«Քրիստոսի Մարդեղութիւնը եւ Եկեղեցւոյ Հայրերը» Հայր Գէորգ Եպիս Ասատուրեան

Քրիստոնէական առաջին դարերուն Եկեղեցին առաւելապէս կեդրոնացած էր Քրիստոսի մահուան եւ յարութեան խորհուրդներուն վրայ, որովհետեւ զանոնք կը նկատէր փրկութեան հիմքը։ Այդ պատճառով Քրիստոսի ծննդեան տօնախմբութիւնը դեռ գոյութիւն չունէր․ մեծ շեշտադրումը դրուած էր «Պասխա»ին՝ Յարութեան տօնին վրայ։ Սակայն, անկախ պաշտօնական տօնի բացակայութենէն, Քրիստոսի մարդեղացումը դարձաւ աստուածաբանական հիմնական հիմք մը։
Քրիստոսի ծնունդը՝ որպէս Աստուծոյ մարդեղացում, դարձաւ առանցքային թեմա սուրբ հայրերու մօտ, ինչպէս Ս. Աթանաս Աղեքսանդրացին (Athanase d'Alexandrie),, Ս. Էռենիոս Լիոնացին (Irénée de Lyon) եւ ուրիշներ։ Թէեւ Եկեղեցին իր առաջին դարերուն չէր տօներ Քրիստոսի մարդեղութիւնը որպէս առանձին տօն, այնուամենայնիւ Ս. Ծնունդը եղած է եկեղեցական տօներու սիրտը։ Քրիստոսի մարդեղութեան տօնախմբութիւնը աստիճանաբար զարգացաւ քրիստոնէական պատմութեան ընթացքին եւ վերջապէս սկսաւ պաշտօնապէս նշուիլ 4-րդ դարէն սկսեալ։

Այս «Մեծ եւ Սքանչելի» խորհուրդով Աստուծոյ Բանը՝ Լոկոսը (λόγος), ընդունեց մարդկային մարմին, մեզ փրկելու եւ Աստուծոյ վերադարձնելու համար։ Քրիստոսի մարդեղացումը կը յայտնէ այն ճշմարտութիւնը, որ ամենակալ Աստուած մարդ դարձաւ, որպէսզի մեզի մօտենայ եւ բանայ փրկութեան ճանապարհը։ Աստուած այնքան սիրեց մարդը, որ պատրաստ եղաւ խոնարհիլ եւ թողուլ Իր փառքը, մեզի հետ ըլլալու համար։
Ս. Աթանաս Աղեքսանդրացին, խորապէս ներթափանցելով աստուածային փրկութեան խորհուրդին մէջ, կը գրէ. «Աստուծոյ Խօսքը մարմին առաւ, որովհետեւ Ինքն է միայն Հօր իսկական պատկերը, եւ միայն Ինքն կրնայ վերաստեղծել Աստուծոյ պատկերը մեր մէջ»։ Նոյն սուրբ հայրին կը վերագրուի նաեւ հանրածանօթ խօսքը. «Աստուած մարդացաւ, որպէսզի մարդը աստուածանայ»։
Աւելի քան երկու հազար տարիներ առաջ Ս. Էռենիոս Լիոնացին կը հաստատէ.
«Քրիստոս դարձաւ այն, ինչ որ մենք ենք, որպէսզի մենք դառնանք այն, ինչ Ան է»։

Այս է միակ ուղին, որով մարդը կրնայ վերագտնել իր նախնական պատիւը՝ Աստուծոյ նման ըլլալը։ Քրիստոսը, որպէս Նոր Ադամ, վերականգնեց այն, ինչ որ մարդկութիւնը կորսնցուց սկիզբէն։ Մեր Տէրն ու Փրկիչը ապրեցաւ այն կեանքը, որ մենք անկարող էինք ապրիլ՝ լիակատար արդարութեամբ եւ առանց մեղքի։
Ս. Գրիգոր Նազիանզացին, հաւատքի քաջ պաշտպան, կը գրէ. «Քրիստոսի Մարդեղացումը միայն գաղափար կամ աստուածաբանական ուսուցում մը չէ, այլ Աստուծոյ անհուն սիրոյ զարմանալի դրսեւորումն է»։

Աստուած ինքնակամ ընտրեց մարդ դառնալ, որպէսզի ըլլայ մեր բարեկամն ու փրկիչը՝ բաժնեկից ըլլալով մեր ցաւերուն եւ վիշտերուն։ Ան աշխարհ եկաւ մեզ օգնելու եւ ցոյց տալու, թէ ինչ է իսկական կեանքը՝ լեցուն սիրով, հեզութեամբ եւ զոհողութեամբ։ Քրիստոս ոչ միայն ուսուցանեց ինչպէս ապրիլ, այլ Իր կեանքով հարթեց այն ճանապարհը, որով մենք կրնանք յաղթահարել այն ամէնը, ինչ որ մեզ կը բաժնէ Աստուծմէ։
Քրիստոսի եւ Իր հետեւորդներուն առաքելութիւնն է մարդը բարձրացնել իր աստուածային պատկերին։ Սակայն ժամանակակից մարդը յաճախ կը մերժէ այս վսեմ կոչումը։ Կաթողիկէ հռչակաւոր արքեպիսկոպոս Ֆուլթոն Շին (Fulton John Sheen, né le 8 mai 1895 à El Paso, et décédé le 9 décembre 1979 à New York) իր 1956 թուականի հեռուստաելոյթներէն մէկուն մէջ կը զգուշացնէ. «Քրիստոս եկաւ, որպէսզի մարդը դէպի Աստուած առաջնորդէ։ Սակայն վերջին հարիւր տարիներուն տարածուած է այն գաղափարը, թէ մարդը սերած է անասունէ։ Եւ զարմանալի չէ, եթէ այսօր տեսնենք մարդկութիւնը հետզհետէ անասնաբարոյ դառնալու ընթացքին մէջ»։

Մենք ամբողջովին չենք կրնար հասկնալ մարդեղացման խորհուրդը, բայց կրնանք ընդունիլ զայն հաւատքով եւ ապրել անոր լոյսին մէջ։ Եթէ Աստուած մարդ դարձաւ մեզի համար, ապա մենք կոչուած ենք ապրելու Աստուծոյ համար եւ ընթանալու Քրիստոսի ետեւէն: Քրիստոսի Մարդեղացումը միայն պատմական դէպք մը չէ, այլ կենդանի ուղերձ՝ որ կը յիշեցնէ մեր վերջնական նպատակը՝ Աստուծոյ ճանաչումը եւ Անոր հետ յաւիտենական կեանքը։