ՄԽԻԹԱՐ ԱԲԲԱՀԱՅՐ` Մխիթարեան միաբանութեան հիմնադիրը (50)

50.- ՎԱՆՔ ԿԱ­ՌՈՒ­ՑԵ­ԼՈՒ ՀԱ­ՄԱՐ ՄԵ­ԹՈ­ՆԻ ԱՄ­ՐՈ­ՑԻՆ ՄԷՋ ՇՆՈՐ­ՀՈՒԱԾ ՏԱ­ՐԱԾ­ՔԸ

­Մե­թո­նի մէջ Վե­նե­տի­կի Հա­սա­րա­կա­պե­տու­թեան երեք քն­նիչ­նե­րու 27 Մարտ 170­3ին հրա­մա­նագ­րով վանք եւ եկե­ղե­ցի կա­ռու­ցե­լու հա­մար հո­ղա­տա­րածք տրա­մադ­րած էին Մխի­թա­րի եւ իր միաբա­նա­կից­նե­րուն։ Այդ փաս­տա­թուղ­թին մէջ նշուած էր որ տա­րած­քը Մե­թոն քա­ղա­քին մէջ պի­տի ըլ­լար եւ եթէ յան­կարծ այդ­պի­սի հա­մա­լի­րի հա­մար յար­մար տեղ չգտ­նուէր՝ այն ատեն Մե­թո­նի ամ­րո­ցի պա­րիսպ­նե­րէն ներս տեղ պի­տի տրա­մադ­րուէր։

­Շի­նա­րա­րու­թեան հա­մար երեք տա­րի ժամ­կէտ նշուած էր, եւ ար­դէն մէկ տա­րին ան­ցած էր եւ ոչ մէկ աշ­խա­տանք տա­րուած էր։ Պատ­ճա­ռը միայն դրա­մա­կան նե­ղու­թիւ­նը չէր։ Այն ինչ որ նո­րա­գիւտ փաս­տա­թուղ­թե­րը կը բա­ցա­յայ­տեն՝ իս­կա­պէս մեզ կը զմայ­լեց­նէ։

2 Յու­լիս 170­4ին ստո­րագ­րուած փաս­տա­թուղ­թի մը մի­ջո­ցով կ՚ի­մա­նանք որ Ծուա­նէ Քա­մոլ­լի պե­տա­կան պաշ­տօ­նեան Մե­թո­ն քա­ղա­քին մէջ յար­մար տա­րածք չգտ­նե­լով, կը ստի­պուի ամ­րո­ցին մէջ չա­փագ­րել վան­քի հա­մար տրա­մադ­րուե­լիք հո­ղա­տա­րածք մը, այն ալ եր­կու շեր­տով։ Բա­ռա­ցիօրէն կը նկա­րագ­րէ թէ եր­կու հո­ղա­տա­րածք չա­փած է, մէ­կը մեծ եւ եր­կար, իսկ միւ­սը աւե­լի փոքր՝ եր­կայն­քին նկատ­մամբ։­

Այս եր­կու հո­ղակ­տոր­նե­րուն չա­փե­րը եւ սահ­ման­նե­րը կը նշէ հե­տե­ւեալ ձե­ւով. «մեծ եւ եր­կա­րոտ հո­ղա­տա­րած­քը, արե­ւե­լեան կո­ղին՝ 18 քայլ եր­կար (գ­րե­թէ 32 մետր) է եւ սահ­մա­նա­կից է ցա­մա­քէն դղեակ տա­նող ճա­նա­պար­հին, իսկ արեւ­մ­տեան կո­ղը 14 քայլ եր­կար (գ­րե­թէ 25 մետր) է եւ սահ­մա­նա­կից է Մաֆ­ֆէի բժիշկի տուն տա­նող փո­ղո­ցին, մինչ­դեռ 25 քայլ (գ­րե­թէ 44 մետր) եր­կա­րու­թեամբ հա­րա­ւային եւ հիւ­սի­սային կո­ղը սահ­մա­նա­կից է քա­ղա­քային նոր թա­ղա­մա­սի ճամ­բուն, եւ այս բո­լո­րը՝ ըն­դա­մէ­նը 400 քայլ է (գ­րե­թէ 695 մետր քա­ռա­կու­սի)։

­Նոյն­պէս ու­րիշ փոքր շերտ մը արե­ւե­լեան կո­ղը 11 քայլ (գ­րե­թէ 20 մետր) սահ­մա­նա­կից է վե­րոն­շեալ փո­ղո­ցին՝ որ բժիշկ Մաֆ­ֆէի տուն կը տա­նի։ Արեւմ­տեան կո­ղը 9 քայ­լէն քիչ մը պա­կաս է (շուրջ 15 մետր) եւ սահ­մա­նա­կից է այն հո­ղակ­տո­րին որ պե­տա­կան պա­րիսպ­նե­րուն կող­մը կ՚եր­կա­րի։ 15 քայլ (գ­րե­թէ 26 մետր) եր­կա­րու­թեամբ հա­րա­ւի կո­ղը սահ­մա­նա­կից է Քի­քե­րիի կա­լուա­ծին, իսկ հիւ­սի­սային կող­մը սահ­մա­նա­կից է վե­րոն­շեալ բժիշկ Մաֆ­ֆէի տան եւ բա­կին հետ, ըն­դա­մէ­նը 146 քայլ (254 մետր քա­ռա­կու­սի)։­

Այս եր­կու հո­ղա­շեր­տը միասին 546 քայլ կ՚ը­նէ, (գ­րե­թէ 950 մետր քա­ռա­կու­սի)»։­

Այն­քան որ­քան որ պէտք էր տրա­մադ­րուիլ վանք ու եկե­ղե­ցի կա­ռու­ցե­լու հա­մար։ Սա­կայն տուեալ եր­կու հո­ղա­շեր­տե­րը Մխի­թա­րի սր­տով չէին, այն­պէս որ կր­կին կը դի­մէ պատ­կան իշ­խա­նու­թեան, պատ­շաճ կեր­պով առար­կե­լով եւ ներ­կա­յաց­նե­լով առա­ջար­կուած տա­րած­քին անյար­մա­րու­թեան պատ­ճառ­նե­րը, միաժա­մա­նակ առա­ջար­կե­լով լուծ­ման տար­բե­րակ մը, որ հա­ւա­նօ­րէն զար­մա­ցու­ցած եւ միաժա­մա­նակ հր­ճուանք պատ­ճա­ռած պէտք է ըլ­լայ տե­ղա­կան իշ­խա­նու­թեան, անոնց գոր­ծը դիւ­րա­ցու­ցած ըլ­լա­լու հա­մար։