Liturgiya oxunuşları: 19 APREL. Pasxanın III Rəbb günü
BİRİNCİ OXUNUŞ Həv 2, 14. 22-33
Peter On Bir həvari ilə bərabər irəli çıxdı və izdihama ucadan nida etdi: Ey İsraillilər, bu sözlərimə qulaq asın! Bildiyiniz kimi Allahın aranızda Nazaretli İsa vasitəsilə yaratdığı möcüzələr, xariqələr və əlamətlər aydın göstərdi ki, O, Allahdan gələn Şəxsdir. Allahın əzəldən bilib müəyyən etdiyi məqsədə uyğun olaraq siz bu Şəxsi qanunsuzlara təslim edib onların əli ilə çarmıxa mıxlatdıraraq öldürdünüz. Allah isə ölüm əzablarını kəsərək Onu diriltdi. Çünki Onu ölüm tutub saxlaya bilməzdi. Davud da Onun barəsində demişdi: “Rəbbə həmişə üz tutmuşam, sağımda olduğu üçün sarsılmaram. Elə bunun üçün qəlbim sevinir, dilim şad olur, cismim belə, ümidlə yaşayır. Çünki məni ölülər diyarına atmazsan, mömin insanını çürüməyə qoymazsan. Mənə həyat yolunu öyrədirsən, hüzurunda mənə doyunca sevinc verirsən”. Qardaşlar, sizə cəsarətlə deməliyəm ki, doğrudan da, ulu babamız Davud ölüb və dəfn olunub. Onun qəbri bu günə qədər buradadır. Davud peyğəmbər idi və öz nəslindən bir Nəfəri§ onun taxtına çıxarmaq üçün Allahın and içərək Davuda vəd etdiyini bilirdi. Ona görə Məsihin dirilməsini əvvəlcədən görüb barəsində demişdi ki, Allah Onu ölülər diyarına atmaz, cismini çürüməyə qoymaz. Allah bu İsanı ölümdən diriltdi və hamımız buna şahid olduq. Allah Onu ucaltdı və sağ əlində oturtdu. O, vəd edilən Müqəddəs Ruhu Atadan götürüb sizin görüb-eşitdiyiniz kimi üstümüzə tökdü.
Təfsir
Hamının bilməli olduğu ən mühüm həqiqət budur: İsa ölülər arasından dirilib. Həvarilərin İşləri Kitabından bugünkü oxunuş – Müqəddəs Ruhun enişindən dərhal sonra Peterin, yəni ilk Papanın söylədiyi ilk rəsmi vəzdir. Niyə Rəbbin dirilməsi bu qədər mərkəzi yer tutur və bu, hər birimiz üçün şəxsən nə deməkdir? Əgər hamı üçün bədəl ödəmiş Allah-insan İsa yenidən həyata qayıdıbsa, bu o deməkdir ki, günah və onunla birlikdə Adəmin günahından doğan ölüm artıq yoxdur – onlar məhz Məsih üzərində ölümün son söz sahibi olmaması səbəbindən aradan qaldırılıb və məğlub edilib. Biz hələ də günah edə bilərik, çünki azad iradəyə malikik, lakin əgər biz Məsihdə yeni həyatla yaşayır, günah üçün ölürüksə, artıq burada və indi əbədi həyatın iştirakçılarına çevrilirik. Bu, İsanın ölülər arasından dirilməsi sayəsində mümkündür. Əgər O dirilməsəydi, biz hamımız hələ də günahlarımızın içində qalardıq. Buna görə də İsanın dirilməsi hamımız üçün ən böyük müjdədir! Elə buna görə də həvarilər bu həqiqəti belə canlı və alovlu bir ruhla təbliğ edirdilər.
İKİNCİ OXUNUŞ 1 Peter 1,3-9
Tərəfkeşlik etmədən öz əməlinə görə hər kəsi mühakimə edən Allahı «Ata» deyə çağırdığınız üçün bu qürbət dünyadakı vaxtınızı Allah qorxusunda keçirin. Bildiyiniz kimi, siz ata-babalarınızdan irs olaraq aldığınız puç həyat tərzindən qızıl ya gümüş kimi fani şeylərlə deyil, qüsursuz və ləkəsiz quzuya bənzəyən Məsihin qiymətli qanı bahasına satın alınmısınız. Dünya yaranmazdan əvvəl tanınmış Məsih bu axır zamanda sizə görə zühur etdi. Məsih vasitəsilə siz Onu ölülər arasından dirildib izzətləndirən Allaha iman edirsiniz. Beləliklə, imanınız və ümidiniz Allaha bağlıdır.
Təfsir
Müqəddəs Peterin fikirlərində dirilmə mövzusu yenidən səslənir. Həvari sözünə dünyanın başlanğıcından başlayır: biz atalarımızdan «boş həyat tərzini» miras almışıq, yəni günahın puçluğunu, varlığın kasadlığını və yaxşılıq etməyə acizliyimizi. İndi isə bizim üçün Məsih zühur edib. Necə? Ölülər arasından dirilərək. O indi Atanın izzətində yaşadığı üçün Ona olan imanımız və ümidimiz bizi bu boş və natamam həyatdan azadlığa aparır. Lakin bu azadlığın bədəli böyükdür. İsa üçün bu xilas əməli Onun məhəbbət naminə yaşadığı Əzablar və ölüm dramını özündə ehtiva edir. Həvari bizi bu dramın içinə daxil olmağa və onu Məsihlə birlikdə, dünya bizə yad kimi yanaşsa belə, tam sevinclə yaşamağa çağırır. Gəlin biz də İsanın dirilməsini daha tez-tez xatırlamağı, Onun haqqında daha çox danışmağı və Müqəddəs Yevxaristiyaya yaxınlaşdığımız hər dəfə Ona şərikliyimizi daha dərindən hiss etməyi öyrənək. O zaman dirilmiş Məsihin nuru, biz bunu hiss etməsək belə, ruhumuzu dolduracaq və həyatımız tamamilə yenilənə biləcək. İsanın dirilməsi olmadan dünya – və bizim daxili aləmimiz də – dəfn olunmuş və ölü olaraq qalır.
İNCİL Luka 24,13-35
Elə o gün onlardan ikisi Yerusəlimdən altmış stadi uzaqlığında yerləşən Xamma adlı kəndə gedirdi. Onlar olub-keçən bütün bu hadisələr barədə öz aralarında söhbət edirdi. Onlar söhbət edərək öz aralarında müzakirə edərkən İsa Özü yaxınlaşıb onlarla birlikdə yol getdi. Amma onların gözləri bağlanmışdı, buna görə də Onu tanımadılar. İsa onlardan soruşdu: «Siz yol gedə-gedə öz aranızda nə barədə danışırsınız?» Onlar qaşqabaqlı dayandılar. Onlardan Kleopa adlı bir nəfər İsaya cavab verdi: «Yerusəlimdə qalıb bu günlərdə orada baş vermiş hadisələrdən xəbəri olmayan bircə sənsənmi?» İsa onlara dedi: «Hansı hadisələrdən?» Onlar da Ona dedilər: «Nazaretli İsa barəsindəki hadisələrdən. O, Allahın və bütün xalqın önündə əməldə və sözdə qüdrətli bir peyğəmbər idi. Bizim başçı kahin və rəhbərlərimiz Onu ölümə məhkum etmək üçün təslim edib çarmıxa çəkdirdilər. Biz də ümid edirdik ki, bu, İsrailin gələcək Satınalanıdır. Bundan əlavə, bu hadisələr artıq üç gündür ki, baş verib. Üstəlik bizim qadınlardan bəzisi də bizi mat qoydular: onlar səhər erkən qəbir üstünə gedib Onun cəsədini orada tapa bilməyiblər və gəlib dedilər ki, görüntüdə Onun diri olduğunu bəyan edən mələkləri görüblər. Bizimlə olan bəziləri qəbirə gedib oranın qadınların dediyi kimi olduğunu müəyyən etdilər, amma Onu görmədilər». Onda İsa onlara dedi: «Ey ağılsızlar və peyğəmbərlərin xəbər verdiklərinə inanmaq üçün ürəyində ləngiyənlər! Məsih bu əzabları çəkib Öz izzətinə qovuşmalı deyildimi?» Sonra Musa ilə bütün Peyğəmbərlərdən başlayaraq Müqəddəs Yazıların hamısında Özü haqqında olanları onlara izah etdi. Onlar getdikləri kəndə yaxınlaşdılar. İsa Özünü yoluna davam etmək istəyən kimi apardı. Amma onlar İsadan təkidlə xahiş edib dedilər: «Bizimlə qal, çünki axşam düşür və gün batmaq üzrədir». O da onlarla qalmaq üçün içəri girdi. İsa onlarla süfrəyə oturanda çörək götürüb şükür duası etdi, böldü və onlara verdi. Bu anda onların gözləri açıldı və onlar İsanı tanıdılar. Amma İsa onlar üçün görünməz oldu. Onlar bir-birlərinə dedilər: «O, yolda bizimlə danışıb və Müqəddəs Yazıları bizə izah edəndə bizim ürəklərimiz alışıb-yanmırdımı?» Onlar elə o saat qalxıb Yerusəlimə qayıtdılar, On Bir şagirdi və onlarla birlikdə olanları bir yerdə toplaşmış gördülər. Bunlar deyirdi: «Rəbb, doğrudan da, dirilmiş və Şimona görünmüşdür». Onlar da yolda baş verənləri və çörəyi böldüyü zaman Onu necə tanıdıqlarını nəql etdilər.
Təfsir
İsanın həvarilərə və ya daha «nüfuzlu» şəxslərə deyil, iki naməlum şagirdə görünmək qərarı olduqca qeyri-adidir. Onlar Rəbb ilə dirilişdən dərhal sonra görüşməyə «layiq» olmaq üçün nə etmişdilər? Heç bir xüsusi şey yox: əksinə, onların məyusluğu və evə qayıdışı göstərir ki, imanları sönmək üzrədir, ümidləri isə son dərəcə kövrəkdir. Bu səbəbdən demək olar ki, bu zühur müəyyən mənada hər birimizə aiddir: biz özümüzü əvvəlcə həvəslə Onun ardınca gedən, lakin sonra ruhdan düşən bu iki şagirddə tanıyırıq. Rəbb, biz Onu tanımasaq belə, bizim yolumuzda da yol yoldaşı olur. O, bizi eyni yolla aparır: suallarımıza cavab verir, Müqəddəs Yazıları və «Özü ilə bağlı olanları» izah edir; sonra Özünü evimizə dəvət etməyə imkan verir, süfrəyə oturur və bizim üçün çörəyi bölür – yəni Özünü, Həyat Çörəyini verir. Nəhayət, O elə bir sevinc bəxş edir ki, biz «qaçaraq» Yerusəlimə – yəni bu dünyanın yollarına – qayıda bilərik və hamıya deyə bilərik: bu həqiqətdir, İsa diridir, ümidimiz sarsılmazdır, Göy açılmışdır. Rəbb bu Xamma yolunu hər gün bizimlə birlikdə gedir.
