Bp Dolan: wiara i nauka razem w trosce o zdrowie psychiczne

ks. Paweł Rytel-Andrianik, Karol Darmoros

Doświadczenie rodzin

Biskup Dolan zwraca uwagę na dramat rodzin, które mierzą się z chorobą psychiczną lub samobójstwem bliskiej osoby. „Rodziny muszą znosić ogromne cierpienie, gdy tracą bliską osobę w wyniku samobójstwa albo gdy tracą ją na ich oczach, widząc, jak zmaga się z problemami zdrowia psychicznego” – mówił.

W takich sytuacjach łatwo – jak podkreślił bp Dolan – ulec pokusie prostych rozwiązań. „Czasami odpowiedzią wydaje się próba znalezienia szybkiego rozwiązania” – dodał. Tymczasem ani wezwanie wyłącznie do powrotu do praktyk religijnych, ani ograniczenie się do pomocy medycznej nie wystarczą. „Można myśleć: trzeba im po prostu powiedzieć, żeby wrócili do Kościoła – ale to niekoniecznie rozwiąże problem. A wysłanie kogoś do psychiatry jest dobrym punktem wyjścia, ale to również nie wystarcza” – zaznaczył.

Wiara i nauka

Zdaniem bp. Dolana duszpasterstwo zdrowia psychicznego musi obejmować całego człowieka. „W duszpasterstwie zdrowia psychicznego odkrywamy, że potrzeba wszystkiego naraz” – podkreślił. Oznacza to jednoczesne zaproszenie do wspólnoty Kościoła i zachęcanie do korzystania z profesjonalnej pomocy. „Trzeba zapraszać te osoby do przestrzeni Kościoła, a jednocześnie zachęcać do korzystania z pomocy doradców, psychiatrów czy psychologów”.

Jednocześnie biskup Dolan zdecydowanie odrzuca przeciwstawianie wiary i nauki. „Nie chcemy ze sobą konkurować. Chcemy iść tą samą drogą razem – wiara i nauka” – tłumaczył. „Bóg dał nam wspaniały dar nauki; psychiatria i psychologia – wierzymy – są darem Ducha Świętego”.

Towarzyszenie na peryferiach

Wyjaśniając sens swojego herbu biskupiego – „Abide in my love” [Trwajcie w Mojej miłości] – bp Dolan odwołuje się do symboliki serca, które rozsyła krew do peryferii ciała. „Duszpasterstwo zdrowia psychicznego dociera na peryferie – do szerszego Ciała Chrystusa i do świata” – zauważył.

Jego istotą nie jest „naprawianie” człowieka, lecz obecność. „Nie diagnozujemy, nie przepisujemy leków, nie leczymy – ale towarzyszymy” – wyjaśnił. „To przede wszystkim akt miłości, który wypływa z Najświętszego Serca Jezusa”.

Trzy kluczowe działania

Biskup Dolan wskazuje na trzy konkretne priorytety duszpasterstwa zdrowia psychicznego w diecezji Phoenix. Pierwszym jest edukacja, zwłaszcza szkolenie duchownych w zakresie pierwszej pomocy zdrowia psychicznego.

Drugim obszarem jest obecność w środowiskach szczególnie narażonych, w tym w więzieniach. Diecezja rozwija tam programy towarzyszenia i wsparcia rówieśniczego. „Istnieje tam swego rodzaju towarzyszenie rówieśnicze” – wyjaśnił biskup.

Trzecim krokiem są działania systemowe. W hrabstwie Maricopa w Arizonie podwojono liczbę łóżek dla pacjentów w kryzysie psychicznym. „Zwiększyliśmy ich liczbę z 350 do 600. To było kosztowne przedsięwzięcie, ale konieczne” – zaznaczył.

Formacja i nadzieja

Duszpasterstwo zdrowia psychicznego obejmuje również seminarium duchowne. „Chcemy, aby przyszli kapłani widzieli, że zdrowie psychiczne nie jest czymś, czego się unikamy, ale czymś, co przyjmujemy” – podkreślił bp Dolan. Celem jest głębsze poznanie siebie i wzrastanie jako umiłowane dzieci Boga.