Liturgiya oxunuşları: 16 İYUN. Adi Dövrün XI həftəsinin çərşənbə axşamı

BİRİNCİ OXUNUŞ 1 Pad 21, 17-29

Tişbeli İlyasa Rəbbin bu sözü nazil oldu: «Qalx Samariyada İsrailə padşahlıq edən Axavı qarşılamağa get. O, Navotun üzüm bağındadır. Axav onu mülk etmək üçün oraya yollandı. Sən ona söylə ki, Rəbb belə deyir: “Qatillik etdin, hələ özünə mülk də götürürsən?” Sonra ona söylə ki, Rəbb belə deyir: “Navotun qanını köpəklərin yaladıqları yerdə sənin də qanını köpəklər yalayacaq”». Axav İlyasa dedi: «Ey düşmənim, axır məni də tapdın». O dedi: «Bəli, səni də tapdım. Sən Rəbbin gözündə pis olan işlər etməyə özünü təslim etdin. “Budur, sənin üzərinə bəla gətirəcəyəm, səni yandırıb məhv edəcəyəm. İsraildə Axavın nəslindən divar isladan hər kəsi – bütün kişiləri, istər kölə olsun, istər azad, kəsib atacağam. Mən sənin evini Nevat oğlu Yarovamın evi kimi, Axiya oğlu Baaşanın evi kimi edəcəyəm. Çünki sən İsrailə günah etdirərək Məni qəzəbləndirdin”. Rəbb İzevel barədə dedi: “İzreel divarının içərisində İzeveli köpəklər yeyəcək”. Axavın nəslindən şəhərdə öləni köpəklər, çöldə öləni isə quşlar yeyəcək». Həqiqətən, Axav kimi Rəbbin gözündə pis olan işlər etməyə özünü təslim edən hələ olmamışdı. Arvadı İzevel onu buna təhrik edirdi. Axav İsrail övladlarının önündən Rəbbin qovduğu Emorlular kimi bütlərə xidmət edərək çox iyrənc işlər etdi. Axav bu sözləri eşidəndə libasını cırıb əyninə çul geydi. O, oruc tutub çulda yatdı və qüssəyə batdı. Tişbeli İlyasa Rəbbin bu sözü nazil oldu: «Gördünmü Axav Mənim önümdə özünü necə aşağı tutdu? Önümdə özünü aşağı tutduğu üçün Mən bu bəlanı onun dövründə göndərməyəcəyəm, oğlunun dövründə bu bəlanı onun evinə göndərəcəyəm».

Təfsir

Dünən eşitdiyimiz hadisələrdən sonra Allah İlyası Axavın yanına göndərir və ona belə deyir: «Rəbb belə buyurur: qatillik etdin, hələ özünə mülk də götürürsən?.. Sən Rəbbin gözündə pis olan işlər etməyə özünü təslim etdin». Bu sözləri eşidən Axav paltarlarını cırır, əyninə çul geyinir və oruc tutur. Özünü aldadaraq yoxsul bir insanı aradan götürməklə onun mülkünü ələ keçirə biləcəyini düşünən zəif hökmdar indi həqiqət qarşısında çılpaq və qorxu içində dayanır. Dünənki və bugünkü mətnlər bizə iki mühüm həqiqəti öyrədir. Birincisi, insan öz qəlbini başqalarının və ya şərin ixtiyarına verdiyi anda günaha sürüklənir. İkincisi isə budur ki, insan törətdiyi günahı etiraf etməkdən qaçmağa çalışdıqca düşməni onu aldadan şəxsdə deyil, həqiqəti üzə çıxaran və xilasa ehtiyacı olduğunu göstərən adamda görməyə başlayır. Şər qarşısında, xüsusilə də qəlbimizin aldanmasına və idarə olunmasına yol verdiyimiz zaman bizdən tələb olunan yeganə düzgün münasibət günahımızı etiraf etmək və peşman olmuş, sındırılmış qəlblə özümüzü Allahın mərhəmətinə etibar etməkdir. Buna görə də gəlin biz də öz döyüşçüsünün arvadını almaq üçün günaha batmış başqa bir padşahın – Davudun ifşa olunduqdan sonra Allaha yönəltdiyi sözləri təkrarlayaq: «Ya Rəbb, bizə rəhm et, çünki günah etmişik».

İNCİL Matta 5, 43-48

“Qonşunu sev və düşməninə nifrət et” deyildiyini eşitmisiniz. Mənsə sizə deyirəm ki, düşmənlərinizi sevin, sizi təqib edənlər üçün dua edin. Belə ki siz göylərdə olan Atanızın övladları olasınız. Çünki O, günəşini həm pislərin, həm yaxşıların üzərinə doğurur, yağışını da həm salehlərin, həm də saleh olmayanların üzərinə yağdırır. Əgər sizi sevənləri sevirsinizsə, nə mükafatınız olacaq? Vergiyığanlar da belə etmirmi? Əgər yalnız qardaşlarınızı salamlayırsınızsa, başqalarından artıq nə etmiş olursunuz? Bütpərəstlər də belə etmirmi? Ona görə də Səmavi Atanız kamil olduğu kimi siz də kamil olun.

Təfsir

Dünənki İncil mətni bizi şərə hədd qoymaq üçün o biri yanağı çevirməyə çağırırdı. Bu gün isə Rəbb daha da irəli gedərək düşmənlərimizi sevməyə dəvət edir. Lakin burada mühüm bir məqama diqqət yetirmək lazımdır. Müqəddəs Yazıda yaxınını sevmək əmri əvvəlcə insanın öz qəbiləsinin, öz xalqının və ya öz çevrəsinin üzvlərinə aid edilirdi. İsanın hətta düşmənləri də sevməyə çağırışı göstərir ki, Allahın məhəbbəti ayrı-seçkilik tanımır və onun qarşısında heç bir sərhəd çəkmək olmaz: «Eşitmisiniz ki, deyilib: “Yaxınını sev və düşməninə nifrət et”. Mən isə sizə deyirəm: düşmənlərinizi sevin». Bu mərhəmətli məhəbbət insanın öz gücündən doğmur. O, ilk növbədə özümüzün, hələ günahkar və Allaha qarşı çıxan halda ikən, Allah tərəfindən sevildiyimizi dərk etməkdən qaynaqlanır. Şagirdlər öz həyatları ilə onlara bəxş edilmiş bu hədsiz məhəbbətin şahidi olmağa çağırılırlar. Yalnız hisslərin hökmü ilə, seçərək və fərq qoyaraq sevmək xristian yoluna uyğun deyil. İsa soruşur: «Əgər yalnız sizi sevənləri sevirsinizsə, bunun nə mükafatı var? Məgər vergi yığanlar da belə etmirlər?»Rəbb bizdən Səmavi Atanın övladları olmağı öyrənməyi tələb edir. Çünki O, Öz günəşini həm yaxşıların, həm də pislərin üzərinə doğdurur. Məhz buna görə xristian məhəbbəti qarşılıq gözləməyən, sərhəd tanımayan və insanın hisslərindən daha çox Allahın ürəyini əks etdirən məhəbbətdir.