እርጅና፣ 'ለማስተዳደር ሸክም የሆነ ነገር ሳይሆን ለመንከባከብ የተሰጠ ስጦታ' ነው!

የዚህ ዝግጅት አቅራቢ መብራቱ ኃ/ጊዮርጊስ-ቫቲካን

"አገልግሎቶችን ማደራጀት ብቻ በቂ አይደለም፤ ግንኙነቶችን መገንባት አለብን። በእግዚአብሔር አለመረሳታቸውን አረጋዊያን እንዲያውቁ እርግጠኛ መሆን አለብን፥ አንድ ሰው በቁምስናው እና በቤተሰብ የማይረሳ የዕለት ተዕለት ተሞክሮ ሊሆን የሚችለው" በዚህ መንገድ ብቻ ነው ብለዋል።

ከቫቲካን ኒውስ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ፣ በቫቲካን የምዕመናን፣ ቤተሰብ እና ሕይወት ጉዳዮችን የሚከታተለው የቅድስት መንበር ጽ/ቤት ባለስልጣን እና የአረጋውያን የመጋቢነት እና የሐዋርያዊ እንክብካቤ ተግባር ኃላፊ የሆኑት አቶ ቪቶሪዮ ሼልዞ፣ ለአያቶች እና ለአረጋውያን የተሰጠው የዓለም ቀን ከተመሠረተበት ስድስት ዓመታት ጀምሮ ያላቸውን ልምድ አካፍለዋል። በዚህ ዓመት እሑድ ሐምሌ 19/2018 ዓ.ም የቅድስት ድንግል ማርያም ወላጆች የሆኑት የቅዱሳን ኢያቄም እና ሐና በዓል - በሌላ አነጋገር "የኢየሱስ አያቶች" በዓል ተከብሮ ማለፉ ይታወሳል።

ጥያቄ፡ የአያቶች እና የአረጋውያን የዓለም ቀን በዚህ ዓመት ለስድስተኛ ጊዜ እየተከበረ ይገኛል፣  ወደኋላ መለስ ብለን ስንመለከት፣ እስካሁን ድረስ ስላለው ጉዞ ምን ግምገማ ሊደረግ ይችላል?

በእነዚህ ዓመታት የዓለም ቀን ቀስ በቀስ በቤተክርስቲያን ሕይወት ውስጥ እንደ መደበኛ ዝግጅት ሆኖ ተቋቁሟል። በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ምክንያት የመጣውን መገለል ተከትሎ የተወለደ ሲሆን፣ ስለ እርጅና ሰፋ ያለ እና የበለጠ ወጥ የሆነ ማዕቀፍ ሰጥቶታል። ዓላማው ልዩ ቀንን ማክበር ብቻ ሳይሆን፣ ለእንክብካቤ እና ለእርዳታ ብቻ የተወሰነውን የእርጅናን ግንዛቤ ማለፍ የሚችሉ አረጋውያን እውነተኛ የሐዋርያዊ አገልግሎት እንዲዳብሩ ማድረግ ነበር። አረጋውያን ከአሁን በኋላ እንደ የበጎ አድራጎት አገልግሎቶች ተቀባዮች ብቻ ሳይሆን እንደ ሐዋርያዊ ሕይወት ንቁ ትኩረት የምያስፈልጋቸው ሆነው ይታያሉ። የእግዚአብሔር ሕዝብ ከፍተኛ ክፍል ናቸው፣ እና የሚገባቸውን የሐዋርያዊ ትኩረት ማግኘት አለባቸው። የረጅም ጊዜ ፈተናው ይህንን ግንዛቤ ወደ ተራ የሐዋርያዊ ልምምድ መለወጥ ሲሆን በቤተክርስቲያን ማህበረሰቦች የዝግመተ ለውጥ ጉዞ ውስጥ ማካተት ነው።

ጥያቄ፡ በርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ 14ኛ የተመረጠው ጭብጥ፣ "ፈጽሞ አልረሳችሁም" (ኢሳይያስ 49:15)፣ የእግዚአብሔርን ቅርበት እና ማህበረሰቡ ለአረጋውያን፣ በተለይም ብቻቸውን ለሆኑት ሰዎች ያለውን ቁርጠኝነት ያጎላል። ይህ መልእክት ምን ተጨባጭ አመለካከቶችን ይከፍታል?

የነቢዩ ኢሳያስ ቃላት አንዳንድ በጣም ትርጉም ያላቸውን አመለካከቶች ይከፍታሉ። በመጀመሪያ ደረጃ፣ የቀድሞ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ “ተጠቅሞ የመጣል ባህል” ብለው የገለጹትን እንድናሸንፍ ጥሪ ያቀርባሉ፣ ይህም ማህበረሰቦች ወጥተው አረጋውያንን እንዲፈልጉ ያሳስባል። የሰዎች ዋጋ በብቃታቸው በሚለካበት በዚህ ዘመን፣ ጥንካሬያቸውን ወይም የማስታወስ ችሎታቸውን የሚያጡ ሰዎች እንደተረሱ እንዲሰማቸው ያደርጋል። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ 14ኛ አክለውም “ማንንም የማይረሳው የእግዚአብሔር ፍቅር የሰው ልጅ ሕይወት ብዙውን ጊዜ ራሱን የሚያጣበት ማንነትን የማይረሳ መልስ ነው” ብለዋል። መልእክቱ የቤተክርስቲያኗ ተልእኮ ይህንን መለኮታዊ ተግባር “እንድታስታውስ” እና የሚታይ እንዲሆን ማድረግ መሆኑን ያስታውሰናል፣ ይህም  ፡ድንቅ የሰው ልጅ" የተሰኘው ጳጳሳዊ መለእክት የሚያስተጋባ ነው። የአረጋውያንን ክብር በቃላት ማረጋገጥ ብቻ በቂ አይደለም፤ እነሱን ለማግኘት መውጣት፣ በጉብኝት ወይም በመተቃቀፍ መቅረብ አለብን። በተግባራዊ አነጋገር፣ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ሰዎች አረጋውያንን እንዲጎበኙ እየጠየቁ ነው - ይህ ግብዣ በዚህ የዓመቱ ወቅት በተለይ ክብደት ያለው ሲሆን በበጋ ሙቀት እና ከሌሎች ጊዜያት በበለጠ አጣዳፊ በሆነ ብቸኝነት ይገለጻል። ይህ ሊመስል ይችላል - እና በእርግጥም - ለበለጠ ማህበራዊ ስጋት ጥሪ ነው። ሆኖም ተሞክሮ እንደሚያስተምረን እንዲህ ዓይነቱ ቅርበት አረጋውያን በቤተክርስቲያኗ ሕይወት ማዕከል ላይ ሲቀመጡ ብቻ የተናጠል ምልክት መሆን ያቆማል። ከዚያም ሁሉም ሰው የእነሱ መኖር ምን ያህል ውድ እንደሆነ ይገነዘባል፡ ለማስተዳደር ሸክም ሳይሆን ለመንከባከብ ስጦታ ነው።

በተግባራዊ አነጋገር ይህ ምን ይመስላል?

በተግባራዊ አነጋገር፣ ይህ ማለት ማህበረሰቡ የእርጅናን እውነተኛ ድህነት ማለትም ብቸኝነትን ለመፍታት ኃላፊነቱን መውሰድ አለበት። አገልግሎቶችን ማደራጀት ብቻ በቂ አይደለም፤ ግንኙነቶችን መገንባት አለብን። በቫቲካን የምዕመናን፣ የቤተሰብን እና የሕይወት ጉዳዮችን የሚመለከተው የቅድስት መንበር ጽ/ቤት ውስጥ ብዙ ጊዜ እንደምንለው፣ ፈተናው "ከእርዳታ ወደ ህልውና" መንቀሳቀስ መጀመሩ ነው፣ ይህም አረጋውያን የጋራ "እኛ" እንደሆኑ የሚሰማቸውን የኑሮ መንገዶች መፍጠር ነው። በእግዚአብሔር አለመርሳቱ እርግጠኛ መሆን በአንድ ሰው ቁምስና እና ቤተሰብ የማይረሳ የዕለት ተዕለት ተሞክሮ መሆን አለበት።

ጥያቄ፡ በእነዚህ ዓመታት ውስጥ ከሀገረ ስብከቶች እና ቁምስናዎች ብዙ ጉልህ ልምዶችን ተሰብስበዋል። በተለይ የአረጋውያንን ፍላጎቶች እየጨመረ የሚሄድ ግንዛቤን የሚያንፀባርቁ ስኬታማ ተነሳሽነቶች ወይም ጥሩ ልምዶች አሉ?

አዎ። በቫቲካን የምዕመናን፣ የቤተሰብን እና የሕይወት ጉዳዮችን የሚመለከተው የቅድስት መንበር ጽ/ቤት  ቀጣይነት ያለው ክትትል አስደናቂ የሆነ የሐዋርያዊ አገግልግሎት ፈጠራን ያሳያል፣ በጂኦግራፊያዊ አውድ ላይ በመመስረት የተለያዩ ምላሾች ይስጣሉ። በብዙ የላቲን አሜሪካ ሀገረ ስብከቶች፣ ክብረ በዓሉ ከቅድስት ሀና ጋር በቅርበት የተቆራኘ ነው። በቬንዙዌላ፣ ለአረጋውያን የሚሰጠው የመጋቢነት አገልግሎት በተለይ "በፍፁም አልረሳችሁም" የሚለው መልእክት በመሬት መንቀጥቀጡ ለተጎዱ አረጋውያን ሁሉ እንዲደርስ ለማረጋገጥ ቁርጠኛ ነው። እስያ እና አፍሪካ እንዲሁም ከዓለም ቀን ጀምሮ አረጋውያንን ወደ ቤተ ክርስቲያን ሕይወት ማዕከል የሚያስቀምጡ ብዙ ተነሳሽነቶችን ያቀርባሉ። በኡጋንዳ የሚገኘው የካምፓላ ሀገረ ስብከት ምናልባትም በጣም ሰፊ እና ሰፊ እንቅስቃሴዎች ያሉት ነው። ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ በህንድ፣ ባለፉት ዓመታት የዓለም ቀንን ለማስተዋወቅ የማህበራዊ ሚዲያ ዘመቻዎችን የፈጠሩ ወጣቶች ናቸው። በየቦታው እየተስፋፋ ያለው እና አጥብቀን ያበረታታነው አንድ ልማድ ብቻቸውን የሚኖሩ አረጋውያንን መጎብኘት ነው። ብዙ ደብሮች በፈቃደኝነት መርሃ ግብሮች አማካኝነት መደበኛ የጓደኝነት ጉብኝቶችን አዘጋጅተዋል። በአውሮፓ፣ "ትውልድ መካከል ያለው ጥምረት" የሚያስተዋውቁ ፕሮጀክቶች ጎልተው ይታያሉ፣ ወጣቶችን እና አረጋውያንን ለጸሎት ወይም ለመዝናኛ ጊዜያት አንድ ላይ በማሰባሰብ፣ በመጨረሻም ሁለቱንም ቡድኖች የሚያደኸይ የትውልድ ክፍፍልን ማሸነፍ ይቻላል። አረጋውያን ወደ ማህበረሰብ ህይወት ማዕከል ሲመለሱ፣ መላው ማህበረሰብ ተጠቃሚ ይሆናል።

ጥያቄ፡ ቅዱስ አባታችን ቤተክርስቲያን ከአረጋውያን ጋር ያለንን ቅርርብ ለአንድ ቀን ብቻ የተወሰነ ከማድረግ ይልቅ እንደ ተራ የቤተክርስቲያን ሕይወት ዘይቤ እንዲሆን ይጋብዛሉ። ዛሬ ይህንን ለማድረግ ዋና ዋና ተግዳሮቶች ምንድናቸው?

ከሁሉም በላይ የአስተሳሰብ ለውጥ ያስፈልጋል - በኅብረተሰቡ ውስጥ ብቻ ሳይሆን በአረጋውያን መካከልም ጭምር። ሌሎች ሃያ ወይም ሠላሳ ዓመታትን ያለ ዓላማ ወይም ተልዕኮ እንዲያሳልፉ መፍቀድ ወይም ድጋፍ ማድረግ ተቀባይነት የለውም። እርጅና የራሱን መንፈሳዊነት የሚያገኝበት የሕይወት ዘመን ነው፤ ፍጻሜውን እየጠበቁ የሚሞላ ወይም የሚተዳደር ባዶ ጊዜ አይደለም። እንዲሁም እንደሌለ በማስመሰል ጊዜ እንዳላለፈ መኖር አንችልም። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ አሥራ አራተኛ በቀጥታ በመልእክታቸው ለአረጋውያን ሲናገሩ "ድክመትን አትፍሩ!" በማለት በግልጽ ጥሪ ያበረታታሉ፤ ይህ ድክመት ተቀባይነት ሲያገኝ ልብን ለጸሎት ይከፍታል እና ራሱም ጥሪ እንደሚሆን ያስረዳሉ። የዚህ ተጨባጭ ምልክት ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ለአረጋውያን በትክክል የሚሰጡት ተልእኮ ነው፣ ሰላም በቅርቡ በዓለም ላይ እንዲሰፍን የማያቋርጥ ጸሎት በማድረግ ከእርሳቸው ጋር እንዲተባበሩ ይጋብዛሉ። ይህ ጥሪ እንጂ መንፈሳዊ ጡረታ አይደለም።

ጥያቄ፡ ከዓለም ቀን ጋር ተያይዞ፣ የሐዋርያዊ እንክብካቤ ሀብቶች፣ ኦፊሴላዊ ጸሎት እና ሌሎች ቁሳቁሶች ተዘጋጅተዋል። ለማን ነው የታሰቡት፣ እና ማህበረሰቦች ይህንን በዓል በተጨባጭ መንገድ እንዴት እንዲያከብሩ መርዳት ይችላሉ?

የተዘጋጁት ሀብቶች - "ሐዋሪያዊ መሣሪያ" የሚባለው - የቤተክርስቲያን ማህበረሰቦችን ስራ ለመደገፍ የተነደፉ ተግባራዊ መሳሪያዎች ናቸው። ሀሳቡ ሆን ተብሎ ቀላል ተደርጎ የተሰራ ነው፣ ከአረጋውያን ጋር መስዋዕተ ቅዳሴን መሳተፍ፣ በተለይም በካቴድራሉ ቤተክርስቲያን ውስጥ፣ እና ብቻቸውን የሚኖሩ የማህበረሰቡን አረጋውያን አባላትን በመጎብኘት። እነዚህ በጣም ተጨባጭ መመሪያዎች ናቸው። በዚህ አመት ጭብጥ መሠረት፣ ማህበረሰቦች ማንንም እንዳይረሱ እና ስለዚህ በአልጋ ላይ ያሉ ወይም በቁምስና እንቅስቃሴዎች ውስጥ መሳተፍ የማይችሉትን እንኳን እንዲጎበኙ ይጠየቃሉ። ለእነሱም የዓለም ቀን የእድሳት ጥሪ እና የርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ 14ኛ ለሰላም እንዲማልዱ ያቀረቡትን ጥያቄ በቁም ነገር እንዲመለከቱ ነው።