Liturgiya oxunuşları: 19 DEKABR. Adventin III həftəsinin cüməsi
BİRİNCİ OXUNUŞ Hak 13,2-7.24-25
Dan qəbiləsindən Manoah adlı Soralı bir adam var idi. Onun arvadı doğmurdu, sonsuz idi. Rəbbin mələyi bu qadına görünüb dedi: «Bax indi sən sonsuzsan, doğmursan, amma hamilə olub bir oğlan doğacaqsan. İndidən diqqətli ol: sən nə şərab, nə də başqa kefləndirici içki içmə və dilinə heç bir haram şey dəyməsin. Ona görə ki sən hamilə olub bir oğul doğacaqsan və qoy onun başına ülgüc dəyməsin. Çünki uşaq ana bətnindən Allaha həsr olunmuş Nəziri olacaq. O, İsraili Filiştlilərin əlindən qurtarmağa başlayacaq». Qadın gedib ərinə belə dedi: «Mənim yanıma bir Allah adamı gəlmişdi. O, Allahın mələyi görkəmində çox zəhmli idi. Buna görə də onun haradan gəldiyini soruşmadım. Mənə adını da bildirmədi. Lakin dedi ki, sən hamilə olub bir oğul doğacaqsan. İndidən sən nə şərab, nə də başqa kefləndirici içki iç və dilinə heç bir haram şey dəyməsin, çünki uşaq ana bətnindən ölən gününə qədər Allahın Nəzirisi olacaq».Beləliklə, qadın bir oğul doğdu və adını Şimşon qoydu. Uşaq böyüdükcə Rəbb ona xeyir-dua verdi. Sora ilə Eştaol arasında, Maxane-Danda Rəbbin Ruhu onu idarə etməyə başladı.
Təfsir
Müqəddəs Yazılarda Allahın birbaşa müdaxiləsi ilə övlad sahibi olan bir neçə sonsuz qadın təsvir olunur. Bugünkü oxunuşda, Samsonun anası, sonra ilk böyük peyğəmbər Şamuelin anası Hanna və nəhayət, Vəftizçi Yəhyanın anası Elizabet təsvir olunur. Samson Musa Qanununun saflığını güclü Filiştlilərdən qorumaq üçün mübarizə aparacaq; peyğəmbər Şamuel əvvəlcə Şaulu, sonra isə Davudu padşah kimi məsh edərək böyük bir monarxiya dövrünə başlayacaq; Elizabet Məsihin sələfini dünyaya gətirəcək. Müqəddəs tarix bu Allahın missionerləri ilə birlikdə inkişaf edir və böyüyür. Onların analarının sonsuzluqdan analığa qəfil keçidi böyük bir hadisələrin baş verəcəyini göstərir; Rəbb tarixin gedişatını dəyişdirmək üçün müdaxilə etdikdə, hər hansı bir ölüm forması (sonsuzluq) həyat mənbəyinə (valideynlik) çevrilir.
İNCİL Luka 1, 5-25
Yəhudeya padşahı Hirodun dövründə Aviya bölüyündən olan Zəkəriyyə adlı bir kahin var idi. Arvadı da Harun nəslindən idi, adı Elizavet idi. Onların hər ikisi Allahın gözündə saleh idi və Rəbbin qoyduğu əmr və qaydaların hamısına nöqsansız əməl edirdilər. Amma Elizavet sonsuz olduğuna görə onların övladı yox idi. Hər ikisinin yaşı çox idi. Bir gün Zəkəriyyə öz bölüyünün növbəsində Allahın önündə kahinlik xidmətini icra edirdi. Rəbbin məbədinə daxil olub buxur yandırmaq üçün kahinlik adətinə görə atılan püşk ona düşdü. Buxur yandırma zamanı bütün camaat məbəddən kənarda dua edirdi. Bu vaxt Rəbbin bir mələyi buxur qurbangahının sağında durub Zəkəriyyəyə göründü. Zəkəriyyə bunu görüb təlaşa düşdü və çox qorxdu. Mələk isə ona dedi: «Qorxma, Zəkəriyyə! Sənin duan eşidildi. Arvadın Elizavet sənə bir oğul doğacaq. Sən də onun adını Yəhya qoy. Sən sevinib şadlanacaqsan. Çox adam onun dünyaya gəlməsinə görə sevinəcək. Çünki o, Rəbbin gözündə böyük olacaq. O, şərab və başqa kefləndirici içki içməyəcək; hələ ana bətnində olarkən Müqəddəs Ruhla dolu olacaq. O, İsrail övladlarının çoxunu Allahı Rəbb tərəfə döndərəcək. Ataların ürəklərini övladlarına, itaətsiz adamları salehlərin düşüncə tərzinə yönəltmək və Rəbbə hazırlanmış xalqı yetişdirmək üçün İlyasın ruhu və qüdrəti ilə Rəbbin önündə gedəcək». Zəkəriyyə mələyə dedi: «Mən bunu necə bilərəm? Axı mən çox yaşlıyam, elə arvadımın da yaşı ötüb». Mələk ona cavab verdi: «Mən Allahın önündə dayanan Cəbrayılam və səninlə danışıb bu müjdəni sənə çatdırmaq üçün göndərilmişəm. Budur, vaxtında həyata keçəcək sözlərimə inanmadığına görə bu yerinə yetən günədək sən lal olub danışa bilməyəcəksən». Bu vaxt camaat Zəkəriyyəni gözləyirdi və onun məbəddə ləngiməsinə heyrət edirdi. O isə məbəddən çıxıb xalqla danışa bilmədi. Onlar da Zəkəriyyənin məbəddə görüntü gördüyünü başa düşdülər. Zəkəriyyə xalqa işarə edirdi və lal olaraq qaldı. Zəkəriyyə xidmət vaxtı qurtaranda evinə qayıtdı. Bu vaxtdan sonra arvadı Elizavet uşağa qaldı və beş ay evindən çıxmadı. O deyirdi: «Bunu mənim üçün Rəbb etdi. Bu vaxt O mənə nəzər salıb məni el arasında xəcalətdən qurtardı».
Təfsir
İlk oxunuşlara qayıdaraq qeyd etmək lazımdır ki, Elizavet Şimşon və Şamuelin gənc anaları ilə müqaisədə çox yaşlı idi və bu da onun hamilə qala bilməməsini daha aydın vurğulayırdı. Məsihin gəlişinə nə qədər yaxınlaşsaq, bu hadisənin əlamətləri bir o qədər güclü olur, Müqəddəs Məryəmin bakirə Hamiləliyinin möhtəşəm əlamətinə qədər. Bu qadınlar dərhal inanır, sevinir və şükür edir, kişilər isə tərəddüd edir və şübhə edirlər. Məsihin həyatında tarix təkrarlanır: qadınların möhkəm iman etirafı, kişilərin isə tərəddüdü və inamsızlığı. Əlbəttə ki, ümumiləşdirməməliyik; asanlıqla iman gətirənlərin imanına görə şükür etməli və bir-birimizə Allah danışanda və bizə açıq-aydın əlamətlər verildikdə heç vaxt şübhə etməməyi tövsiyə etməliyik. İsanın gəlişi Məryəm və Elizabetin imanı, eləcə də tövbə ilə hazırlanır: lal Zəkəriyyəyə tövbə etmək imkanı verildi və o, nitqi bərpa edildikdən dərhal sonra Allahın qəzavü-qədərinə həmd edir və özünü missiyanı yerinə yetirməyə həsr edir. Əgər həyatımızda əlamətlərin sayı artırsa, böyük hadisələrə hazır olmalıyıq.
