Liturgiya oxunuşları: 9 Mart. Böyük Orucun III həftəsinin bazar ertəsi
BİRİNCİ OXUNUŞ 2 Pad 5, 1-15
Aram padşahının ordu başçısı Naaman ağasının yanında hörmət və etibar sahibi idi, çünki Rəbb onun vasitəsilə Arama qurtuluş vermişdi. O, cəsur bir döyüşçü idi, ancaq cüzamlı idi. Aramlılar dəstələrlə çıxıb İsrail torpağından kiçik bir qızı əsir götürmüşdülər. Bu qız Naamanın arvadının yanında qalırdı. O, xanımına dedi: «Kaş ki ağam Samariyada peyğəmbərin yanında olaydı. O zaman peyğəmbər onun cüzamına şəfa verərdi». Naaman gedib «İsrail torpağından olan qız belə-belə söylədi» deyə ağasına bildirdi. Aram padşahı dedi: «Get, mən İsrail padşahına bir məktub göndərərəm». Naaman özü ilə altı min şekel qızıl, on talant gümüş və on dəst paltar götürüb getdi. Məktubu da İsrail padşahına gətirdi. Orada belə yazılmışdı: «İndi bu məktubla bərabər qulum Naamanı da yanına göndərirəm ki, sən onun cüzamına şəfa verəsən». İsrail padşahı məktubu oxuyanda paltarını cırıb dedi: «Məgər mən öldürüb-dirildən Allaham? Niyə bu adam cüzamına şəfa vermək üçün mənim yanıma adam göndərir? Baxarsınız, mənimlə dava etmək üçün bəhanə axtarır». Allah adamı Elişa İsrail padşahının öz paltarını cırdığını eşidəndə ona xəbər göndərib dedi: «Nə üçün paltarını cırdın? Qoy indi o mənim yanıma gəlsin və bilsin ki, İsraildə bir peyğəmbər var». Naaman atları və döyüş arabası ilə gəldi və Elişanın evinin qapısında dayandı. Elişa onun yanına qasid göndərib dedi: «Get, İordan çayında yeddi dəfə yuyun ki, bədənin sağalıb tər-təmiz olsun». Ancaq Naaman acıqlanıb getdi və dedi: «Mən güman edirdim ki, mütləq bayıra çıxıb yanıma gələcək, durub Allahı Rəbbin adını çağıracaq və əlini cüzamlı yerin üzərində yelləyib şəfa verəcək. Dəməşqin çayları Avana və Parpar İsrailin bütün sularından daha yaxşı deyilmi? Onlarda yuyunub təmiz ola bilməzdimmi?» O hirslə dönüb getdi. Naamanın adamları onun yanına gəlib dedilər: «Ey atamız, əgər peyğəmbər sənə böyük bir şey əmr etsəydi, ona əməl etməzdinmi? O yalnız sənə “yuyun və təmiz ol” deyir». Bundan sonra Naaman Allah adamının sözünə görə İordan çayına enib yeddi dəfə suya baş vurdu. Onun bədəni sağaldı və körpə bədəni kimi tər-təmiz oldu. Naaman bütün dəstəsi ilə yenə Allah adamının yanına gəldi və onun önündə dayanıb dedi: «Bax indi bildim ki, İsraildən başqa, dünyanın heç bir yerində Allah yoxdur. Buyur bu qulunun hədiyyəsini götür».
Təfsir
Sərkərdə Naamanın hekayəsi iman yolunda atılan ardıcıl addımların hekayəsidir. Birinci addımı xidmətçi qız atır: kiçik yəhudi qız, Naamanın qulluqçusu, ona İsraildəki peyğəmbərin yanına getməyi məsləhət görür. Bəs bu nəticə verməsəydi? Qız ciddi risk edirdi, amma onun sözü bir qığılcım oldu. İkinci addım Naamanın etimadıdır: o, qulluqçunun sözünə inanaraq, tərəddüd etmədən yola çıxır. Üçüncü addım isə padşahın dəstəyidir: hətta Aram padşahı da iman göstərərək öz sərkərdəsinə tövsiyə məktubları verir. Bu mənzərənin fonunda İsrail padşahı xüsusilə seçilir. Onda isə heç iman yoxdur, halbuki Naamanın axtardığı Elişa peyğəmbərin böyük möcüzələr göstərdiyini yaxşı bilir. Naamana İordan çayında yeddi dəfə yuyunmaq əmr olunanda o, çaşqınlığa və qəzəbə qapılır. Burada isə onun qulluqçularının imanı ön plana çıxır – məhz onlar sərkərdəni peyğəmbərin sözünə qulaq asmağa inandırırlar. Bu kollektiv iman hekayənin sonunda Naamanın etirafı ilə tamamlanır: “Budur, indi bildim ki, bütün yer üzündə İsraildə olan Allahdan başqa Allah yoxdur.” Bu hekayənin əsas dərsi budur: Müqəddəs Yazı öyrədir ki, insanın “bütpərəst” və ya “Qanunun oğlu” olması həlledici deyil; əhəmiyyətli olan yalnız Allaha yönəlmiş canlı iman aktıdır. Suriyadan İsrailə aparan yol əslində hər birimizin keçdiyi uzun yoldur: cüzamdan (yəni günahımızdan) tam şəfaya aparan yol.
İNCİL Luka 4,24-30
Sonra dedi: «Sizə doğrusunu deyirəm: heç bir peyğəmbər öz yurdunda qəbul edilməz. Yenə də sizə həqiqəti deyirəm ki, İlyasın dövründə göy üç il altı ay ərzində bağlı qalıb bütün ölkədə böyük aclıq olanda İsraildə çoxlu dul qadın var idi. Amma İlyas onlardan heç birinin yanına deyil, Sidonun Sarfat şəhərində olan bir dul qadının yanına göndərildi. Elişa peyğəmbərin dövründə İsraildə çoxlu cüzamlı var idi. Ancaq onlardan heç biri deyil, yalnız Aramlı Naaman pak oldu». Sinaqoqdakı camaatın hamısı bu sözləri eşidib hiddətləndi. Onlar ayağa durdular və İsanı şəhərin kənarına qovdular. Onu uçurumdan atmaq üçün şəhərin qurulduğu təpənin başına gətirdilər. Amma İsa onların arasından keçərək oradan çıxıb getdi.
Təfsir
“Elişa peyğəmbərin dövründə İsraildə çoxlu cüzamlı var idi”. Bəs niyə onlar şəfa tapmadılar? Cavab sadədir: çünki onlar şəfa almaq üçün peyğəmbərin yanına getmədilər. Şəfa sehrli bir hərəkət deyil. Allah nə aktyorudur, nə də kütləni heyrətləndirmək üçün möcüzələr göstərən bir sehrbaz. Möcüzə onu arzulayan və ehtiyac duyan insanın etibarını tələb edir. Naaman ümid edərək və kiçik bir qızın qəribə görünən sözlərinə inanaraq, o dövrün nəqliyyat vasitələri ilə uzun bir yol qət etdi. O, hətta peyğəmbərin onu qəbul edib-etməyəcəyini və ümumiyyətlə sağ olub-olmadığını belə bilmədən yola çıxdı. Onun imanı bütün açıq-aydın şübhələrin üzərindən keçdi və o, bunun mükafatını aldı. İsa Məsih isə öz həmvətənlərinə deyir ki, onların arasında da çox möcüzə göstərə bilərdi, lakin onlar Onu sevmir, Onun varlığını istəmir və hətta Ona qarşı düşmən münasibət göstərirlər. Möcüzə əzab çəkən insanlara yönəlmiş Allah sevgisinin əməlidir, lakin İsa insanın qəlbinə baxır: O, həqiqətən kömək almaq istəyənlərə kömək edir. Bəzən faciələrdən sonra belə bir sual eşidirik: “Bəs Allah harada idi?”. Cavab sadədir: O, bizim Onu qoyduğumuz yerdə idi. Əgər biz özümüz Onu həyatımızdan, qərarlarımızdan, ictimai və sosial mühitimizdən uzaqlaşdırırıqsa, O israr etmir. O gedir — necə ki, o gün Nazaretdən çıxıb getdi.
