Սահմաններից այն կողմ - Խորեն Պալեան. Հայ հոգեւոր երաժշտութեան մեծ վարպետը
Խորեն Պալեանը հայ երաժշտագիտութեան, խմբավարութեան եւ հոգեւոր երգեցողութեան ամենանշանաւոր դէմքերից մէկն էր։ Ան իր ամբողջ կեանքը նուիրեց հայկական եկեղեցական երաժշտութեան պահպանմանն ու վերակենդանացմանը՝ դառնալով Կոմիտասեան դպրոցի արժանի շարունակողը։
Խորեն Պալեանը ծնած է 1920 թուականին։ Երիտասարդ տարիքէն ան հետաքրքրութիւն ցուցաբերեց երաժշտութեան եւ յատկապէս հայկական հոգեւոր երգեցողութեան հանդէպ։
Իր երաժշտական կրթութիւնը ստացաւ Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական կոնսերվատորիայում, ուր խորապէս ուսումնասիրեց հայկական եկեղեցական երաժշտութիւնը, շարականները եւ Կոմիտասի գիտական ժառանգութիւնը։
Խորեն Պալեանը երկար տարիներ ծառայեց հայկական եկեղեցական երաժշտութեան տարածման եւ ուսուցման գործին։ Նա ղեկավարեց երգչախմբեր, դասաւանդեց եւ պատրաստեց նոր սերնդի երաժիշտներ ու շարականագէտներ։
Նրա գործունէութեան կենտրոնը երկար ժամանակ եղաւ Էջմիածնի մայր տաճարը, ուր նա ղեկավարում էր երգչախումբը եւ կազմակերպում հոգեւոր երաժշտութեան կատարումները։
Պալեանը մեծ ուշադրութիւն էր դարձնում հայկական շարականների ճիշտ մատուցմանը, հին նոթագրութեան ուսումնասիրութեանը եւ Կոմիտասի կատարած աշխատանքի շարունակմանը։
Խորեն Պալեանը համարւում էր Կոմիտասի երաժշտական ժառանգութեան ամենանուիրուած ուսումնասիրողներից մէկը։
Նա աշխատեց պահպանել եւ փոխանցել հայկական միջնադարեան հոգեւոր երաժշտութեան հարուստ ժառանգութիւնը՝ կատարելով եւ մեկնաբանելով հին շարականներ։
Նրա կատարումները եւ խմբավարական աշխատանքը նպաստեցին, որ հայկական եկեղեցական երգեցողութիւնը կրկին արժանի տեղ զբաղեցնի ազգային մշակոյթի մէջ։
Խորեն Պալեանի ստեղծագործական եւ անձնական կեանքի կարեւոր մասը կապուած էր նշանաւոր երգչուհի Լուսինէ Զաքարեանի հետ։
Նրանց համագործակցութիւնը դարձաւ հայկական հոգեւոր երաժշտութեան վերածննդի կարեւոր փուլերից մէկը։
Լուսինէ Զաքարեանի հրաշալի ձայնը եւ Խորեն Պալեանի խոր գիտելիքն ու երաժշտական ճաշակը միասին ստեղծեցին այնպիսի կատարումներ, որոնք մինչ այսօր կը համարուեն անգերազանցելի։
Խորեն Պալեանը երկար տարիներ շարունակեց իր ծառայութիւնը երաժշտութեան եւ եկեղեցուն՝ դասաւանդելով, ղեկավարելով երգչախմբեր եւ փոխանցելով իր փորձը երիտասարդ երաժիշտներին։
Նա մահացաւ 2007 թուականին, սակայն իր թողած ժառանգութիւնը մինչ այսօր կը շարունակէ ապրել հայկական հոգեւոր երաժշտութեան մէջ։
Խորեն Պալեանը այն մարդկանցից էր, որոնք իրենց ամբողջ կեանքը նուիրեցին մշակոյթին եւ հոգեւոր ժառանգութեան պահպանմանը։
Նրա աշխատանքը օգնեց, որ դարաւոր հայկական շարականները կրկին հնչեն մաքուր եւ արժանապատիւ ձեւով։
Այսօր, երբ եկեղեցական երգեցողութեան մէջ կը հնչեն Կոմիտասի եւ միջնադարեան շարականների մեղեդիները, անոնց մէջ կը լսուի նաեւ Խորեն Պալեանի նուիրումի եւ սիրոյ արձագանքը։
Պատրաստեց` Ռուզաննա Պետրոսեանը
Շնորհակալութիւն յօդուածը ընթերցելուն համար։ Եթէ կը փափաքիս թարմ լուրեր ստանալ կը հրաւիրենք բաժանորդագրուիլ մեր լրաթերթին` սեղմելով այստեղ
