Suriya: Müharibə zamanı Allaha və insanlara xidmət nümunəsi
Bacı Yana Pavla Halçinova, DC tərəfindən
Bacı Yudita Çakova artıq 33 ildir ki, Müqəddəs Vinsent de Polun Mərhəmət Qızları Cəmiyyətinin üzvüdür. İxtisasca tibb bacısı olan Yudita bacı Dəməşqə gəlməzdən əvvəl dünyanın müxtəlif bölgələrində, o cümlədən qaçqın düşərgələrində və silahlı münaqişə zonalarında xidmət edib.
Yudita bacı həyatında dərin iz buraxmış bir görüşü də xatırlayır. İnsanlar «Bizə kömək edən bu qadın kimdir?» soruşanda, tərcüməçi sadəcə belə cavab vermişdi: «O, Allahı və insanları sevən bir qadındır». Yudita bacı etiraf edir ki, həmin sözlər o gündən bu yana onun yaddaşından heç vaxt silinməyib.
Onun humanitar missiyalarda könüllü xidmət göstərmək qərarı bir vaxtlar oxuduğu və qəlbinə dərindən toxunan məqalədən sonra yaranıb. «Müharibədən və zorakılıqdan qaçaraq heç nəyi qalmayan, ən sadə yardıma belə möhtac insanların üzləşdiyi ağır yoxsulluq məni dərindən sarsıtdı», – deyə Yudita bacı xatırlayır.
Bu gün onun missiyası başqa bir forma alıb. «Mənim əsas vəzifəm xəstəxananı elə idarə etməkdir ki, o, maliyyə baxımından dayanıqlı fəaliyyət göstərə bilsin və eyni zamanda kasıblara xidmət etməkdən ibarət xarizmamıza daim sadiq qalsın», – deyə bacı Yudita bildirir.
Dəməşqdə Fransız Xəstəxanası adı ilə tanınan bu tibb müəssisəsi Müqəddəs Vinsent de Polun Mərhəmət Qızları Cəmiyyətinə məxsusdur. Xəstəxananın idarəçiliyini rahibələr həyata keçirsələr də, burada çalışan əməkdaşların əksəriyyəti müxtəlif dini icmalara mənsub peşəkar mülki mütəxəssislərdir.
Çətin başlanğıc
Yudita bacı Suriyaya ilk gəldiyi zaman ərəb dilini bilmirdi və tamamilə fərqli bir səhiyyə sistemi ilə tanış olmalı idi. «Fransız və ingilis dillərini müəyyən qədər bilirdim», – deyə o, gülümsəyərək xatırlayır. «Amma bir müddət sonra bütün dillər beynimdə bir-birinə qarışmışdı.»
Tədricən Yudita bacı həm insanlarla ünsiyyət qurmağın yolunu tapdı, həm də əməliyyat blokundakı xidmətinə alışdı. «Ən çox qeysəriyyə əməliyyatlarında iştirak etməyi sevirdim, çünki bu əməliyyatın gedişi mənə tanış idi və əvvəl işlədiyim yerlərdə olduğu kimi həyata keçirilirdi», – deyə o xatırlayır. Rusiyada təhsil almış iki həkim onun üçün əvəzsiz dayaq oldu. «Bu mənim üçün böyük kömək idi. İstənilən sualı onlara verə bilirdim və onlar hər şeyi böyük səbirlə mənə izah edirdilər.»
Bu gün xəstəxana olduqca mürəkkəb şəraitdə fəaliyyət göstərir. Burada 108 çarpayı mövcuddur, təxminən 250 əməkdaş çalışır və 130-a yaxın həkim xidmət göstərir. «Mənim əsas məsuliyyətim əməkdaşların maaşlarını vaxtında almalarını və layiqli iş şəraitində fəaliyyət göstərmələrini təmin etməkdir», – deyə Yudita bacı bildirir.
Xəstəxananın maliyyə dayanıqlığını qorumaq və eyni zamanda onun əsas missiyasına sadiq qalmaq daim ciddi bir çağırış olaraq qalır. «Biz yalnız yoxsul xəstələrə xidmət göstərə bilmərik, çünki onların bütün müalicə xərclərini qarşılayacaq heç bir təşkilat yoxdur. Buna görə də müalicə haqqını ödəyə bilən xəstələri də qəbul edirik. Məhz bunun sayəsində maddi imkanı olmayan insanlara da tibbi yardım göstərə bilirik.»
Xəstəxana Caritas təşkilatı və Suriyada fəaliyyət göstərən, beynəlxalq donorlar tərəfindən dəstəklənən bir sıra xeyriyyə qurumları ilə sıx əməkdaşlıq edir. Əvvəlki illərdə tibb müəssisəsi Müqəddəs Taxt-Tacın «Açıq Xəstəxana» təşəbbüsü çərçivəsində də mühüm dəstək alıb. Bu təşəbbüsə Suriyadakı Apostol nunsi kardinal Mario Zenari rəhbərlik edirdi.
«Məhz bu dəstək sayəsində çoxlu sayda insan, o cümlədən təcili tibbi müdaxiləyə ehtiyacı olan xəstələr həyati əhəmiyyət daşıyan əməliyyatlar keçirmək imkanı əldə etdilər», – deyə Yudita bacı bildirir.
Yudita bacının sözlərinə görə, 2011-ci ildə müharibə başladıqdan sonra Suriya cəmiyyəti köklü şəkildə dəyişib. «Bu gün bir çox insan sadəcə dolanışığını təmin edə bilmək üçün iki işdə çalışır. Eyni zamanda, xüsusilə xristianlar və digər azlıq icmalarının nümayəndələri arasında savadlı və ixtisaslı insanların Avropaya, Amerikaya və Avstraliyaya kütləvi köçü baş verib», – deyə o bildirir.
Onun sözlərinə görə, ölkədə qalanların böyük əksəriyyəti sadəcə getmək imkanı olmayan insanlardır. Bölgədə davam edən gərginlik isə qeyri-müəyyənliyi daha da artırıb: partlayışlar və raket hücumları gündəlik həyatın adi bir hissəsinə çevrilib.
Yudita bacının yaddaşında xüsusilə bir hadisə dərin iz buraxıb. Pravoslav kilsəsinə edilən və çoxsaylı insanın həyatına son qoyan terror hücumundan sonra yaralıların əksəriyyəti Fransız Xəstəxanasına gətirilmişdi. «Onların təxminən səksən faizinə məhz bizim xəstəxanada tibbi yardım göstərildi», – deyə o xatırlayır. Zərərçəkənlərin çoxu gənclər idi.
«Əməliyyatdan sonra onlardan necə kömək edə biləcəyimizi soruşurduq. Demək olar ki, hamısı eyni cavabı verirdi: ölkəni tərk etmək istəyirdilər.»
Sülh və qəbul olunma məkanı
Ətrafda hökm sürən zorakılığa baxmayaraq, xəstəxana insanlar üçün ümid və təhlükəsizlik məkanı olmağa çalışır. «Xəstəxanamızda xristian ruhu hökm sürür. Burada qarşılıqlı hörmət, əməkdaşlıq və insanlara səmimi xidmət arzusu əsas dəyərlərdir», – deyə Yudita bacı bildirir. Xəstəxananın bütün əməkdaşları hər bir insanda Məsihin surətini görməyə, hər bir xəstəyə isə ləyaqət və mərhəmətlə yanaşmağa təşviq olunurlar. «İnsanların burada özlərini təhlükəsizlikdə hiss etmələrinin əsas səbəblərindən biri də məhz budur.»
Suriyada səhiyyə müəssisələrinin əksəriyyətinin dövlətə məxsus olduğu bir şəraitdə Fransız Xəstəxanası bir çox ailə üçün etibar rəmzinə çevrilib. Eyni zamanda, xəstəxana fəaliyyətini davamlı şəkildə genişləndirir. Bu yaxınlarda burada ürəyin kateterizasiyası və açıq ürək əməliyyatlarının həyata keçirildiyi yeni kardiologiya şöbəsi fəaliyyətə başlayıb.
«Hər kəsin, o cümlədən xristianların da yüksək səviyyəli tibbi xidmət almaq imkanı olmalıdır», – deyə Yudita bacı vurğulayır.
Xəstəxananın missiyası çox vaxt tibbi xidmətlə məhdudlaşmır. Böhran dövrlərində burada evlərini və iş yerlərini eyni vaxtda itirmiş tibb işçilərinə sığınacaq verilib. Bundan əlavə, əməkdaşların təhlükəsiz şəkildə işə gəlib-getmələri üçün nəqliyyat da təşkil olunurdu. Çünki hava qaraldıqdan sonra Dəməşqdə hərəkət etmək getdikcə daha təhlükəli olurdu. «Elektrik yoxdur. Şəhər zülmətə qərq olur və insanlar qorxu içində yaşayırlar», – deyə bacı Yudita söyləyir.
Sönməyən ümid
Yudita bacı etiraf edir ki, xəstəxananın fəaliyyəti böyük ölçüdə beynəlxalq dəstəkdən asılıdır.
«İstənilən yardım bizim üçün qiymətlidir – istər maliyyə, istərsə də maddi dəstək olsun. Hazırda yeni təcili yardım avtomobilinə ciddi ehtiyacımız var. Həmçinin maddi imkanı olmayan xəstələrin əməliyyat xərclərini qarşılamaq üçün də köməyə ehtiyac duyuruq», – deyə o bildirir.
Lakin müharibənin, çətinliklərin və qeyri-müəyyənliyin içində onun ümidini yaşadan məhz insanların dəyişən taleləridir.
Yudita bacı vaxtından xeyli əvvəl, hamiləliyin cəmi altıncı ayında dünyaya gəlmiş bir körpəni xatırlayır. «O, Müqəddəs Mikayıl bayramı günü doğulmuşdu. Buna görə də ona Mişa adını verməyi təklif etdik.» Bu gün həmin körpə artıq iki yaşlı, tam sağlam bir qızcığazdır.
«Belə anlar bizə sonsuz sevinc bəxş edir», – deyə Yudita bacı söyləyir. «Məhz onlar bizə yolumuza davam etmək üçün güc verir.»
