Од институциите до перифериите: апостолското патување на папата Лав XIV во Шпанија

Претстојното апостолско патување на папата Лав XIV во Шпанија, закажано од 6 до 12 јуни, е значајно во секој поглед. Големо е и очекувањето околу ова четврто меѓународно патување, за време на кое Лав XIV ќе помине околу 2.500 километри, со посети на Мадрид, Барселона и Канарските Острови, односно Гран Канарија и Тенерифе.

Многу говори, многу средби, многу движење низ плоштади и стадиони, многу луѓе, се очекува околу половина милион верници да присуствуваат на различните настани, и многу теми: од разоружувањето до мирот, од улогата на Црквата до предизвиците со кои се соочуваат Шпанија и Европа, од одбраната на животот до миграцијата.

„Непотребно е да се каже дека очекувањата се големи“, рече Матео Бруни, директор на Канцеларијата за печат на Светиот Престол, претставувајќи ја програмата и деталите за патувањето на Папата во „земја со древна христијанска традиција“.

„Земја“, рече портпаролот на Ватикан, „која служела како лабораторија за дијалог меѓу различни светови во срцето на средниот век. Земја на големи мислители и христијанска култура: школата во Саламанка, каде што во XVI век се сретнале схоластичката теологија и меѓународното право, помагајќи во обликувањето на размислувањето за правата и достоинството на секоја човечка личност.“

Тоа е и земја на „големи светци“, како свети Иван од Крстот и света Тереза од Авила, чија мисла пророчки одекнува и пред предизвиците на нашето време.

Теми на патувањето

Во Шпанија, Папата ќе се сретне со ова богато историско и културно наследство преку средби со претставници на Црквата и јавните институции, како и со илјадници млади, семејства и личности од светот на спортот, културата и забавата, од кои некои ќе учествуваат и на јавните настани.

Дијалогот меѓу Црквата, политиката и културата како средство за надминување на поларизацијата, заедно со размислувањето за технолошкиот и човечкиот напредок, исто така во светлината на енцикликата Magnifica Humanitas, ќе бидат меѓу централните теми на 23-те говори, поздрави и проповеди на Папата.

Секако, мирот ќе биде еден од главните фокуси во време обележано со војни. Со него тесно е поврзана и темата за разоружувањето, „во време кога употребата на оружје сè повеќе се оправдува“, забележа Бруни.

„Во оваа смисла“, додаде тој, „може да се размислува и за улогата на Црквата во Шпанија, но и пошироко во Европа, во светлината на нејзината историја, целата нејзина историја, како скапоцено богатство во моменти на величие, но и во време на криза.“

Гласот на Црквата

Посетата на папата Лав е замислена како знак и охрабрување за Црквата која „сè уште има многу да каже на многу нивоа, во Шпанија и во Европа, каде што може целосно да придонесе како конструктивен учесник во јавната дебата“, рече Бруни.

Тој се осврна и на прашањето за „одбраната на животот“, секој живот, особено оној на најранливите. Оваа грижа се протега и на темата за миграцијата, која ќе дојде особено до израз за време на посетата на Папата на пристаништата на Канарските Острови, место кое во последниве години беше сведок на безброј човечки и семејни трагедии поврзани со пристигнувањата по опасната атлантска миграциска рута.

На овие места Папата ќе ги слушне приказните на мигрантите, ќе биде сведок на напорите за нивно прифаќање и ќе се сретне со „земја на светци мисионери кои оттука заминувале за да го донесат Евангелието во светот“.

Средба со народот и неговата вера

Пред тоа, сепак, следуваат посети на Мадрид и Барселона, градови со свои традиции на отвореност и гостопримство. Меѓу најважните моменти ќе биде посетата на базиликата „Саграда Фамилија“, со нејзината длабока симболика на верата, во годината кога се одбележува стогодишнината од смртта на нејзиниот архитект Антони Гауди, на 10 јуни.

Папата Лав XIV, објасни Бруни, „се обраќа на народ кој живее во многу секуларизирано општество, но во кое христијанските корени сепак остануваат длабоко вкоренети во културните референци и пошироко“.

Затоа ова патување е „средба со верата на еден народ“ кој сè уште е поврзан со народните религиозни традиции, како што се процесиите. Самиот Папа ќе учествува во процесија за Тело Христово во недела, 7 јуни. Тоа е вера која „не останува затворена во црковните ѕидови, туку излегува на улиците“.

Позајмувајќи еден познат израз од папата Фрањо, Бруни ја опиша не како „музејска вера“, туку како „вера што раѓа плодови за иднината“.

Младите, од Шпанија и пошироко, ќе бидат уште еден посебен фокус на посетата на Папата. Според Бруни, Папата има намера да им понуди „порака богата со содржина, способна заедно со нив да ја замисли иднината и да ја вдахнови Црквата, во ерата на силни луѓе, да издигне свети мажи и жени“.

Места на солидарност и симболи на атлантската граница

Покрај зборовите, ова ќе биде патување исполнето и со силни слики: Папата во Кралската палата и во Конгресот на пратениците; во мадридската „Мовистар арена“ и на стадионот „Сантјаго Бернабеу“; во опатијата Монтсерат и во „Саграда Фамилија“, каде што ќе ја отвори Кулата на Исус Христос, завршниот венец на ремек-делото на Гауди, со благослов за народот, проследен со светла и огномет.

Друга симболична станица ќе биде пристаништето Аргуинегин на Гран Канарија, долго познато како „пристаниште на срамот“ поради пренатрупаните и несигурни услови со кои се соочувале илјадници мигранти, главно од Западна Африка.

Планот на патувањето на Папата ги испреплетува политичките и институционалните центри, духовните и добротворните места, како и симболичните локации долж атлантската граница на Европа. Така се одразува постојаната врска меѓу црковната и јавната димензија на неговата мисија.

Особено значаен момент ќе следи веднаш по неговото прво обраќање пред претставниците на институциите, граѓанското општество и дипломатскиот кор, кога папата Лав XIV ќе го посети социјалниот проект „Cedia 24 Horas“, центар во мадридската населба Лусеро, посветен на прифаќање и придружба на ранливи лица и бездомници.

Како што забележа кардиналот Хозе Кобо Кано, надбискуп на Мадрид, Папата ќе влезе во земјата преку светот на ранливоста и човечките периферии.

Папската придружба

Со Папата ќе патуваат кардиналот Анхел Фернандез Артиме, пропрефект на Дикастеријата за установите на посветен живот и друштвата на апостолски живот; надбискупот Филипо Јаноне, префект на Дикастеријата за епископи; и надбискупот Луис Марин де Сан Мартин, папски милостивец.

Сите говори на Папата ќе бидат на шпански јазик, со исклучок на едно обраќање на француски јазик во прифатниот центар „Лас Раисес“, каде што се сместени мигранти од африкански земји во кои се зборува француски.

Бруни, одговарајќи на прашања на новинарите за тема што предизвика значителна дискусија во шпанските медиуми, посочи и дека Папата би можел да изговори неколку зборови на каталонски.

Друга тема што привлече внимание е прашањето на злоупотребата. Црквата беше вклучена во различни иницијативи насочени кон превенција и репаративна правда, вклучително и протокол договорен минатиот март од страна на Епископската конференција, Конференцијата на монашките заедници, Канцеларијата на шпанскиот омбудсман и Министерство при Кабинетот на премиерот, со цел оваа болна реалност да се третира со вистина и правда.

Во моментов, објасни Бруни, не е предвидена приватна средба меѓу Папата и жртвите на злоупотреба.