Невядомы Эль Грэка: сустрэча двух шэдэўраў у Кастэль Гандольфа
Аляксандр Амяльчэня - Vatican News
Субота 14 сакавіка 2026 года стане знакавым днём для знаўцаў мастацтва і вернікаў. У выставачных залах Папскага палаца ў Кастэль Гандольфа распачне працу ўнікальная экспазіцыя “Эль Грэка ў люстэрку. Сустрэча двух палотнаў”.
У цэнтры ўвагі апынуцца два камерныя шэдэўры вялікага майстра, якія ўпершыню ўступяць у непасрэдны візуальны і духоўны дыялог.
Адкрыццё сапраўднага аблічча “Збаўцы” праз навуковы пошук
Галоўнай інтрыгай выставы з’яўляецца дэманстрацыя раней невядомай працы Дамінікаса Тэатакопуласа, больш вядомага як Эль Грэка. Невялікая ікона, напісаная алеем на дошцы памерам 45 на 29 сантыметраў каля 1590-1595 гадоў, доўгі час захоўвалася ў зале Амбасадараў Апостальскага палаца ў Ватыкане.
Твор “Збаўца” быў падораны папу Паўлу VI у 1967 годзе іспанскім інтэлектуалам Хасэ Санчэсам дэ Муньяінам. З прычыны адсутнасці належных даследаванняў карціна лічылася незавершанай і нават была часткова перамалявана невядомым фальсіфікатарам у сярэдзіне мінулага стагоддзя, каб схаваць арыгінальныя пласты.
Рэстаўрацыя, праведзеная ў майстэрнях Ватыканскіх музеяў дазволіла здзейсніць сапраўднае навуковае адкрыццё. Пад верхнім пластом фарбы быў выяўлены маляўнічы палімпсест: два ніжнія накіды, якія пацвярджаюць поўнае аўтарства Эль Грэка.
Побач са “Збаўцам” будзе выстаўлена тэмпера на дошцы з выявай святога Францішка, створаная каля 1570 года, калі мастак толькі прыбыў у Рым з венецыянскіх майстэрняў Тыцыяна і Тынтарэта. Гэты ранні шэдэўр быў прадстаўлены фондам універсітэта “Суор Орсала Бенінкаса” з Неапаля. Асаблівасцю твора з’яўляецца прысутнасць фігуры брата Леона – вобраза, які Эль Грэка пазней пакіне і вернецца да яго толькі ў канцы жыцця.
Музычны акорд мастацкага вечара
Арганізацыя выставы стала своеасаблівым падарункам Льву XIV да 800-годдзя смерці святога Францішка Асізскага. Пасля ўрачыстага адкрыцця госці змогуць акунуцца ў атмасферу барочнай музыкі: у межах цыкла “Музыка ў музеях” прагучыць славуты твор “Stabat Mater” Джавані Батыста Пергалезі ў выкананні камернага аркестра “Cento Città” і хору “Eos”.
Як адзначыла дырэктар Ватыканскіх музеяў Барбара Ята, такая ініцыятыва падкрэслівае важнасць узаемадзеяння розных відаў мастацтва ў служэнні прыгажосці.
