Liturgiya oxunuşları: 10 İYUN. Adi Dövrün X həftəsinin çərşənbəsi

BİRİNCİ OXUNUŞ 1 Pad 18,20-39

Axav bütün İsrail övladlarını və peyğəmbərləri Karmel dağına çağırtdırdı. İlyas bütün xalqın yanına gəlib dedi: «Nə vaxta qədər iki tərəfə əyiləcəksiniz? Əgər Rəbb Allahdırsa, Ona xidmət edin, yox, Baal Allahdırsa, onda ona xidmət edin». Xalq onun sözünə cavab vermədi. Onda İlyas xalqa dedi: «Rəbbin peyğəmbərlərindən təkcə mən qaldım, amma Baalın peyğəmbərləri dörd yüz əlli nəfərdir. İndi qoy bizə iki buğa verilsin: onlar özləri üçün bir buğa seçsinlər, onu doğrayıb odunların üstünə qoysunlar, ancaq od vurmasınlar. Mən isə başqa buğanı hazırlayıb onu odunların üstünə qoyacağam, ancaq od vurmayacağam. Siz öz allahınızın adını çağırın, mən də Rəbbin adını çağıracağam; hansı odla cavab verərsə, Allah odur». Bütün xalq cavab verib «qoy belə olsun» dedi. İlyas Baal peyğəmbərlərinə dedi: «Bir buğanı özünüz üçün seçin və məndən əvvəl onu hazırlayın, çünki siz çoxsunuz. Siz öz allahınızın adını çağırın, ancaq od vurmayın». Onlar özlərinə verilən buğanı götürüb hazırladılar və səhərdən günortaya qədər «Ey Baal, bizə cavab ver!» deyə Baalın adını çağırdılar, ancaq heç səs-soraq çıxmadı. Onlar düzəltdikləri qurbangahın ətrafında gəzərək atılıb-düşdülər. Günorta olanda İlyas onları lağa qoyub dedi: «Onu uca səslə çağırın. O ki allahdır, bəlkə fikrə gedib yaxud bayıra çıxıb ya da səfərdədir? Bəlkə də yatıb, oyatmaq lazımdır?» Onlar uca səslə çağırdılar və adətlərinə görə bədənlərindən qan axana qədər qılınc və nizələrlə özlərini yaraladılar. Günorta keçincə, axşam qurbanı təqdim olunan vaxta qədər coşub dəlilik etdilər, ancaq nə bir səs-soraq verən, nə də bir qulaq asan var idi. İlyas bütün xalqa dedi: «Mənim yanıma gəlin». Bütün xalq onun yanına gəldi. O, Rəbbin dağıdılmış qurbangahını bərpa etdi. İlyas Yaqub oğulları qəbilələrinin sayına görə on iki daş götürdü, çünki Yaquba «sənin adın İsrail olacaq» deyə Rəbbin sözü nazil olmuşdu. İlyas daşlarla Rəbbin adına qurbangah tikdi. O, qurbangahın ətrafında iki sea toxum tutacaq qədər bir xəndək düzəltdi. Odunları düzdü, buğanı doğrayıb odunların üzərinə qoydu və dedi: «Dörd səhəng su gətirin, onu yandırma qurbanının və odunların üstünə tökün». Sonra o dedi: «İkinci dəfə edin». Onlar ikinci dəfə etdilər. O dedi: «Üçüncü dəfə edin». Onlar üçüncü dəfə etdilər. Su qurbangahın ətrafına axdı və xəndək də su ilə doldu. Axşam qurbanı təqdim edilən vaxt peyğəmbər İlyas qabağa çıxıb dedi: «Ey İbrahimin, İshaqın və İsrailin Allahı Rəbb! Qoy bu gün bilinsin ki, İsraildə Sən Allahsan və mən Sənin qulunam, bütün bu işləri də Sənin sözünlə etdim. Səsimi eşit, ya Rəbb, mənə cavab ver. Qoy bu xalq bilsin ki, Sən Allahsan, ya Rəbb, onda onların ürəyini Özünə tərəf döndərəcəksən». O vaxt Rəbdən od düşdü, yandırma qurbanını, odunları, daşları, torpağı yandırıb-yaxdı və xəndəkdə olan suyu uddu. Bütün xalq bunu gördü və onlar üzüstə düşüb dedilər: «Rəbb Allahdır! Rəbb Allahdır!»

Təfsir

Bu gün Padşahlar kitabında təsvir olunan İlyas peyğəmbərin hekayələr silsiləsini dinləməyə davam edirik. Qarşımızda Karmel dağında İlyas peyğəmbərlə Baalın peyğəmbərləri arasında baş verən məşhur qarşıdurmadan bəhs edən mətn açılır. Bir nəfər dörd yüz əlli nəfərə qarşı. İlyas meydan oxuyur ki, görək Allah hansı qurbangaha göydən od göndərəcək. Xalq isə cavab verib dedi: «Yaxşı, qoy belə olsun!» Əvvəlcə Baalın peyğəmbərləri qurbangahın yanına gəldilər. Lakin günorta vaxtı İlyas onlara istehza edərək dedi: «Daha ucadan qışqırın! Axı o, allahdır. Bəlkə fikrə gedib, yaxud hansısa işlə məşğuldur, ya da səfərə çıxıb». Onlar isə daha da ucadan qışqırmağa başladılar. Sonra növbə İlyasa çatdı. O, Baalın qurbangahını dağıdıb İsrail oğullarının on iki qəbiləsinin sayına uyğun olaraq on iki daşdan yeni qurbangah qurdu və dua etdi: «Ey İbrahimin, İshaqın və İsrailin Allahı Rəbb! Bu gün qoy hamı bilsin ki, Sən yeganə Allahsan». O zaman Rəbbin odu endi və yandırma qurbanını yandırıb məhv etdi. Bunu görən xalq iman gətirdi. Bəzən biz də Baalın peyğəmbərləri kimi faydasız mübahisələrə qapılmaq, Allahın bizdən tələb etmədiyi, yalnız narazılıq və ya istehza doğuran mənəvi nişanələrə və zahiri jestlərə həddindən artıq bağlanmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalırıq. Bu gün İlyas peyğəmbər bizi mahiyyətə qayıtmağa, Allaha yönəlməyə çağırır. Çünki Məzmurda deyildiyi kimi, həqiqi sığınacağımız yalnız Ondadır.

İNCİL Matta 5, 17-19

Sanmayın ki, Mən Qanun və Peyğəmbərlərin sözlərini ləğv etmək üçün gəldim. Mən onları ləğv etmək üçün yox, yerinə yetirmək üçün gəldim. Sizə doğrusunu deyirəm: göy və yer keçib getmədən, hər şey icra olmadan Qanundan ən kiçik bir hərf və ya bir nöqtə belə, yox olmayacaq. Beləliklə, bu əmrlərdən ən kiçiyindən birini kim pozarsa və başqalarına da bu cür öyrədərsə, Səmavi Padşahlıqda ən kiçik sayılacaq. Amma kim bu əmrləri yerinə yetirər və başqalarına da öyrədərsə, Səmavi Padşahlıqda böyük sayılacaq.

Təfsir

İsa Qanunu və ya Peyğəmbərləri ləğv etmək üçün deyil, onları yerinə yetirmək üçün gəlib. Bununla O, bir daha On Əmrin əhəmiyyətini təsdiq edir, eyni zamanda bizi xırdaçılığın əsirinə çevrilməməyə çağırır. Əsas məsələ On Əmrləri hansı ruhla qəbul etməyimizdir – bu isə məhəbbət ruhudur. Əslində Dekaloq azadlıq yoludur. Onun məqsədi insanın həm daxili, həm də xarici ehtirasların köləsinə çevrilməsinin qarşısını almaq və ona həqiqi azadlıq bəxş etməkdir. «Yerinə yetirmək» isə hər şeyi Dekaloqun əsasını təşkil edən və ona həyat verən təməl prinsipə – məhəbbətə qaytarmaq deməkdir. İsa bütün həyatı ilə məhz bunu öyrədir. Söhbət insanın daxilində bütün düşüncələri, hissləri, niyyətləri, əməlləri və sözləri birləşdirən mərkəzi tapmasından gedir. Bu mərkəz isə ürəkdir. Məhz ürəkdə Allahın məhəbbəti insan həyatına istiqamət verir və ona bütövlük qazandırır. Müqəddəs Avqustinə aid edilən məşhur kəlamda deyildiyi kimi: «Sev və istədiyini et». Çünki həqiqi məhəbbət insanın bütün davranışlarının ən etibarlı meyarı və təminatıdır.