Liturgiya oxunuşları: 25 APREL. Müq. Mark, müjdəçi
Digər müjdəçilər kimi, müqəddəs Mark da həvarilərin vəzini çatdırmağa çalışır, insanları İsanın ardınca getməyə çağırırdı. Onun Müjdəsi bütpərəstlikdən dönmüşlərə, xüsusilə Roma xristianlarına ünvanlanmışdı. İmanı yenicə qəbul etmiş bu dinləyicilər yəhudi dini məsələləri haqqında demək olar ki, heç nə bilmirdilər; buna görə də Mark istifadə etdiyi mənbələri qısa izahlarla tamamlayır. Bundan əlavə, Romada xristianlar artıq təqiblərin təhlükəsini hiss etməyə başlamışdılar: Neronun dövründə (e.ə. 64-cü ildə) onların bir çoxu amansızcasına edam edildi. İcmanın ab-havası ağır sınaqlarla dolu idi və məhz bu səbəbdən Mark Məsihin Çarmıxı mövzusuna xüsusi diqqət yetirir. Markın İncilini “katexumenlərin İncili” adlandırmaq olar, çünki Markın mətni, həm sadə, həm də dərin şəkildə insanı Rəbb ilə şəxsi görüşə aparan bir bələdçidir. Kitabın quruluşu da dərin rəmzi məna daşıyır: müjdəçi geniş materiala aydın forma verərək şad xəbəri çatdırmaq istəyir — İsa Məsih Allahın Oğludur, Məsihdir, dünyanın Xilaskarıdır. Kitabın bölündüyü iki hissə iman etirafı ilə tamamlanır: birinci hissənin sonunda Peter İsanı Məsih kimi tanıyır; ikinci hissənin sonunda isə Romalı yüzbaşı etiraf edir ki, bu İnsan həqiqətən Allahın Oğludur.
BİRİNCİ OXUNUŞ 1 Pet 5,5b-14
Hamınız bir-birinizə itaətkarlıq göstərin. Çünki «Allah məğrurlara qarşıdır, itaətkarlara isə lütf göstərər». Allahın qüdrətli əli altında özünüzü aşağı tutun, onda Allah sizi vaxtı çatanda ucaldacaq. Bütün qayğı yükünüzü Ona ötürün, çünki O sizin qayğınıza qalır. Ayıq durun, oyaq olun. Çünki düşməniniz olan iblis nərildəyən və kimisə aşırmaq istəyən aslan kimi dolaşır. Möhkəm imanla ona qarşı durun. Bilin ki, bütün dünyada bacı-qardaşlarınız da eyni cür əzab çəkirlər. Siz qısa bir müddət əzab çəkdikdən sonra sizi İsa Məsihdə Özünün əbədi izzətinə çağırmış, hər cür lütf verən Allah Özü sizi bərpa edəcək, möhkəmlədəcək, qüvvətləndirəcək və sarsılmaz təmələ oturdacaq. Qüdrət əbədi olaraq Onun olsun! Amin. Bu qısa məktubu etibarlı saydığım qardaşımız Sila vasitəsilə sizə yazıram. Sizi həvəsləndirərək şəhadət etdim ki, Allahın həqiqi lütfü budur. Ona bağlı qalın. Sizin kimi seçilmiş Babildəki cəmiyyət və oğlum Mark da sizi salamlayır. Bir-birinizi məhəbbətlə öpərək salamlayın. Məsihdə olan hamınıza sülh olsun!
Təfsir
Müqəddəs Peter Markı öz oğlu adlandırır. Buradakı “atalıq” həyatın ötürülməsi deməkdir və bu halda ruhani oğul olan Mark böyük həvaridən yalnız imanı deyil, həm də Müjdənin özünü qəbul etmişdir. Markı oxuyarkən, əslində biz Peteri dinləmiş oluruq. Peter Rəbb İsa onu Qalileya gölünün sahilində çağırdığı ilk andan etibarən Müəllimindən ayrılmadı və böyük məhəbbətlə sona qədər Ona sadiq qaldı. Əlbəttə, o, ağır süqutları da yaşadı — bunlar bizə yaxşı məlumdur; lakin sevgi və xeyirxah iradə olduqda, hər şeyi bərpa etmək mümkündür. Gəlin Peterdən (təlimi bu mətndə əks olunan həvaridən) Müjdəyə uyğun yaşamağı və İsanı sevməyi öyrənək — necə ki, həvari özü məktubunda yazır. Şeytan “nərildəyən və kimisə aşırmaq istəyən aslan kimi dolaşsa” da, bütün ümidini Məsihə bağlayan qalib gələcək. Allah təvazökarları və Ona güvənənləri məyus etmir. Qoy İsa sevgisi bizim gündəlik Müjdəmizə çevrilsin.
İNCİL Мark 16,15-20
İsa şagirdlərinə dedi: «Dünyanın hər tərəfinə gedin, bütün yaradılışa Müjdəni vəz edin. İman edib vəftiz olan kəs xilas olacaq, iman etməyənsə məhkum olacaq. İman edənləri isə bu əlamətlər müşayiət edəcək: Mənim adımla cinləri qovacaqlar, yeni dillərdə danışacaqlar, ilanları əlləri ilə götürəcəklər, öldürücü zəhər içsələr belə, onlara təsir etməyəcək, əllərini xəstələrin üzərinə qoyacaq və onlar şəfa tapacaq». Beləcə Rəbb İsa onlarla danışandan sonra göyə qaldırıldı və Allahın sağında oturdu. Şagirdlərsə gedib hər yerdə Müjdəni vəz etdilər. Rəbb onlarla birgə işləyirdi, onları müşayiət edən əlamətlərlə kəlamı təsdiqləyirdi.
Təfsir
Bunlar müqəddəs Markın İncilinin son sözləridir. İsa yer üzündə görünən şəkildə var olmasının dövrünü başa çatdırır və Öz bəşəriliyi ilə, əllərində, sinəsində və ayaqlarında yaraların izləri ilə, lakin dirilmənin qüdrəti ilə izzətə qovuşmuş halda Səmavi Atanın izzətinə daxil olur. Əslində isə O, getmir; sadəcə varlıq halını və “maddiliyini” dəyişərək Kilsədə bizimlə qalmağa davam edir: «Mən dünyanın sonunadək hər gün sizinləyəm» (Matta 28,20). Buna görə də Kilsə özünə qapanaraq durduğu yerdə qalmamalıdır; o, dünyanı doldurmalı və bütün xalqları cəlb etməlidir. İman xilasın başlanğıcıdır («kim iman etsə, xilas olacaq»), çünki müqəddəs Kiprianın sözləri dəyişməz olaraq qalır və sonralar IV Lateran Məclisi tərəfindən təsdiqlənmişdir: «Extra Ecclesiam nulla salus» — «Kilsədən kənarda xilas yoxdur». Hər bir insan bu və ya digər şəkildə Kilsənin sirri ilə təmas etməlidir, məhz öz əbədi xilası naminə.
