Müqəddəs Taxt-Tac: Xristianlar dünyada ən çox təqib olunan dini icmadır

İzabella H. de Karvalyo tərəfindən

Müqəddəs Taxt-Tacın BMT və Cenevrədəki digər beynəlxalq təşkilatlar yanındakı daimi müşahidəçisi, arxiyepiskop Ettore Balestrero martın 3-də keçirilən “Təqib olunan xristianların yanında olmaq: İmanı və xristian dəyərlərini müdafiə etmək” adlı tədbirdə çıxış edərək bildirib ki, dövlətlər din azadlığını qorumaq, ona hörmət etmək və təmin etmək məsuliyyəti daşıyırlar.

Arxiyepiskop Balestrero: “Dünya üzrə təxminən 400 milyon xristian təqib və ya zorakılıqla üzləşir ki, bu da onları dünyada ən çox təqib olunan dini icma edir. Bu o deməkdir ki, hər yeddi xristiandan biri bundan təsirlənir”, — deyə o qeyd edib.

“Daha pisi odur ki, 2025-ci ildə demək olar ki, 5000 xristian öz imanı uğrunda öldürülüb, bu isə gündəlik orta hesabla 13 nəfər deməkdir”, — deyə o əlavə edib.

Arxiyepiskop izah edib ki, xristianlar üçün imanı uğrunda öldürülənlər “şəhidlərdir”, yəni “güc məntiqinə meydan oxuyan dəyərləri təcəssüm etdirən etiqad şahidləridir”. Beynəlxalq hüquq baxımından isə “onlar insan hüquqlarının dəhşətli şəkildə pozulmasının qurbanlarıdır”.

Daimi müşahidəçi vurğulayıb: “Onların şəhadəti, əslində onları qorumalı olan dövlətlərin fundamental məsuliyyətini unutdurmamalıdır”.

Din azadlığı fundamental insan hüququdur

“Dini və ya etiqad azadlığını qorumaq dövlətin borcudur və buna üçüncü tərəflərin bu hüququ pozmasının qarşısını almaq da daxildir”, — deyə o israr edib. “Bu müdafiə hədəf alınan imanlıları hücumdan əvvəl, hücum zamanı və hücumdan sonra qorumalıdır. Bununla belə, cəzasızlıq qlobal dini təqib mənzərəsində ən ciddi problemlərdən biri olaraq qalır”.

O vurğulayıb: “Dövlət din və ya etiqad azadlığını hər şeydən əvvəl ona görə təşviq etməlidir ki, bu, fundamental insan hüququdur”.

Arxiyepiskop Balestrero həmçinin qeyd edib ki, dövlətlər özləri də “din və ya etiqad azadlığına hörmət etməli, fərdin və ya qrupun öz imanını ibadət, təcrübə və təlim vasitəsilə özəl və ya ictimai şəkildə ifadə etmək qabiliyyətinə müdaxilə etməkdən çəkinməlidirlər”.

Təqibin incə və səssiz formaları

Arxiyepiskop Balestrero daha sonra qeyd edib ki, dünyada 400 milyona yaxın xristianın dini inanclarına görə “fiziki zorakılığa, tabeçiliyə, saxta həbslərə, mülkiyyətin müsadirəsinə, köləliyə, məcburi sürgünə və hətta qətlə məruz qalması son dərəcə ədalətsiz və ciddi narahatlıq doğuran məsələdir”.

O qeyd edib ki, bu problem bütün dünya ölkələrinə, o cümlədən Avropaya da təsir edir. Belə ki, təkcə 2024-cü ildə Avropada kilsələrə qarşı yandırma hücumları, fiziki hücumlar və ya vandalizm kimi 760-dan çox xristianofob nifrət cinayəti qeydə alınıb.

Daimi müşahidəçi statistikalarda görünməyən digər “daha incə və tez-tez səssiz qalan təqib formalarına” da işıq salıb. Nümunə olaraq o, tədricən marginallaşma və ya sosial və peşəkar həyatdan kənarlaşdırma, diskriminasiya, yaxud əsasən xristian olan əhalinin qanuni şəkildə tanınmış hüquqlarını “məhdudlaşdıran və ya faktiki olaraq ləğv edən” “ehtiyatlı” məhdudiyyətləri qeyd edib.

Arxiyepiskop Balestrero diqqətə çatdırıb ki, Qərb ölkələrində beynəlxalq sənədlərdə təsbit olunmuş insan hüquqları “bəzən rəqabət aparan maraqlar və ya heç bir müqavilədə, yaxud beynəlxalq hüquqda normativ statusu müəyyən edilməmiş 'yeni hüquqlar' iddiaları tərəfindən üstələnir”.

O, Avropada Xristianlara Qarşı Dözümsüzlük və Diskriminasiya üzrə Müşahidə Mərkəzinin (OIDAC) statistikasından sitat gətirərək bildirib ki, 2024-cü ildə Avropada xristianlara qarşı  2211 zorakılıq hadisəsi baş verib. “Bunlara abort müəssisələrinin yaxınlığında səssiz dua etdiklərinə və ya sosial məsələlərlə bağlı Müqəddəs Kitab ayəsindən sitat gətirdiklərinə görə təqiblər də daxildir”, — deyə o bildirib.

O vurğulayıb ki, bunlar “səthi hərəkətlər deyil”, “məhz hamının insan hüquqlarına hörmət etmək, onları qorumaq və təşviq etmək vəzifəsi daşıyan hakimiyyət orqanları tərəfindən törədilən xristian hüquqlarının ciddi şəkildə pozulmasıdır”.

“Bu ziddiyyətə son qoyulmalıdır”, — deyə o davam edib.

Xaç

Sonda arxiyepiskop Balestrero vurğulayıb ki, “xristianlara edilən hücumlar Xaçın özünə edilən hücumlardır”. O bildirib ki, xaç “insanın fövqəltəbiiliyə açıqlığını” təmsil edən şaquli xəttdən və “insanın başqaları ilə olan bağını” təsvir edən üfüqi xəttdən ibarətdir.

O izah edib ki, şaquli ölçüyə edilən hücumlar imanı səssizliyə məhkum etməklə “vicdanla Allah arasındakı əlaqəni kəsməyə çalışır”, çünki onlar “insan ruhunun özünü aşdığı məkanı bağlamağa” cəhd edirlər.

Üfüqi ölçüyə edilən hücumlar isə, deyə arxiyepiskop yekunlaşdırıb, “insanı həqiqətin çağırışına azad şəkildə cavab vermək fitri qabiliyyətindən məhrum edir” və nəticədə icmalar daxilində münasibətlərin parçalanmasına səbəb ola bilər.