Нобелеўскія лаўрэаты абмяркоўваюць ШІ і ядзерную бяспеку
Марыя Валодзіна - Vatican News
14 ліпеня 2026 года з прывітальным словам да ўдзельнікаў сустрэчы звярнуўся кардынал Фабіа Баджа, пра-прэфект Дыкастэрыі па служэнні інтэгральнаму развіццю чалавека і генеральны дырэктар Цэнтра вышэйшай адукацыі "Laudato si’". Ён адзначыў, што мір – гэта не толькі адсутнасць вайны, але парадак, заснаваны на справядлівасці, узаемным даверы, павазе да права і неад’емнай годнасці кожнага чалавека.
Кардынал Сільвана Тамазі, апостальскі нунцый і старшыня Фонду "Domus Communis", заявіў, што штучны інтэлект, аўтаномныя сістэмы, квантавыя тэхналогіі, камп'ютэрныя магчымасці і сучасная вылічальная інфраструктура ўжо змяняюць саму канцэпцыю бяспекі. Вялікія дзяржавы ўсё часцей уцягваюцца ў рэгіянальныя канфлікты, а магчымасць ядзернай эскалацыі ўжо не ўспрымаецца як абстрактны сцэнарый, а як канкрэтная і непасрэдная пагроза
Спасылаючыся на энцыкліку “Magnifica humanitas”, кардынал Тамазі адзначыў, што чалавецтва стаіць перад выбарам: пабудаваць новую Вавілонскую вежу або новы Іерусалім, дзе тэхналогіі служаць братэрству, а кожная інавацыя ацэньваецца праз прызму годнасці чалавека. “Святы Айцец нагадвае нам, што тэхналогіі ніколі не бываюць маральна нейтральнымі”, - сказаў ён.
Кардынал Анхель Фернандэс Арцімэ, прапрэфект Дыкастэрыі па справах інстытутаў кансэкраванага жыцця і таварыстваў апостальскага жыцця, падкрэсліў, што праблема заключаецца не ў тэхналогіях, а ў тым кірунку, які мы хочам ім задаць. Без павагі да асноўных правоў чалавека існуе небяспека стварэння сістэм, якія будуць спрыяць кантролю, маніпуляцыі і новым формам няроўнасці.
У першы дзень асамблеі пасля адкрытых дэбатаў і прамоў лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, экспертаў, былых кіраўнікоў дзяржаў і ўрадаў, прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці, работа форуму працягнулася ў закрытым фармаце.
Па выніках трохдзённай сустрэчы будзе падпісана сумесная “Рымская дэкларацыя аб бяззбройным і разбройваючым міры ў эпоху штучнага інтэлекту, ядзернай і аўтаномнай зброі, новых лічбавых пратаколаў і новых мадэляў лічбавага развіцця”. Яна будзе ўрачыста прадстаўлена 16 ліпеня 2026 года на рымскім Капітоліі.
