Liturgiya oxunuşları: 23 İYUN. Adi Dövrün XII həftəsinin çərşənbə axşamı
BİRİNCİ OXUNUŞ 2 Pad 19,9b-11.14-21.31-36
Aşşur padşahına «Kuş padşahı Tirhaqa sənin üstünə vuruşmağa gəlir» xəbəri çatdı. O, Xizqiyanın yanına yenidən qasidlər göndərib dedi: «Yəhuda padşahı Xizqiyaya belə söyləyin: “Qoy güvəndiyin Allahın ‹Yerusəlim Aşşur padşahına təslim edilməyəcək› deyə səni aldatmasın. Axı sən eşitdin ki, Aşşur padşahları bütün ölkələrə nə ediblər, oraları necə viran ediblər. Sən qurtula biləcəksənmi? Xizqiya məktubu qasidlərdən alıb oxudu. O, Rəbbin məbədinə qalxıb məktubu Rəbbin önündə yerə sərdi. Xizqiya Rəbbin önündə dua edib dedi: «Ey keruvlar üstündə əyləşən İsrailin Allahı Rəbb! Bütün dünya padşahlıqlarının Allahı yalnız Sənsən. Göyü və yeri Sən yaratmısan. Ya Rəbb, qulağın eşitsin, gözün görsün, Sanxerivin var olan Allaha qarşı küfr edərək göndərdiyi sözlərə qulaq as. Ya Rəbb, doğrudur, Aşşur padşahları millətləri və onların torpaqlarını talan etdilər, allahlarını oda atıb məhv etdilər. Çünki onlar Allah deyildi, insanlar onları ağac və daşdan düzəltmişdilər. Ey Allahımız Rəbb, indi isə yalvarıram, bizi onun əlindən qurtar və bütün dünya padşahlıqları bilsinlər ki, ya Rəbb, Sən, yalnız Sən Allahsan!» Amots oğlu Yeşaya Xizqiyaya xəbər göndərib dedi: «İsrailin Allahı Rəbb belə deyir: “Aşşur padşahı Sanxeriv barədə Mənə etdiyin duanı eşitdim”. Onun haqqında Rəbbin söylədiyi söz budur: Bakirə Sion qızı sənə xor baxıb lağ edir, Yerusəlim qızı sənin arxanca başını bulayır çünki qalanlar Yerusəlimdən, xilas olanlar Sion dağından çıxacaqlar. Rəbbin qeyrəti bunu edəcək”. Buna görə Aşşur padşahı barədə Rəbb belə deyir: “O bu şəhərə girməyəcək, oraya ox atmayacaq, qarşısına qalxanla çıxmayacaq, qala önündə torpaq qalağı qurmayacaq. Ancaq gəldiyi yolla geri qayıdacaq, bu şəhərə girməyəcək” Rəbb belə bəyan edir. “Mən bu şəhəri Özüm üçün, qulum Davudun xatirinə qoruyub xilas edəcəyəm”». O gecə Rəbbin mələyi çıxıb Aşşur ordugahında yüz səksən beş min nəfəri qırdı. Səhər erkən qalxıb gördülər ki, onların hamısı öldürülüb. 36 Aşşur padşahı Sanxeriv geri çəkilib getdi və Ninevada qaldı. O öz allahı Nisrokun məbədində səcdə edərkən oğulları Adrammelek və Şareser onu qılıncla öldürdülər və Urartu ölkəsinə qaçdılar. Sanxerivin yerinə oğlu Esar-Xaddon padşah oldu.
Təfsir
Dünən eşitdiyimiz oxunuşda İsrailin süqutundan bəhs olunurdu. Bu gün isə Assuriya qoşunlarının Yerusəlimi təhdid etdiyi dövrə (e.ə. 701-ci il) nəzər salırıq. Lakin Yəhuda hökmdarı Hizqiya öz allahsız atası Axazdan fərqli olaraq ümidini Allaha bağlayır. Assuriya hökmdarının məktubunu alan Hizqiya onu götürüb Rəbbin məbədinə gedir, məktubu Onun hüzurunda açır və dua etməyə başlayır. Bu duada o, Allahı yeganə Rəbb kimi iqrar edir və xalqını düşmənin əlindən qurtarmağa qadir olanın yalnız O olduğunu bəyan edir. Rəbb Hizqiyanın duasını eşidir. Rəbbin mələyinin müdaxiləsindən sonra assuriyalılar geri çəkilərək Nineviyaya qayıdırlar. Bu hadisəni sadəcə qədim tarixdən bir epizod kimi oxumaq olar. Lakin onu xilas tarixinin canlı şahidliyi kimi də qəbul etmək mümkündür. Bu tarix bizə göstərir ki, Allah Ona üz tutanların duasını eşidir və insan həyatına müdaxilə edir. Bizim də çaşqınlıq yaratmağa, bizi alçaltmağa və ümidsizliyə sürükləməyə çalışan «düşmənlərimiz» var. Onlar hər şeydən əvvəl öz daxilimizdə – qorxularımızda, zəifliklərimizdə və şübhələrimizdə yaşayırlar, yalnız bundan sonra xarici sınaqlar şəklində qarşımıza çıxırlar. Hizqiya bizə çıxış yolunu göstərir: çətinliklərimizi, zəifliklərimizi və qorxularımızı Allahın önünə gətirmək, onları Ondan gizlətməmək və özümüzü Onun rəhbərliyinə etibar etmək. Çünki «Allah Öz şəhərini əbədi olaraq möhkəmləndirmişdir». Elə isə gəlin Onda möhkəm qalaq və qorxmayaq.
İNCİL Matta 7, 6.12-14
İnsanların sizinlə necə rəftar etməsini istəyirsinizsə, siz də onlarla elə rəftar edin. Çünki Qanun və Peyğəmbərlərin söylədiyi də elə budur. Dar qapıdan girin. Çünki həlaka aparan qapı geniş və yolu enlidir. Bu qapıdan girənlər çoxdur. Amma həyata aparan qapı dar və yolu ensizdir, onu tapanlar azdır.
Təfsir
Bugünkü İncildə yer alan sözlər ilk baxışda kifayət qədər sərt səslənir: «Müqəddəs olanı itlərə verməyin və mirvarilərinizi donuzların qabağına atmayın». Yəhudi ənənəsində itlər və donuzlar murdar heyvanlar sayılırdı və onlarla təmasdan çəkinirdilər. Bu ifadələrlə adətən Allahın xalqına mənsub olmayan və bütlərə sitayiş edən insanlar nəzərdə tutulurdu. İsa bu kəskin bənzətmələrdən istifadə edir, çünki dinləyiciləri onların mənasını yaxşı anlayırdılar və əlavə izaha ehtiyac yox idi. Lakin bu sözlərin zahiri sərtliyinin arxasında daha incə və dərin bir həqiqət gizlənir. Həqiqi məhəbbət yalnız sevməyi deyil, həm də ayırd etməyi bacarır. İnsan həqiqəti qəsdən rədd edən və ona nifrətlə yanaşanlara bütün gücünü sərf etməməlidir. İncil ciddi və tələbkar bir reallıqdır. Hamı onu qəbul etmək istəmir. Çünki İsanın dediyi kimi, həlaka aparan qapı geniş, yol isə enlidir; həyata aparan qapı isə dardır və yol da sıxıntılıdır. Müəyyən bir məqamda hər kəs hansı yolla gedəcəyinə qərar verməlidir. Asan və geniş yolu seçənləri razı salmaq cəhdi ilə vaxt itirmək lazım deyil. Hər bir insan sonda Səmavi Atanın qarşısında öz cavabını verəcəkdir.
