Eklezia ya Maroko ekosálisa bamigrant na bozongi úta Ceuta

JR Bompolonga – Kinshasa

Mikolo ebelé sima ya bozongi ya bamigrant, ndelo káti ya Maroko mpe etando ya Ceuta na Espanye ekozonga malémbe malémbe na kimia na yangó. Engebene na bakambi ya Espanye, pembeni ya bato 60 000 bakatisaki ndelo, mpenza na bobeti mayi na esika ya ndelo ya Bab Sebta. Mingi káti na bangó bazongaki na Maroko, bakambi ya Maroko balobi. Sóki mitúya bikeseni káti ya Madrid mpe Rabat na motángo ya ba migrant mpe ya baye bazui makámá, bokatisi ená ebungisi bomoí ya bato. Bakambi ya Espanye balobi na moke bato 67 bawéi, nzokándé ministeli ya Maroko ya Káti elobi bawéi 11 bayébani.

Na lisoló apesaki na bamédia ya Vatican, Mgr Emilio Rocha Grande, O.F.M, episkopo ya Tanger, alobi 'te bamigrant na bowuti na Ceuta bakozonga balembi mpe na nzala na Maroko. Ezali úta mibú mwa mingi pembeni ya bamigrant ya nsé ya Sahara, Eklezia katoliko ya esika waná ekutanaki na «likámá lyokó ya migration» mpe ekomeka kosálisa bato bakendeki mpe bazongi na ekóló. Lisoló.

Bilengé ebelé ya Maroko bazuaki nzelá ya Fnideq na elikya ya kokóma na Ceuta. Ezaleli na ndelo na ngambo ya Maroko ezali ndéngé nini?

Ezaleli ebongwani sik’oyo, mpo mingi ya baye bakatisaki bazongi bangó mókó na Maroko. Ezaleli ezali kimia koleka, kasi pási etikali mobimba: bakoloba bato nkama bakufi. Likámá eye ya migration, eye ekamwisi bisó mpenza, epekisaki bisó ya kopesa eyano yokó esengeli, mpo bato nkóto zomi, nkóto ntúkú mibalé bakómaki mbala mókó; bazalaki na mpósá atá moke te ya kotikala áwa, kasi balingaki kaka kokatisa. Topesaki bangó lisálisi ya moke: mayi mpe biléi, kasi kaka na ndéngé ya makoki na bisó.

Leló lisusu, mabótá mingi bizali na Fnideq, na súka, kozela na ndelo na Ceuta mpo ya kozua bansango ya bandeko na bangó bazali kozonga. Mpo ya basusu, bazali atá na nsango yokó te: bayébi te sóki bakufi to na bomoí, bazali ndéngé nini? Waná lokolá, ezali na esika ya koyamba mpe ya lisálisi na mabótá baye bazali na káti ya likambo yangó, kasi likámá ezalaki makási koleka na ngonga moke mpe makoki tozali kopesa bangó bizali na ndelo.

Mpo na yo, eloko nini bokatisi eye ya sika ekolakisa? Ekolimbola bobwaki elikya ya eténi yokó ya bilengé ya Maroko?

Esengeli koyéba 'te Maroko ezali leló ekóló yokó ya bobola te, na ndéngé bato bazalaka kokufa na nzala. Ezali ekóló yokó ekokola, kasi toloba 'te bokolisi ená ya nkita mpe bomátisi ená bizali mpo ya bato nionso te, mpe bôngó mpo ya bilengé ebelé. Bato ya Maroko bazali mingi bilengé; ezali pási ya kopesa mosála mókó na bato bansó, kasi bilengé mingi bakomona 'te mabongisi ya nkita bisangani na bomátisi bizali kozuama te. Bazali koyóka mawa waná na motéma. Epái esusu, bamédia bakolakisa Poto lokolá paladiso. Atá baí-Maroko baye bazali na Poto bazongaka na bopemi mpe bakoloba malámu ya Poto, atá bazali na makoki mingi te. Poto ezali paladiso mpo ya bangó na eleko eye.

Úto linanisa ya bandáko ya Papá, sima ya losámbo y'Angelus mokolo ya eyenga, episkopo ya Roma alobaki na lokóta ya Espanye bobángi na ye libosó ya pási ya bamigrant ebelé baye, mikolo miye, bamekaki kokota na Espanye úto Maroko...Léon XIV abéngaki kozua eyano ya boboto, botelemi malámu mpe bosémbo na Ceuta. Boni boni oyambaki maloba ya Papá?

Lokolá maloba ya mosakoli biye bizali lokolá mokakatano mókó mpo ya bisó, Eklezia, kasi lokolá mpo ya baye bazali na likoki, na makambo ya politiki, ya kosála na likambo yangó. Kosála na bosémbo mpe na botosi lokúmu ya moto, na koyéba 'te bamigrant to bato bakima mboka na bangó te bazali eloko yokó ya mombongo ya politiki to ya likanisi te. Bilengé bazali ebelé áwa na Maroko; esengeli kotéya bangó malámu zambi bakoka kokota na Poto na loléngé elongobami.

Papá Léon XIV abéngaki na sánzá ya motóbá, ntángo ya mobémbo na ye ya bontómá na Espanye mpe mpenza na eténi ya Canarie, ya kobundisa makambo bikomema migration mpe akebisaki na likámá ya komona Méditerranée mpe Atlantique kokóma «malita bizanga mabángá». Liloba nini Eklezia ya Maroko ekopesa na bakónzi ya politiki ya bangambo mibalé, kasi lokolá na bilengé balingi kokende kobombana?

Tolingi koloba na bilengé 'te, Maroko ezali ekóló yokó epái wápi okoki kobika, epái wápi okoki kosála, ekóló yokó na mabongisi ebelé, mpe 'te basengeli komitika te bandoto bikotambuisama na bamédia mpe réseaux sociaux, biye bikolakisa Poto lokolá Paladiso yokó na mabelé. Na Maroko lokolá, sóki olingi mosála, okoki kozua. Esengeli komeka kobánda bosololi na Lisangá ya Poto, mpe bikóló bisusu, mpo ya komeka kokóma na bososoli bokó ya bosóló eye ekosálisa bisó kozala baningá. Kasi moto asengeli kozala na káti.

Matondo mingi na ndéngé otángi lisoló liye.