Abp Jagodziński: Autorytet moralny należy do tych, którzy służą

ks. Jakub Ostrożański RCI

Wydarzenie zatytułowane „W poszukiwaniu autorytetu moralnego: religia, cywilizacje i powrót wiary do spraw międzynarodowych” odbyło się 13 lipca z inicjatywy sieci organizacji Global South Perspectives Network. Zaproszony na wydarzenie nuncjusz apostolski w RPA zaznaczył, że autorytetu moralnego nie można budować na potędze ani technologii, ale na służbie, prawdzie, sprawiedliwości i poszanowaniu godności człowieka.

Powrót wiary

Nawiązując do tematu webinaru, abp Jagodziński podkreślił, że powrót wiary nie powinien być rozumiany jako zaproszenie do dominacji religijnej: „Nie chodzi o powrót fanatyzmu czy powrót świętych mocarstw – zaznaczył watykański dyplomata, zaznaczając jednocześnie, że międzynarodowa polityka potrzebuje raczej „powrotu sumienia, powrotu odpowiedzialności, powrotu transcendencji, powrotu granic moralnych i powrotu osoby ludzkiej”.

Biblijne obrazy w Magnifica Humanitas

W swoim przemówieniu abp Jagodziński odwołał się do opublikowanej przed dwoma miesiącami encykliki Magnifica Humanitas, w której Papież przywołuje dwa biblijne obrazy i stawia ludzkość przed dwoma kontrastującymi ze sobą drogami. Jedną z nich symbolizuje wieża Babel – „budowana na pysze i roszczeniu samowystarczalności”; drugą symbolizuje Jerozolima, odbudowywana po niewoli babilońskiej powoli, „przez wspólną odpowiedzialność całego ludu”, jako cywilizacja zakorzeniona w odpowiedzialności, solidarności, sprawiedliwości i pokoju. Te dwa obrazy reprezentują „dwa fundamentalnie różne sposoby rozumienia polityki, stosunków międzynarodowych i ostatecznie osoby ludzkiej” – podkreślił nuncjusz apostolski.

Pytania moralne

Pochodzący z Polski hierarcha zwrócił także uwagę na „paradoks współczesności”, który polega na wielkich możliwościach, jakie spoczywają w rękach ludzkości w dzisiejszych czasach, której jednak nie oznaczają wzrostu mądrości moralnej: „Posiadamy bezprecedensową potęgę technologiczną, w tym sztuczną inteligencję, a mimo to z trudem odpowiadamy na najstarsze pytania ludzkości: Czym jest sprawiedliwość? Czym jest pokój? Jakie ograniczenia należy nałożyć na władzę? Co to znaczy pozostać człowiekiem?” – pytał abp Jagodziński i przypominał, że „technologia może wskazywać, co jest możliwe, ale nie może określać, co jest moralnie dobre”.

Władza a autorytet

Nuncjusz apostolski w RPA w swoim przemówieniu podkreślił różnicę między władzą a autorytetem, które często są ze sobą mylone: „Władza to zdolność do działania. Autorytet to zdolność do wzbudzania zaufania” – powiedział, dodając, że o ile władza może narzucać decyzje i wymuszać posłuszeństwo, o tyle autorytet przekonuje sumienia. Wyjaśnił, że siła militarna, wpływy ekonomiczne, przewaga technologiczna i kontrola polityczna mogą dawać władzę, ale „autorytetu moralnego nie da się narzucić”.

Rola religii

Abp Jagodziński podjął także refleksję nad znaczeniem religii w sprawach międzynarodowych: „Historia nie potwierdziła prognozy, według której modernizacja miałaby stopniowo wyeliminować religię z życia publicznego – stwierdził dyplomata, zauważając, że wiara nadal kształtuje życie i aspiracje miliardów ludzi, a wspólnoty religijne pozostają jednymi z wiodących na świecie podmiotów zapewniających edukację, opiekę zdrowotną, pomoc humanitarną i solidarność społeczną. „W epoce zafascynowanej władzą, autorytet moralny będzie należał do tych, którzy służą. W epoce konfrontacji będzie należał do tych, którzy podtrzymują dialog. W epoce strachu będzie należał do tych, którzy budują zaufanie. W epoce podziałów będzie należał do tych, którzy budują mosty” – zakończył swoje przemówienie nuncjusz apostolski w RPA, Lesotho, Namibii, Eswatini i Botswanie.