więc na dojrzałej odpowiedzi osoby na miłość Boga”. Bp Staglianò zwrócił uwagę, że autentyczna wolność jest dobrem wewnętrznym, które należy w sobie pielęgnować poprzez rozum, wolę i miłość. W tym świetle edukacja jawi się jako akt wyzwolenia: pomaga człowiekowi odkryć własną tożsamość, kształtuje sumienie i otwiera na nadzieję, nawet w sytuacjach zewnętrznego ograniczenia. Taka perspektywa nadaje szczególne znaczenie obecności nauki i formacji w środowisku więziennym.
WOW – inicjatywa rektora KUL
Więzienne Otwarte Wykłady -WOW - to inicjatywa rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, ks. prof. Mirosława Kalinowskiego, który w 2013 roku zaangażował się w tworzenie studiów dla osadzonych a Areszcie Śledczym w Lublinie. Współpraca środowiska akademickiego z administracją więzienną stała się impulsem do tworzenia przestrzeni dialogu, wymiany doświadczeń i wspólnej refleksji nad odpowiedzialnością i możliwością zmiany. Więzienne Otwarte Wykłady gromadzą osoby odbywające karę pozbawienia wolności, studentów, wykładowców i zaproszonych gości. Prelekcje odbywają się w różnych miejscach w Polsce.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś ten artykuł. Jeśli chcesz być na bieżąco zapraszamy do zapisania się na newsletter klikając tutaj.
