Likita lya bansó: Léon XIV asepeli na boyambi ya esengo ya Espagne
JR Bompolonga – Kinshasa
O eleko ya botángi lisusu mobémbo na ye na Espagne, Léon XIV, úta ebándeli ya litéya na ye, alobaki botondi na ye epái ya «baí-Espagne bansó, na Mokónzi mpe bakambi ya bacivil, na baepiskopo mpe na masangá ya Eklezia» mpo boyambi bolámu ebongisamaki mpo na mobémbo na ye ya mokengeli. Papá alobi atutamaki makási na «bolakisi ya esengo ya boyambi mpe ya bolingo» ya bato ya Nzámbe na Espagne. Epái na ye, lokolá episkopo ya Roma, apesaki makási mpe alendisaki bandimi «ya kolonga ndéngé nionso ya bokabwani mpe ya botelemi na boloni kaka bomoko, lisoló, bomoko na bokeseni». Amonaki na esengo ‘te bato ebelé ya mibú nionso mpe ya loléngé nionso bayaki koyamba ye bisika nionso alekaki. Mpo na ye, bozali ená elakisami kaka «boyambi ya bato ya Espagne te ; na mbala mókó, nakanisi ‘te ekolakisa mpósá ya bansó ya kozala basangani na likambo lyokó ya sóló mpe ya mozindo - ezali te mpo na matómba ya moto mókó, mpe ezali te mpo na kolanda makanisi ya politiki to likanisi lyokó”.
Kristu, eyano na bolukiluki na bisó ya bosóló mpe ya bosémbo
Mpo ya Léon XIV, likambo eye ya bomoko ya bato ekoki kolakama kaka na Kristu. Mpe Nsango-Ndamu, elimbolaki ye, ekoyanola na mobimba na bampósá mibalé ya moto : «bolukiluki ya bosóló mpe mpósá ya bosémbo».
O eleko ya mobémbo na ye, Papá asambelaki na bisika ebelé ya bonéne ya boyambi katoliko ya Espagne lokolá na bitando ya masano ya sika ya ekóló. Na Madrid mpe na Barcelone, akutanaki na bandimi mpe bakambi na eleko yokó ya esengo. Asambelaki Rosario na abbaye ya Montserrat mpe asálaki Misa na bato ya Nzámbe na basilique ya Sagrada Família, eye alimbolaki, lokolá «elembo yokó ya nkembo mingi, boyókani ya malémbe mpe ya kitoko ya libángá mpe ya mwinda eye ekoloba na bansó mobombano ya mokristu».
Bokútani ená káti ya kála mpe ya leló, káti ya momeseno katoliko mpe momeseno ya leló , esálisaki Papá ya «komona na loléngé ya bomoí loléngé mpenza ya Poto» mpe «nkita na ye ezanga motúya , lokolá bosóló bokó ya leló, elekama te». Ezali bôngó libula lyokó eye ekoki kobátelama na bokébi, zambi ya kokoka kokomisa yangó na eyano na mikakatano ya mokili na bisó ya leló mpe ya lobí : «boboto, bobáteli ya ezingelo, bomátisi ya sémba mpe ya sékó, botosi ya lokúmu ya moto», elobaki ye.
Mpósá na bisó ya koyóka Nsango-Ndamu ya elikya
Papá wa Roma alimbolaki komona, na mobémbo na ye ya mikolo sambo, na nzelá ya bokútáni, «mpósá ya koyóka na mongongo ya Papá Nsango-Ndamu ya elikya mpo ya bomoto ya bisó ya leló». Bomoto ená eye, elobaki ye, «ekonyokwama na makambo ya mabé ya loléngé ya botomboli ya lokutá».
Bozeli ya Papá, elobaki ye, elakisamaki na nzelá ya matatoli ebelé, kasi mingimingi na bilongi amonaki na mobémbo : «eye ya mwána oyo atángelaki ngaí mokánda na ye na paloise ; eye ya bato basusu ya makámá, baye bakosenga bayoka bangó ; bakangemi baye bazelaki ngaí na boloko ; bilengé batondi na bobángi mpe na mwángo ; bakimi mboka na bisika bayamba bangó na Canarie».
Canarie, elembo ya mokili mókó ebengami na bondeko
Etapi ya súka ya mobémbo ya Papá na Bisangá ya Canarie epesaki ye botángi bokó mpenza ya bosóló ya leló. Eklezia na lisangá ya bisangá waná, na ezaleli na ye, ezui elembo ya bato bakima bamboka na bangó, mingi y’Afrika. Yangó epesaki na Mokitani ya Petelo ya kokanisa mokakatano ya babokimi na loléngé ya Nsango-Ndamu. Na bondimi ‘te «likambo ya bokimi mboka ezali ndéngé na ndéngé mpe ekosenga bamwangó ya bokeli ya malámu mpe ya boyókani», Léon XIV alobaki ‘te bosóló ená ekobenga ya «kotánga lisusu Nsango-Ndamu na mokili ya leló, na bokaboli makabo ya babonkoko na bisó, mpe mpenza na bambuma bibima na ye na boboti ya lliloba ya Kristu».
Mókó ya bambuma ya ntina koleka ya bokaboli ená elobamaki ezali, mpo na ye, «lisoló káti ya bato mpe káti ya baí-mboka, bokútáni na molimo mókó ya bondeko» eye ekosálisa ya komona bankita bimemami na mosusu. Balabala ená, endimaki ye, «ezali pété te, ekosenga motéma molámu mpe lisálisi ya Nzámbe», kasi etikali «balabala eye ekomema na bokoli lisangá ya bato na bolingo».
“Alzad la mirada”, «Botelemisa miso !»
Na bozongeli liloba-lotómo ya mobémbo ya bontómá eye ememaki ye na Espagne, Alzad la mirada -“Tombola miso !”-, Papá asúkisaki litéya na ye na bobengi bandimi bansó ya kondima botáli ya Kristu oyo akomona «na bato mpe na ebelé ya bato mpósá ya bomoí, ya bosóló, ya bokokisi». Tatá-Esántu alobaki asálaki ye mókó nzebi ya bobengi ená na mobémbo na ye mpe alingaki kokabola yangó na lisangá ya Eklezia. «Totombola miso !», elendisaki ye. «Toyekola epái ya Yézu ya kotála moninga na bisó, bato, mokili na “miso ya Nzámbe”, elingi koloba na bolingo, botosi mpe mawa». Léon XIV apesaki melesi na baye bansó basálaki elongo na mobémbo na ye na losámbo, mpenza masangá ebelé ya bamamelo ya botáli ya Espagne, na bosengi ‘te, na bolobeli ya Ngondo Maria, «bamboto bilonami bibota bambuma bébóo»
Matondo ming na ndéngé otángi lisoló liye
