Միջին Արեւելքի մէջ բարձր լարուածութիւն․ Թրամփի սպառնալիքները եւ հութիներու գործողութիւնները

Վատիկան Նիուզ - Հայկական Բաժանմունք

Միջին Արեւելքի մէջ շարունակուող լարուածութիւնը կը խորանայ։ Իրանի եւ Միացեալ Նահանգներու միջեւ փոխադարձ հարուածները կը շարունակուին, մինչդեռ դիւանագիտական ջանքերը դժուարութեամբ կը յառաջանան։ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ «Ուոլ Սթրիթ Ճըրնըլ»-ին տուած հարցազրոյցին մէջ ակնարկած է նոր եւ աննախադէպ լայնածաւալ գործողութիւններու հաւանականութեան մասին։

Իրավիճակը գետնի վրայ

Հրադադարէն գրեթէ երկու շաբաթ ետք, Միջին Արեւելքի պատերազմական իրավիճակը հասած է վճռական հանգրուանի մը։ Բանակցութիւնները կանգ առած են, իսկ խաղաղութեան ուղղութեամբ գործընթացը դժուարութեամբ կը վերականգնուի։

Ամերիկեան զինուորական ուժերը յայտարարած են, որ անցեալ ուրբաթ՝ Յուլիս 24-ին, հարուածած են եւս մէկ առեւտրական նաւ, որ փորձած է շրջանցել իրանական նաւահանգիստներու շրջափակումը։ Գործողութիւնը կատարուած է Օմանի ծոցին մէջ գտնուող առեւտրական նաւու մը դէմ։

Միեւնոյն ժամանակ, Իրաքի հիւսիսային Էրպիլ քաղաքին մէջ, ուր տեղակայուած են ամերիկեան զինուորականներ, ապահովական պաշտօնեաները յայտնած են, թէ ամերիկեան ղեկավարութեամբ ուժերը խոցած են պայթուցիկներով լեցուն հինգ անօդաչու թռչող սարքեր։

Իրանի Յեղափոխական պահակագունդը, իր հերթին, յայտարարած է, թէ թիրախաւորած է Քուէյթի մէջ գտնուող ամերիկեան ռազմակայան մը եւ վնասներ պատճառած է Պահրէյնի մէջ գտնուող երեք զինամթերքի պահեստներու եւ դիտակէտի մը։ Իրանական կողմը նաեւ զգուշացուցած է դրացի երկիրներու բնակչութիւնը՝ հեռու մնալու ամերիկեան ռազմակայաններէն, որոնք կը համարուին զգայուն թիրախներ։

Հութիներու գործողութիւնները

Եմէնի իրանամէտ հութիներու զինեալ գործողութիւնները եւս կը սաստկանան։ Անոնք շարունակած են թիրախաւորել Կարմիր ծովով անցնող նաւերը՝ խոչընդոտելով Բաբ էլ Մանտէպ նեղուցով երթեւեկութիւնը։

Բաբ էլ Մանտէպը, որ կը կապէ Կարմիր ծովը Ատէնի ծոցին հետ, միջազգային առեւտուրի համար ռազմավարական կարեւորութիւն ունի։ Աշխարհի առեւտուրի շուրջ 12 տոկոսը, ներառեալ բեռնարկղային փոխադրումներու մէկ քառորդը, կ’անցնի այս ծովային ճանապարհէն։

Այս իրավիճակը յատկապէս զգայուն է Սէուտական Արաբիոյ համար, որ ստիպուած եղած է օրական միլիոնաւոր տակառ նաւթ փոխադրել այլընտրանքային ուղիներով՝ շրջանցելով Հորմուզի նեղուցը։

Թրամփ նախազգուշացուցած է, որ հութիներու շարունակական յարձակումներուն պարագային պիտի կիրառուին «ծանր զինուորական պատիժներ»։ Ի պատասխան՝ Ռիատ յայտարարած է, թէ հարուածներ հասցուցած է Եմէնի Հոտէյտա նաւահանգիստին։

Պահրէյնի եւ Քուէյթի զինուորական միջամտութիւնը

Տարածաշրջանային լարուածութիւնը կ’ընդգրկէ նաեւ Ծոցի այլ երկիրներ։ Պահրէյն եւ Քուէյթ յայտարարած են, թէ կործանիչ օդանաւեր ուղարկած են՝ Իրանի տարածքին մէջ գտնուող թիրախներ հարուածելու համար։ Այս քայլը կը նկատուի որպէս առաջին ուղղակի հակադարձ գործողութիւնը։

«Ուոլ Սթրիթ Ճըրնըլ»-ի համաձայն՝ տեղեկութիւններու ծանօթ աղբիւր մը նշած է, որ այս զարգացումը կը վկայէ արաբական պետութիւններու դժուար կացութեան մասին՝ պատերազմի շարունակութեան պայմաններուն մէջ։

Վերջին շաբաթներուն Իրանը իր հակադարձ գործողութիւնները կեդրոնացուցած է այս երկու Ծոցի երկիրներուն վրայ, որոնք կը հիւրընկալեն ամերիկեան ռազմակայաններ։ Թէեւ Պահրէյն եւ Քուէյթ համեմատաբար սահմանափակ օդային ուժեր ունին, սակայն անոնք զինուած են ամերիկեան եւ եւրոպական արտադրութեան կործանիչներով։

Ըստ աղբիւրներու՝ երկու երկիրները «չէին կրնար շարունակել անպատիժ կերպով ենթարկուիլ Թեհրանի յարձակումներուն»։