Papá na lokásá ya Yambo ya média y'Algérie

Jean-René Bompolonga - Kinshasa

Na lokásá ya libosó, zolonále ya lifalanse elakisi na monéne Léon XIV akopesa mbote na mokónzi ya ekóló Abdelmadjid Tebboune. Na nkomá ya yambo (éditorial) ebengi mobémbo eye ya «maloba mpo ya boboto mpe lisoló na mokili». Na mokolo ya yambo ya mobémbo na ye n'Alger, Papá alobaki «bondimi na ye ya mosála ya ndéngé esusu y'Algérie na boyokani ya bikoló», okoki kotánga na El Moudjahid. Bozui maloba ya Léon XIV libosó ya ekeko ya ba Martíro, eye epesi lokúmu na bato ya makámá ya etumba ekangama na bobimi na nguya lokoloni (colonial) ya Fránsa, ekumisamaki mpenza. «Na ezúzumú (recueillement) ená, Papá atiaki mobémbo na ye na boyokani bokó eye ekosúka kaka na lisoló káti na biyamba te, kasi eye ekosimba lokolá molimo ya bato mpe na botosi botámboli ya bikóló. Na nzelá ya etapi eye, abwakaki nsango yókó ya kilo na ntina eye ezali ya koloba 'te kondima molimo y'Algérie, ezali lokolá kondima motúya ya bitumba ya mokili mpo ya lokúmu mpe bonsómi». Mobémbo ya Papá elakisaki úto ebándeli 'te Algérie ezali «esika yókó ya bosangisi ya ba botomboli bomoí (civilisation) binéne», «ekangeli yókó ya bomoko ya sóló káti na Méditerranée, Afrika mpe mokili ya arabe». Engúmba yókó te esusu na mokili elakisaka bongo likoki ya lisoló lyokó káti ya miketo (cultures)

Bakristu, bozali ya bondeko n'Algérie

Na nkásá zómi na mibalé na nionso, El Moudjahid akopesa moke moke eye elekaki na mokolo ya yambo ya mobémbo ya Léon XIV. Lisikulu ya boyéi elámu ya mokónzi ya ekóló na mopaya na ye aúti Roma ezui lokásá mobimba, na lokolá kosepela ya ba média ya bikóló bisusu mpo ya mobémbo eye («miso ya mokili mobimba bitáli ekóló enéne koleka y'Afrika»). Na eye etáli boleki ya Papá na Mosquée Enéne y'Alger, zolonále etie libosó nsakola na ye eye amoni, na miso na ye, lomeko ya eyamba ya baí-Algérie ezali «sekele ya moketo mókó ya bokútáni mpe ya boyokani». O ntéi ya mosquée, «Papá Léon XIV atelemaki na eténi ya losámbo»; ezali likambo ya losámbo te na eleko ená. Na bofini liso, mopanzi nsango mókó ya mwási atuni, na lokásá ya súka etálaki kaka mobémbo ya Papá, sóki ye oyo akozua libakú ya kolia couscous na mikolo akosála n'Algérie. Akoki kokuta kúna «eye alukaka ntángo inso: nsinga káti ya bato, eye ekoluka, mingimingi, na bokaboli elámbo yókó».

Le Soir y'Algérie ye lokolá na lokásá ya Yambo Papá mpe mokónzi ya ekóló na ndéngé ya monéne; nkombo ezali «ba nsango ya bwanya ya Papá !» - na elembo ya bogangi. «Algérie o ntéi ya mokili», ekomaki Le Jeune Indépendant, na nsé abakisi «boningani ya bondeko ya Papá Léon XIV». Zolonále epesi nkásá mitáno na mobémbo ya Papá (na botángi ya Yambo). Abimisi lisoló lyokó ya sángó ya Espagne José Maria Cantal oyo akosála na sudi y'Algérie. Sángó azali na mokúmbá ya boyebisi mobémbo ya Papá amoni 'te «esengeli kotónga ba gbagba káti ya bato na esika ya kobuka yangó». Akomi likomi enéne na abside ya basilique Notre-Dame d’Afrique «Sambela mpo ya bisó mpe mpo ya ba musulman», eye «ekamwisaka ye makási»: «Etutaka ngai mingi mpo ekoloba emoniseli yókó eye elingi koloba batongaka lobí kaka na nzelá ya ba mwángo ya miketo to ya botángisi te, kasi lokolá na botomboli molimo ya bondeko ya sóló». Lisoló esusu ya koloba, lisoló ya historien yókó oyo akokumisa likabo eyebana te ya bakristu na etumba ya boluki bonsómi y'Algérie libosó ya Fránsa. «Bondeko ená ya nkúnku esálisaki ya kobongola etamboli ya lisapo», okoki kotánga na article yókó na nkombo «Ntángo balati ya sutáni batiaka tembe na mobéko ya Fránsa».

Papá mpe mokónzi ya ekóló

Zolonále Le Jour d’Algérie epesi na mobémbo ya Papá Léon XIV kaka lokásá yókó ya ebándeli, longola eye ya Yambo. Article ya ntina ezali na nkombo «Mokónzi Tebboune mpe Papá Léon XIV basangisi mingongo mpo ya boboto na mokili». Ekomi ya ntina mpenza maloba ya mokónzi na lisikulu na ye ya boyéi elámu, eye Papá alobaki ezui esika moke. Boleki ya Papá na basilique Notre-Dame d’Afrique epesami kúna na mokuse na lisakola (phrase) yókó kaka: Léon «akambaki kúna molulu mókó».Tozali komona 'te zolonále asilisaki mosála na ye ya mokolo ená.

Matondo mingi na ndéngé otángi lisoló liye