Սահմաններից այն կողմ - Ալենուշ Տերյան – Աստղերը չափող հայուհին
Ալենուշ Տերյանը հայ գիտութեան պատմութեան մէջ եզակի անուն է․ աստղաֆիզիկոս, գիտնական եւ ուսուցիչ, որ իր ողջ կեանքը նուիրեց տիեզերքի ուսումնասիրութեանն ու գիտութեան զարգացմանը Հայաստանում։
Նա առաջին կին պրոֆեսորն էր ֆիզիկայի ոլորտում Հայաստանի մէջ եւ դարձաւ օրինակ՝ կանանց համար գիտութեան ճանապարհին։
Ալենուշ Տերյանը ծնած է 1920 թուականին, Թեհրանում՝ հայ ընտանիքի մէջ։
Մանկութիւնը անցաւ գիտելիքի ու կրթութեան նկատմամբ խոր հետաքրքրութեամբ։
Նա բարձրագոյն կրթութիւն ստացաւ Իրանում, ապա շարունակեց ուսումը Խորհրդային Միութիւնում՝ մասնագիտանալով աստղաֆիզիկայի եւ տեսական ֆիզիկայի մէջ։
Ալենուշ Տերյանի հիմնական գիտական աշխատանքները նուիրուած էին արեւի ֆիզիկային։
Նա ուսումնասիրեց արեւային ճառագայթումը, արեւային ակտիվութիւնը եւ դրանց ազդեցութիւնը Երկրի մթնոլորտի վրայ։
1950-ական թուականներին նա աշխատեց ԽՍՀՄ առաջատար գիտական կենտրոններում, ապա վերադարձաւ Հայաստան՝ իր գիտելիքը հայրենի գիտութեան ծառայեցնելու նպատակով։
Նա երկար տարիներ դասաւանդեց Երեւանի պետական համալսարանում եւ մասնակցեց Բիւրականի աստղադիտարանի գիտական աշխատանքներին։
Ալենուշ Տերյանը ոչ միայն գիտնական էր, այլեւ ուսուցիչ՝ բառի խոր իմաստով։
Նրա դասերը կը յիշուին որպէս խիստ, բայց ոգեշնչող․ նա կը պահանջէր ճշգրտութիւն, մտածողութիւն եւ ազնուութիւն գիտութեան մէջ։
Նա դարձաւ առաջին հայ կին ֆիզիկայի պրոֆեսորը, կոտրելով իր ժամանակի կարծրատիպերը։
Շատ երիտասարդ գիտնականներ իրենց ճանապարհը գտան նրա խրախուսանքի շնորհիւ։
1960-ական թուականներին քաղաքական հանգամանքների պատճառով Ալենուշ Տերյանին արգելուեց արտասահման մեկնել։
Չնայած այս սահմանափակումներին՝ նա շարունակեց աշխատել, դասաւանդել եւ գիտութիւն զարգացնել՝ երբեք չլքելով իր առաքելութիւնը։
Նա կը կրկնէր․ «Գիտութիւնը սահմաններ չունի, երբ միտքը ազատ է»։
Ալենուշ Տերյանը մահացաւ 2011 թուականին՝ երկար ու նուիրուած գիտական կեանքից յետոյ։
Նրա անունը յաւերժացուած է որպէս հայ կին գիտնականի խորհրդանիշ՝ հաստատակամ, խոնարհ եւ մտքի ուժով առաջնորդուող։
Ալենուշ Տերյանը կին էր, որ նայեց երկնքին ոչ թէ երազողի, այլ գիտնականի աչքով։
Նա ապացուցեց, որ գիտութիւնը սեռ չի ճանաչում, այլ ճանաչում է նուիրում, աշխատանք եւ ճշմարտութեան ձգտում։
Աստղերը, որոնց նա ուսումնասիրեց, այսօր էլ կարծես կը լուսաւորեն նրա թողած ուղին՝ միտք, գիտութիւն եւ համբերութիւն։
Ալենուշ Տերյանը մնաց պատմութեան մէջ որպէս հայուհի, որ չափեց արեւի լոյսը եւ սփռեց գիտելիքի լոյսը իր շուրջը։
Շնորհակալութիւն յօդուածը ընթերցելուն համար։ Եթէ կը փափաքիս թարմ լուրեր ստանալ կը հրաւիրենք բաժանորդագրուիլ մեր լրաթերթին` սեղմելով այստեղ
