Liturgiya oxunuşları: 23 AVQUST. Adi Dövrün XXI Rəbb günü
BİRİNCİ OXUNUŞ Yeşaya 22, 19-23
Səni vəzifəndən atacağam, tutduğun yerindən qovacağam. O gün qulum Xilqiya oğlu Elyaqimi çağırıb sənin geyimini ona geyindirəcəyəm, sənin qurşağını onun belinə bağlayacağam, səlahiyyətini onun ixtiyarına verəcəyəm. Bu adam Yerusəlim sakinlərinə, Yəhuda xalqına ata olacaq. Davud nəslinin açarını onun çiynindən asacağam, açdığını heç kim bağlaya bilməyəcək, bağladığını heç kim aça bilməyəcək. Mən onu paya kimi bərk yerə vuracağam. O, nəsli üçün fəxr olacaq.
Təfsir
Padşah Xizqiya sadiq hökmdar və yaxşı idarəçi idi. Problem onda idi ki, onun baş saray məmuru Şevna adlı bir şəxs idi və görünür, o, özünü vicdansız aparırdı; bəzi şərhçilərin fikrincə isə, sadəcə olaraq israilli deyildi. Hər halda, Allahın əmri ilə o, Elyaqim adlı başqa bir şəxslə əvəz edilməli idi. Bu parça bizim üçün xüsusilə ona görə maraqlıdır ki, yeni saray məmuru haqqında belə deyilir: ona evin açarları etibar ediləcək. Açar isə padşah sarayında hakimiyyətin və səlahiyyətin rəmzidir. Bu mövzu Vəhy kitabında yenidən qarşımıza çıxacaq və Məsihə aid ediləcək: «Müqəddəs və Həqiqi Olan, Davudun açarına sahib Olan belə deyir: O açır – heç kim bağlaya bilmir, O bağlayır – heç kim aça bilmir» (Vəhy 3,7). Bu açarlar Müqəddəs Yazının müxtəlif yerlərində qarşımıza çıxır. İncildə onlar yenidən, bu dəfə «Səmavi Padşahlığın açarları» adı ilə görünür. Bu açarlar yer üzündəki, hətta ən möhtəşəm sarayların qapılarını açan hər hansı açardan müqayisəolunmaz dərəcədə daha mühümdür. Və bu açarlar bir insana – Peterə veriləcək. Beləliklə, Əhdi-Ətiq və Əhdi-Cədid İsa Məsihin həvarilərin başçısına açarları təntənəli şəkildə təqdim etməsi obrazında birləşir.
İKİNCİ OXUNUŞ Rom 11,33-36
Allahın zənginliyi nə böyük, hikməti və biliyi nə dərindir! Onun hökmləri necə də ağlasığmaz, yolları necə də anlaşılmazdır! «Rəbbin ağlını kim dərk etdi? Ona kim məsləhətçi oldu?» «Kim Ona bir şey verdi ki, Əvəzini Ondan istəyə bilsin?» Çünki hər şeyin mənbəyi Odur, hər şey Onun vasitəsilə və Onun üçün var oldu. Ona əbədi olaraq izzət olsun! Amin.
Təfsir
Həvari Paulun həmd dolu nidası Romalılara məktubda İsraillə Kilsə arasındakı münasibətlərə dair uzun düşüncələrinin yekununu təşkil edir. Bu düşüncələrin sonunda həvari İsrailin İsanı Məsih kimi qəbul edəcəyini əvvəlcədən bildirir. Bugünkü liturgiyada isə bu nida mərhəmətə həmd ilahisi kimi səslənir və müqəddəs Kilsəni qurarkən hökm vermək səlahiyyətini sadə bir insana – Peterə etibar edən Allahın dərkedilməz əzəmətini ucaldır. Burada biz bir sirrin içinə daxil oluruq. Çünki fani insan olan Papa – iman, əxlaq və ruhlar haqqında hökm məsələlərində danışarkən müəyyən hallarda qətiyyət və yanılmazlıqla danışmalıdır. Deməli, ona Müqəddəs Ruh, Həqiqət Ruhu yardım etməlidir. Biz insanlara nəyin xeyir, nəyin şər olduğunu nəsildən-nəslə əminliklə göstərən birinə ehtiyacımız var və Allah bu vəzifəni Peterə və onun xələflərinə həvalə edib. Məhz buna görə biz də bu gün sevinclə nida edə bilərik: « Allahın zənginliyi nə böyük, hikməti və biliyi nə dərindir!» Bu heyranlıq tamamilə işıqlı və sevinc dolu bir məna daşıyır. Biz hər şeyin məhz belə qurulduğuna ürəkdən sevinirik!
İNCİL Matta 16, 13-20
İsa Filip Qeysəriyyəsi bölgəsinə gəldiyi zaman Öz şagirdlərindən soruşdu: «Adamların dediyinə görə Bəşər Oğlu kimdir?» Onlar da dedilər: «Bəziləri Vəftizçi Yəhya, başqaları İlyas, digərləri isə deyirlər ki, Yeremya yaxud peyğəmbərlərdən biridir». İsa onlara dedi: «Bəs siz nə deyirsiniz? Sizcə Mən kiməm?» Şimon Peter cavab verdi: «Sən var olan Allahın Oğlu Məsihsən». İsa ona cavab verib dedi: «Nə bəxtiyarsan, ey Yunus oğlu Şimon! Çünki bunu sənə bildirən ət və qan deyil, göylərdə olan Atamdır. Mən sənə deyirəm ki, sən Petersən və Mən cəmiyyətimi bu Qayanın üzərində quracağam. Ölülər diyarının qapıları ona qalib gələ bilməyəcək. Səmavi Padşahlığın açarlarını sənə verəcəyəm. Yer üzündə bağlayacağın hər şey göylərdə bağlanmış olacaq və yer üzündə açacağın hər şey göylərdə açılmış olacaq». Bu sözlərdən sonra İsa şagirdlərə qadağan etdi ki, Onun Məsih olduğunu heç kəsə danışmasınlar.
Təfsir
İncildə dəfələrlə oxuyuruq ki, İsa Özünün Kim olduğunu başqalarına açıqlamamağı əmr edir (Mark 1,44; 3,12; 7,36 və s.). O istəyir ki, dostları, xüsusilə də həvarilər Onun təbiətini və missiyasını özləri doğru şəkildə dərk etsinlər. Çünki Onun missiyası izdihamı möcüzəvi şəfalarla heyrətləndirmək deyil, günahların bağışlanması naminə Öz həyatını fəda etməkdir. Həvarilər xalq arasında dolaşan fikirləri söyləyirlər, lakin hamının adından dəqiq cavabı məhz Peter verir. Kilsə də məhz bu qəti, kamil və doğru iman etirafı üzərində qurulur: «Sən Məsihsən, var olan Allahın Oğlusan». «Peter» – yəni «qaya» – adı həvarilərin başçısının missiyasını, həm onun özünün, həm də bütün xələflərinin – Roma Papalarının vəzifəsini açıqlayır. Müqəddəs Böyük Leo öz vəzlərində deyir ki, Peterin – və bütün Papaların – vəzifəsi sadəcə olaraq dünyanın sonunadək hər gün bu həqiqəti təkrar etməkdir: İsa var olan Allahın Oğludur. Təkcə bu belə kifayət edərdi. Papa apostol səfərləri etmədən, ensiklikalar yazmadan və bir çox başqa işlər görmədən də keçinə bilərdi; yetər ki, hər gün bu cümləni təkrar etsin və Kilsəni, eləcə də bütün dünyanı əmin etsin ki, İsa Allahdır və Allahın Oğludur, yəni ilahi təbiətə malikdir. Və bu etiraf qarşısında cəhənnəmin qapıları acizdir.
