Նելսոն Մանտելայի Միջազգային Օրը. խաղաղութեան, ազատութեան եւ արդարութեան խորհրդանիշ մը

Ռոպէր Աթթարեան - Վատիկան

Ամէն տարի, Յուլիս 18-ին, աշխարհը կը նշէ Նելսոն Մանտելայի միջազգային օրը, որ հաստատուած է Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութեան (ՄԱԿ) կողմէ 2010-ին՝ յարգանքի տուրք մատուցելու մարդկային իրաւունքներու, խաղաղութեան եւ ազատութեան պայքարի մեծագոյն դէմքերէն մէկուն։

Այս յիշատակումը կը զուգադիպի Նելսոն Մանտելայի ծննդեան տարեդարձին, որ ծնած է 18 Յուլիս 1918-ին, Հարաւային Ափրիկէի մէջ։ Անոր կեանքը կը հանդիսանայ քաջութեան, վճռականութեան եւ հաշտութեան արտակարգ օրինակ մը։ Արդարեւ, Մանտելա իր կեանքը նուիրեց ափարթէյտի (apartheid) վարչակարգին դէմ պայքարին, որ ցեղային խտրականութեան դրութիւն մըն էր եւ տասնամեակներ շարունակ զրկեց միլիոնաւոր հարաւափրիկեցիներ իրենց հիմնական իրաւունքներէն։

Իր քաղաքական եւ քաղաքացիական յանձնառութեան պատճառաւ, Մանտելա ձերբակալուեցաւ եւ 27 տարի անցուց բանտի մը մէջ։ Հակառակ երկարատեւ բանտարկութեան, ան երբեք չհրաժարեցաւ հաւասարութեան եւ արդարութեան իր գաղափարներէն։ Ազատ արձակուելէ ետք, ան երկիրը առաջնորդեց դէպի ազգային հաշտեցման ուղի՝ քաջալերելով երկխօսութիւնը եւ ցեղային բաժանումներու յաղթահարումը։

1994-ին, Հարաւային Ափրիկէի առաջին ժողովրդավարական ընտրութիւններէն ետք, ան դարձաւ երկրին առաջին սեւամորթ նախագահը՝ սկիզբ տալով ժողովրդավարութեան եւ մարդկային իրաւունքներու յարգանքի վրայ հիմնուած նոր դարաշրջանի մը։

Նելսոն Մանտելա մահացաւ 5 Դեկտեմբեր 2013-ին, բայց անոր պատգամը կը շարունակէ ներշնչել միլիոնաւոր մարդիկ ամբողջ աշխարհի մէջ։ Իր անուան նուիրուած Միջազգային Օրը կը հրաւիրէ քաղաքացիները, հաստատութիւններն ու միութիւնները՝ համերաշխութեան եւ ծառայութեան գործնական քայլեր առնելու դէպի ուրիշները, յիշեցնելով որ ամէն անհատ կրնայ սատարել աւելի արդար եւ ներառական հասարակութեան մը կերտման։

Այս օրը տօնախմբել կը նշանակէ վառ պահել այն արժէքները, զորս Մանտելա մարմնաւորեց. մարդկային արժանապատուութեան յարգանքը, խաղաղութիւնը, ազատութիւնը, հանդուրժողականութիւնը եւ յանձնառութիւնը այնպիսի ապագայի մը հանդէպ, ուր ամէն մարդ կրնայ ապրիլ առանց խտրականութեան։