Литургија на Господовото Страдање: „Исус го преобрази распнувањето во спасение“

Папата Лав XIV ја предводеше Литургијата на Страдањето и Смртта на нашиот Господ Исус Христос во базиликата „Свети Петар“ на Велики Петок попладне. Велики Петок е единствениот ден во годината кога не се служи света Литургија.

Црквата ја слави свечената Литургија на Господовото Страдање, составена од три дела: Литургијата на Словото, чиј врв е пеењето на Страдањето според свети Иван; поклонувањето на Крстот; и причестувањето.

По прогласувањето на Страдањето, проповедта ја одржа проповедникот на Папскиот дом, фра Роберто Пасолини, OFM Cap.

Исус допушти да биде воден кон најголемата љубов

Фра Пасолини започна со потсетување дека на овој свет ден Литургијата нè повикува да го созерцуваме Господовото Страдање, предупредувајќи дека Христовиот Крст може да остане неразбирлив ако го гледаме како изолиран факт, како ненадеен и необјаснив настан, наместо како кулминација на еден пат.

Тој, навистина, е исполнување на еден живот во кој Исус поучува како да се слуша и прифаќа гласот на Отецот, дозволувајќи да биде воден кон најголемата љубов.

Тој потсети дека во деновите на Страсната седмица Литургијата нè води да ги слушаме таканаречените „Песни за Слугата Господов“, поетски текстови во кои пророкот Исаија го обликува ликот на таинствениот Слуга преку кого Бог му носи спасение на светот од злото и гревот.

Тој потсети дека во првата песна Слугата е претставен како оној што е повикан од Господ да ги отвори „очите на слепите“ и да ги изведе „затворениците од темнината“, но тоа да го направи без насилство и со голема кроткост.

Признавајќи дека Слугата треба да биде барач на живот среде темнината на злото, проповедникот истакна дека таквата мисија не е лесно да се прифати.

Чувството дека секој напор е залуден

Во втората песна, Слугата, откако се труди да ја исполни својата мисија, го доживува горчливото чувство дека целиот негов напор за доброто бил залуден, дека доброто што го посеал не дава плод.

„Тоа е криза што порано или подоцна го достигнува секого што избрал да го следи Господа: чувството дека се врти во круг, дека не стигнува никаде, дека останува верен на нешто што не дава видлив резултат“, призна тој.

Но во стварноста, нагласи фра Пасолини, тоа е само привиден впечаток.

Во третата песна, Слугата сфаќа дека оние на кои сака да им помогне му возвраќаат со непријателство, гнев, па дури и со насилство. Сепак, забележа проповедникот, Слугата продолжува по патот што му го покажал Господ, без да бега.

Во четвртата песна, предупреди фра Пасолини, се случува нешто потресно. „Насилството извршено врз Слугата е толку силно што му го обезличува лицето, правејќи го непрепознатлив, речиси како човечка рушевина.“

А сепак, токму по тој пат, рече тој, Слугата научил да не возвраќа зло за зло.

Исус го прекина синџирот

Откако се осврна на секоја од овие песни, фра Пасолини потсети дека Исус покрај тоа што ги слушал овие песни, тој целосно ги толкувал и ги живеел.

Со целосна доверба во волјата на Отецот, Господ, рече папскиот проповедник, „го преобразил Своето распнување во настан на спасение“.

Тој изрази жалење што светот, кога се соочува со злото, познава само два пата: да му се предаде на злото или да му возврати со зло. „Тоа го гледаме секој ден, во војните, во поделбите, во раните што ги обележуваат односите.“

„Исус“, нагласи фра Пасолини, „го прекина тој синџир не така што се наметна со поголема сила, туку така што го прими она што Му се случи и во тоа ја препозна ‘партитурата’ на љубовта и служењето доверени на Неговиот живот.“

„Така, одејќи по Крстниот пат“, рече тој, „Христос ја научи најтешката послушност: љубовта кон другиот, дури и тогаш кога другиот изгледа како непријател.“

Проповедникот изрази жалење што живееме во свет во кој Божјиот глас повеќе не го води заедничкиот пат на човештвото како некогаш. „Војните не престануваат, неправдите се умножуваат, а најранливите ја плаќаат цената.“

Изборот да се плива спротивно на струјата и да се следи Господовиот пример

Тој рече дека како да недостига обединувачки збор или песна што би можела да го поведе човештвото кон поправеден и побратимски свет.

„А сепак, токму во оваа состојба“, рече тој, „се гледа нешто изненадувачко: тивко мноштво луѓе избира да слуша поинаков глас, кој некои јасно го препознаваат како Божја волја“, додека „други го чувствуваат како неизбежен повик на совеста.“

Тој рече дека некои избираат да ја слушаат таа песна. „Тоа се мажи и жени кои одат, понекогаш и без да бидат свесни, по истиот пат како Слугата Господов.“

„Тие не прават извонредни дела“, рече фра Пасолини, „туку едноставно секој ден стануваат и настојуваат својот живот да го направат корисен не само за себе, туку и за другите.“

Тој нагласи дека токму благодарение на нив злото го нема последниот збор и историјата не завршува во насилство.

„Ова мноштво сведочи дека песните на тој Слуга, во кого Бог наоѓа радост“, рече тој, „и понатаму одекнуваат во човечкото срце, чекајќи само некој што ќе биде подготвен да ги претвори во конкретната ‘партитура’ на сопствениот живот, дури и тогаш кога тоа значи носење на крстот.“

На светот му е потребно спасение

Вчера како и денес, истакна тој, на светот му е потребно спасение од насилството на злото, од неправдата што убива, од поделбите што понижуваат.

„Но ова спасение нема да слезе одозгора, ниту може да биде загарантирано со политички, економски или воени одлуки“, туку, забележа фра Пасолини, „светот постојано се спасува преку оние што се подготвени да ги прегрнат песните на Слугата Господов како начин на својот живот.“

Тоа, рече тој, е она што го направи Господ Исус кога сериозно ја прими волјата на Отецот, прифаќајќи ја како „партитура“ што треба да се исполни до крај, „со силни извици и солзи“, а вечерва, додаде, и нам ни е доверена „партитурата“ на Крстот.

„Можеме слободно да ја примиме ако прифатиме дека нема тешка околност со која не може да се соочиме, нема виновник кон кого мора да впериме прст, нема непријател што може да нè спречи да љубиме и да служиме“, нагласи папскиот проповедник.

На Господ Му требаме како Негови орудија

Наместо тоа, подвлече тој, треба да сфатиме: „Постоиме само ние, кои, избирајќи да не враќаме зло за зло, останувајќи трпеливи во искушенијата, верувајќи во доброто и тогаш кога темнината изгледа како да голта сè, можеме да станеме оние слуги што Господ сака да ги употреби за да донесе спасение на светот.“

„Во време како нашето, толку разјадено од омраза и насилство, кога дури и Божјото име се повикува за да се оправдаат војни и одлуки на смртта“, рече тој, „ние христијаните сме повикани да му пристапиме на Господовиот Крст.“

Треба да му пристапиме без страв и со целосна доверба, „препознавајќи во него престол од кој човек учи да владее така што својот живот го става во служба на другите.“

И затоа, охрабри фра Пасолини, „ако цврсто се држиме до ‘нашето исповедање на верата’, нашите денови ќе им дадат глас и на радоста и на страдањето, на таинствената ‘партитура’ на Крстот, во која можат да се препознаат тоновите на најголемата љубов.“