Liturgiya oxunuşları: 21 YANVAR. Müq. Aqniya, bakirə və şəhid
Üçüncü əsrin gənc şəhidi olan Müqəddəs Aqniyanı (Aqnesi) xatırlayaraq, İsanın İncildəki sözləri yada düşür: “Ey yerin-göyün Sahibi olan Ata! Səndən razıyam ki, bu şeyləri müdrik və dərrakəli adamlardan gizlədib körpələrə agah etdin. Bəli, Ata! Çünki bu Sənin xoş niyyətin idi.” (Matta 11, 25-26). Aqniya İsanın müjdəsini sevinclə qəbul edən “körpələrdən” biri idi. O, özünü tamamilə Allaha həsr etdi və ürəyi Onun sonsuz sevgisinə açıq idi. Bu sevgiyə aludə olaraq, onu hər şeydən üstün tutdu və xəyanət etmək əvəzinə, şəhidliyi qəbul etdi. Aqniyanın cəmi on iki yaşında olanda xristianlara qarşı amansız təqiblər başladı. Saflığını Rəbbə həsr etmək qərarına gələn Aqniya, ona aşiq olan, lakin rədd cavabınə alan Roma prefektinin oğlu tərəfindən xristianları xain hesab edən hakimiyyətə təhvil edildi. Qızı utancverici bir edam üçün Aqonal Sirkinə (indiki Navona Meydanı ərazisində) gətirdilər. Bir kişi ona yaxınlaşmağa çalışdı, amma ona toxunmaq istədiyi anda öldü və sonra Aqniyanın duaları ilə möcüzəvi şəkildə dirildi. Aqniyanı oda atdılar lakin o duaları ilə alovu söndürdü. Nəhayət, quzuların kəsildiyi kimi, qılınc zərbəsi ilə boğazını vurdular. O, edama göz yaşı tökmədən getdi. Ətrafındakı hər kəs ağladı, amma o ağlamadı. Onun bakirəlik və şəhidlik hekayəsi Roma xalqı arasında böyük ehtirama səbəb oldu. Milanlı Müqəddəs Ambroziy Aqniyanın xatirəsinə yazdığı tərifdə belə deyir: "Bu qədər kiçik bir bədəndə yara üçün yer necə tapıldı? Onun yaşıdları olan qızlar valideynlərinin qəzəbli baxışlarına dözə bilmirlər və iynə sancması onları ölümcül bir yara kimi ağlatdırır. Lakin Aqniya cəlladlarının qanlı əllərində mətanətli qalır." Gənc Roma müqəddəsinə ehtiram erkən orta əsrlərdə geniş yayılmışdı. Onun iman qəhrəmanlığı əsrlər boyu kilsə divarların freskalarında tərənnüm edilirdi.
BİRİNCİ OXUNUŞ 1 Pad (1 Şam) 17,32-33.37.40-51
Davud Şaula dedi: «Bu adamdan ötrü heç kim ürəyini üzməsin. Sənin qulun gedib o Filiştli ilə vuruşacaq». Şaul Davuda dedi: «Bu Filiştli ilə vuruşmağa hünərin çatmaz, çünki sən hələ uşaqsan, o isə cavanlığından döyüşçüdür».Davud sözünə davam etdi: «Məni aslan pəncəsindən, ayı pəncəsindən qurtaran Rəbb bu Filiştlinin də əlindən qurtaracaq». Şaul Davuda dedi: «Get, Rəbb sənə yar olsun!» Sonra əlinə dəyənəyini götürüb çaydan özünə beş hamar daş seçdi və onları üstündəki çoban torbasına – dağarcığına qoyub əlində sapand Filiştliyə yaxınlaşdı. Filiştli irəliləyərək Davuda yaxınlaşırdı. Qalxan daşıyan nökəri isə onun qabağında idi. O nəzər salıb Davudu görəndə ona kinayə ilə baxdı. Çünki Davud gənc, alyanaq, üzügöyçək idi. Filiştli Davuda dedi: «Məgər mən itəm ki, üstümə dəyənəklərlə gəlirsən». Filiştli öz allahları ilə Davudu lənətlədi və dedi: «Yanıma gəl, sənin ətini göydəki quşlara və çöldəki heyvanlara verim». Davud isə Filiştliyə dedi: «Sən mənim üstümə qılınc, nizə və mizraqla gəlirsən, lakin mən sənin üstünə söydüyün İsrail alaylarının Allahı Ordular Rəbbinin ismi ilə gəlirəm. Bu gün Rəbb səni mənə təslim edəcək və mən səni öldürəcəyəm. Başını bədənindən ayıracağam. Bu gün Filişt ordusunun leşlərini göydəki quşlara və yerdəki heyvanlara verəcəyəm. Bundan sonra bütün dünya biləcək ki, İsraildə Allah var. Bütün bu camaat biləcək ki, Rəbb qılıncla və nizə ilə xilas etməz, çünki bu döyüş Rəbbindir və O sizi bizə təslim edəcək». Davudun qabağına çıxmaq üçün Filiştli durub yaxınlaşanda Davud cəld onu qabaqlayıb Filişt alaylarına tərəf qaçdı. Davud əl atıb dağarcığından bir daş götürdü, sapandla fırladaraq Filiştlinin alnından vurdu. Daş onun alnına batdı və o, üzüstə yerə yıxıldı. Davud Filiştlini sapandla, daşla məğlub etdi və vurub yerə sərdi. Davudun əlində qılınc yox idi. O qaçıb bu Filiştlinin üstünə çıxdı. Filiştlinin qılıncını götürdü, qınından çəkib onu öldürdü və sonra başını kəsdi. Filiştlilər öz cəngavərinin öldürüldüyünü görəndə qaçdılar.
Təfsir
Davudun Rəbbə olan etibarı fövqəladədir. Əgər bu iman cəsarəti olmasaydı, onun hərəkətləri ağılsızlıq və hətta təkəbbür adlandırılardı. Həqiqətən də, obyektiv şəkildə desək, qılınc və zirehlə silahlanmış bir döyüşçüyə sapandla hücum etmək təmiz dəlilikdir. İnsan öz gücünü ölməyi bacarmalıdır. Lakin Allaha tam etibar gənc Davuda dərin və sakit bir rahatlıq verir: o, qalib gələcəyini bilərək döyüşə daxil olur, çünki Rəbb onun tərəfindədir. O, buna əmindir. Müqəddəs Yaqub öz Məktubunda yazır: Rəbbdən diləyən hər kəs bunu "...heç şübhə etmədən, imanla diləsin. Çünki şübhə edən adam küləyin qaldırdığı və hərəkətə gətirdiyi dəniz dalğasına bənzəyir. Qoy belə adam düşünməsin ki, Rəbdən bir şey alacaq. O qərarsızdır, heç bir yolunda sabit deyil." (Yaqub 1, 6-8). Davud Qolyatla qarşılaşanda qorxurdumu? Deyəsən, yox. İncildə İsa da tez-tez deyir: "Qorxmayın, bu Mənəm!" (Yəhya 6, 20). Niyə qorxmamalıyıq? Çünki "Mən buradayam!" Dirilmiş Məsihin canlı varlığı bizə hərəkətlərimizdə inam verir. Lakin bunun üçün təmiz, uşaqcasına və mütləq iman lazımdır.
İNCİL Mark 3,1-6
İsa yenə də sinaqoqa girdi. Orada əli qurumuş bir adam var idi. Bəzi adamlar İsanı ittiham etmək məqsədi ilə Ona göz qoyurdular ki, görsünlər, bu adama Şənbə günü şəfa verəcək ya yox. İsa əli qurumuş adama dedi: «Qabağa çıx!» Sonra İsa onlara dedi: «Hansına icazə var, Şənbə günü yaxşılıq, yoxsa pislik etməyə, kiminsə canını xilas etməyə, yoxsa öldürməyə?» Onlarsa susurdu. İsa ətrafındakılara qəzəblə baxdı və onların inadkar ürəkli olduqlarına görə kədərlənib o adama dedi: «Əlini uzat!» O, əlini uzatdı və əli əvvəlki halına qayıtdı. Fariseylər çıxıb İsanı necə məhv etmək barədə dərhal hirodçularla məsləhətləşdilər.
Təfsir
Rəbb İsa sadəcə əlin sağalmasından daha ciddi bir sual ortaya qoyur: O, diqqəti yaxşı ilə pis, bir həyatı xilas etmək və ya məhv etmək arasında seçimə yönəldir. Bu, çox vacib bir məsələdir, çünki məhz bu seçimdə kimin tərəfində olduğumuzu müəyyən edirik: Allahın, yoxsa əbədi məhvi gətirən dağıdıcı qüvvələrin. Belə bir qərar qarşısında Qanun məsələsi arxa plana keçir. Axı Qanun bir vasitədir, məqsəd deyil: o, yalnız bizi yaxşılığa doğru yönəltməyə xidmət edir və heç vaxt mərhəmətə zidd hərəkətlər üçün səbəb və ya bəraət olmamalıdır. Burada İsa fariseylərdən Allahın məhəbbətinə inanıb-inanmadıqlarını soruşur. Bu, bizə də aiddir - bu gün və həyatımızın hər anında. Xristian sevgisinin tələbləri ilə qarşılaşdıqda, Müqəddəs Ruhun gücünün içimizdə qalib gəlməsinə icazə verməliyik - bu, hər dəfə qardaşımızı bütün insan düşüncələrinə zidd sevməyi seçdiyimiz zaman ortaya çıxan eyni gücdür. Həmin gün sinaqoqda İsa cavab gözləmədi: O, şənbə günü xəstə adamı sağaltdı və bununla da Rəbbin işlərinin, yəni məhəbbət işlərinin məhz Rəbbin günündə görülməli olduğunu sübut etdi.
