ር.ሊ.ጳ ሊዮ መንፈሳዊ ዜማ እግዚአብሔርን ለማክበር እና አማኞችን ለመቀደስ እጅግ ጠቃሚ ነው አሉ

የዚህ ዝግጅት አቅራቢ መብራቱ ኃ/ጊዮርጊስ-ቫቲካን

በእለቱ የተነበበው የእግዚአብሔር ቃል

የክርስቶስ ቃል በሙላት በእናንተ ይኑር፤ በጥበብ ሁሉ እርስ በርሳችሁ ተማማሩ፤ ተመካከሩም፤ በመዝሙርና በውዳሴ በመንፈሳዊም ዝማሬ በልባችሁ በማመስገን ለእግዚአብሔር ዘምሩ፤ በኢየሱስ በኩል እግዚአብሔር አብን እያመሰገናችሁ፥ በቃል ቢሆን ወይም በሥራ የምታደርጉትን ሁሉ በጌታ በኢየሱስ ስም አድርጉት (ቆላ 3፡16-17)።

ክቡራን እና ክቡራት የዝግጅቶቻችን ተከታታዮች ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ 14ኛ በወቅቱ ያደረጉትን የጠቅላላ የትምህርተ ክርስቶስ አስተምህሮ ሙሉ ይዘቱን እንደሚከተለው አሰናድተነዋል፣ ተከታተሉን።

የተወደዳችሁ ወንድሞቼ እና እህቶቼ!

ከሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ ሰነዶች መካከል አንዱ የሆነውና ስለ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓተ አምልኮ (ሉጡርጊያ) የምያወሳው ሰነድ ስድስተኛ ምዕራፍ ላይ ስለ መንፈሳዊ ዜማ ያወሳል። ሰነዱ “የዓለም አቀፍ ቤተክርስቲያን የመንፈሳዊ ዜማ ባህል ከማንኛውም ሌላ ጥበብ የበለጠ ዋጋ ያለው ውድ ሀብት ነው በማለት ይገልጸዋል። ለዚህ ክብር ዋነኛው ምክንያት መንፈሳዊ ዜማ ከቃላቶቹ ጋር የተጣመረ እንደመሆኑ መጠን የቅዱስ አምልኮ አስፈላጊ ወይም ዋና አካል መሆኑ ነው” (SC, 112)። “መንፈሳዊ ዜማ ከአምልኮ ተግባር ጋር በቅርበት የተቆራኘ በመሆኑ፣ ለጸሎት ደስታን የሚጨምር፣ የአዕምሮ አንድነትን የሚያበረታታ ወይም ለመንፈሳዊ ሥርዓቶች የበለጠ ክብር የሚሰጥ በመሆኑ፣ በተመጣጣኝ መንገድ መንፈሳዊ ተደርጎ መታየት አለበት። ነገር ግን ቤተ ክርስቲያኗ አስፈላጊዎቹን ባሕርያት ያላቸውን ሁሉንም እውነተኛ የጥበብ ዓይነቶች ትደግፋለች፣ እናም በሥርዓተ አምልኮ ውስጥ ትጠቀማቸዋለች። እዚህ ላይ የሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ ትምህርት ዋና አካል እናገኛለን፣ ይህም የርዕሰ ሊቃነ ጵጵስናቸውን መንፈሳዊ ስልጣን ተጠቅመው በላቲን ቋንቋ "ኢንተር ሶሊችቱዲንስ" (እ.አ.አ ህዳር 22 ቀን 1903) በተሰኘው መልእክታቸው ቅዱስ ፒዮ10ኛ ቀደም ሲል በዚህ መልእክት ውስጥ ጎልቶ የታየውን በአምልኮ ሥርዓቱ ውስጥ የመንፈሳዊ ዜማ አገልግሎትን የሚያረጋግጥ እና የሚያጠናክር ነው። መንፈሳዊ ዜማ በእርግጥም የአምልኮ ሥርዓቱ አካል ነው እና የሥርዓተ አምልኮ ጌጥ አካል ብቻ አይደለም። በአምልኮ ሥርዓቱ ውስጥ መዘመር እና መንፈሳዊ ሙዚቃ መጫወት ማለት መጸለይ ማለት ነው፣ ልብን ከእህቶቻችን፣ ከወንድሞቻችን እና ከእግዚአብሔር ጋር በማጣጣም፣ በሚከበረው ምስጢር ውስጥ በንቃት በመሳተፍ። በተለይም መንፈሳዊ ዜማ  የጸሎትን ስሜታዊ ገጽታ ይገልፃል፣ ቅዱስ አውጉስጢኖስ በላቲን ቋንቋ እንደሚለው፡- “ካንታሬ አማንቲስ ኢስት” ማለትም “የፍቅረኛሞች ዘፈን" በማለት ይገልጸዋል። ይህ በጣም አስፈላጊ ነው፣ ምክንያቱም ልባችንን በጸጋ ለእግዚአብሔር ተግባር እንድንከፍት እና ራሳችንን በእሱ እንድንቀርጽ ስለሚረዳን ነው።

መዘመርም ኅብረትን ያበረታታል። ለልቦች አንድነት አስተዋጽኦ ያደርጋል፣ በሰዎች መካከል ያለውን ልዩነት በማሸነፍ እና በድምጾች የሙዚቃ ቅላጼ አማካኝነት እግዚአብሔርን ለማወደስ ​​ሁሉንም ሰው አንድ ላይ ያመጣል። ስለዚህ የቤተክርስቲያኒቱ በዓል ይሆናል፣ ይህም የእሷ ተፈጥሮ የሆነው የኅብረት ተጨባጭ መገለጫ ነው።

አንዳንድ መስፈርቶች የሚመነጩት መንፈሳዊ ዜማ እንደ የአምልኮ ተግባር ዋና አካል ካለው ጥልቅ ሥነ-መለኮታዊ ጠቀሜታ ነው። የመጀመሪያው ከፋሽን ወይም ከአቀናባሪዎቹ ልዩ ስሜታዊነት ባሻገር ለአምልኮ ጊዜ በጣም ተገቢ ለሆነው በእያንዳንዱ ደረጃ ምላሽ መስጠት አለበት። ቅርፁ፣ በተለይም በዜማው ገጽታ፣ በአንድ ጊዜ ክቡር እና ቀላል፣ ከፍተኛ የሙዚቃ ጥራት ያለው እና በቀላሉ ሊሠራ የሚችል መሆን አለበት፣ በተለይም በመላው ጉባኤ እንዲዘመር ሲታሰብ ማለት ነው (SC፣ 121)።

በተመሳሳይ ምክንያት፣ የሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ ሰንዶች ተስማሚ፣ ጥልቅ እና በተመሳሳይ ጊዜ በቀላሉ ለመረዳት ቀላል፣ በዋናነት በቅዱሳት መጻሕፍት፣ በአምልኮ መጻሕፍት እና በቤተ ክርስቲያኒቱ መንፈሳዊ ቱፊት እና ወግ ተመስጦ መሆን እንዳለባቸው ይመክራል። በጥንታዊው መርህ በላቲን ቋንቋ "ሌክስ ኦራንዲ፣ ሌክስ ክሬደንዲ" (የጸሎት ሕግ፣ የእምነት ሕግ) ውስጥ የተገለጸው ተለዋዋጭነት፣ ማለትም የጸሎት ሕግ የእምነት ሕግም ጭምር፣ ሕያው ሆኖ እንዲቀጥል እና እንዲያድግ ለዚህ ትኩረት መሰጠት አለበት።

የቤተ ክርስቲያን ሥርዓተ አምልኮ (ሉጡርጊያ) የተሰኘው የሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ ሰነድ ለአማኞች ንቁ ተሳትፎ ጭብጥ ከፍተኛ ትኩረት ይሰጣል (ቁጥር 114ን ይመልከቱ)። ይህ “ምስጢር እየተከበረ ስላለው እና ከዕለት ተዕለት ሕይወት ጋር ስላለው ግንኙነት የበለጠ ግንዛቤ ላይ በመመስረት […] መረዳት አለበት” (ቤኔዲክት 16ኛ፣ የሐዋርያዊ ምክር ሳክራሜንተም ካሪታቲስ፣ 52)፣ “የሁሉም ምእመናን ሕይወት ምልክት መሆን ያለበት የማያቋርጥ የመለወጥ መንፈስ”። ይህ በቅዱስ ሙዚቃ ልዩ ሚና ሊሳካ የሚችልበትን ተጨባጭ መንገድ በተመለከተ፣ የሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ ሰነድ ግልጽ መልስ ይሰጣል፡- “ሕዝቡ በምስጋና፣ በምላሾች፣ በመዝሙር፣ በጸጥታ እና በመዝሙሮች እንዲሳተፍ መበረታታት አለበት” እና “በክብሩ ጸጥታ” መበረታታት አለበት (SC፣ 30)። እያንዳንዱ የምእመናን አባል፣ አገልጋይ ወይም አባል፣ “በአምልኮ ሥርዓቱ እና በአምልኮ መርሆዎች ባህሪ ምክንያት ለሥልጣኑ የሚመለከቱትን ሁሉንም ክፍሎች ብቻ” (SC, 28) እንዲያከናውን ያሳስባል፣ በተለያዩ አገልግሎቶች፣ በተለያዩ ጣልቃ ገብነቶች እና በዝምታ ጊዜያት መካከል በሚስማማ ሚዛን።

ከዚያም የሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ ሌሎች የመንፈሳዊ ዜማ ዘውጎችን ከበዓሉ ሳያካትት ለግሪጎሪያን ዝማሬ ትልቅ ዋጋ ይሰጣል። ለፓይፕ ኦርጋንም ልዩ ትኩረት ይሰጣል (SC.፣ 120)። በተመሳሳይ ጊዜ ሌሎች የሙዚቃ መሳሪያዎችን መጠቀም የሚፈቀደው “መሳሪያዎቹ ለቅዱስ አገልግሎት ተስማሚ ከሆኑ ወይም ከቤተ መቅደሱ ክብር ጋር የሚስማሙ እና በእውነት ለምእመናን ግንባታ አስተዋጽኦ የሚያደርጉ ከሆነ” ነው (SC፣ 120)።

ከሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ ማሻሻያ ጋር ቅርበት ያለው ጭብጥ በመንፈሳዊ ዜማ መስክም ጭምር የአምልኮ ባህል ነው። በተለይም ስለ የተለያዩ ባህሎች የመንፈሳዊ ዜማ ወጎች የሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ የሰዎችን ሃይማኖታዊ እና ማህበራዊ ሕይወት አካል ስለሚያደርጉ በቁም ነገር ግምት ውስጥ ማስገባት አስፈላጊ መሆኑን አፅንዖት ይሰጣል። ስለዚህ፣ በአንድ በኩል፣ “ለሃይማኖት ያለው አመለካከት” በሁሉም ሰው ዘንድ መበረታታት አለበት (SC፣ 119)። በሌላ በኩል፣ በተቻለ መጠን […] የእነዚህ ሕዝቦች ባህላዊ ሙዚቃ በትምህርት ቤቶችም ሆነ በቅዱስ አገልግሎቶች እንዲስፋፋ ለማድረግ ከፍተኛ ጥረት መደረግ አለበት።

በሥርዓተ አምልኮ አውድ ውስጥ የሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ ለባሕል አካታችነት የተወሰነ ሚና ተሰጥቷል። የሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ ይህንን የሐዋርያዊ መሣሪያ ማስተዋወቅን ይመክራል ይህም የተለያዩ የመንፈሳዊ ዜማ ዓይነቶችን መሠረት በማድረግ የእሱ የሆኑ ክፍሎችን በአግባቡ አፈጻጸም ለማረጋገጥ እና ምእመናን በመዝሙሩ ውስጥ ንቁ ተሳትፎ እንዲያደርጉ ያበረታታል። በዚህ ምክንያት፣ የመንፈሳዊ ዜማ አቀናባሪ የቤተክርስቲያኒቱን የመንፈሳዊ ዜማ ቅርስ እንዲያውቅና እንዲጠብቅ ተጠርቷል፣ ይህም የቤተ ክርስቲያኒቱን የመንፈሳዊ ዜማ ቅርስ እንዲያውቅና እንዲጠብቅ፣ ይህም በሥርዓተ አምልኮ አገልግሎት አዳዲስ ቅንብሮችን እንዲያነሳሳ ያስችለዋል፣ ዘመናዊ ስሜቶችን እና የተለያዩ የባህል ወጎችን በማክበር፣ “አምልኮን ቅጥ ካጣ አስቀያሚነት፣ ከሚጣፍጥ የአገላለጽ ዓይነቶች፣ ከሚከበረው ታላቅ ተግባር የማይገባቸውን ያልተነሳሱ የሙዚቃ ጽሑፎችን ያጠራል”፣ ለሥርዓተ አምልኮ ቅንብሮች ክብርና ልቀት ዋስትና ይሰጣል” (ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ ዳግማዊ፣ በመንፈሳዊ ዜማ ዙሪያ እ.አ.አ በህዳር 22 ቀን 2003፣ 3 እንደ ጻፉት)።

በእነዚህ ሁሉ ምክንያቶች፣ የሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ አባቶች “በቅስና አብያተ ትምህርት ቤቶች፣ በተመክሮ ቤቶች፣ ወንድ እና ሴት በሚኖሩባቸው ገዳማት፣ እንድሁም በካቶሊክ ተቋማት እና ትምህርት ቤቶች ለዚህ የሚረዱ ሥራና እና ትምህርት ከፍ ያለ ሚና እንዲሰጣቸው ይገባል (SC, 115)፣ እና መንፈሳዊ መዘምራን ጥሩ የአምልኮ ሥርዓት እንዲኖራቸው ማረጋገጥ ያስፈልጋል።  

ውድ ወንድሞችና እህቶች፣ የቤተ ክርስቲያኒቱ አባቶች የአምልኮ ሥርዓትን እንደ የቤተ ክርስቲያን ኅብረት ምልክት አድርገው በታላቅ አክብሮት ይመለከቱ ነበር። ስለዚህ በእነዚህ ውብ የአንጾኪያው የቅዱስ ኢግናሺዬስ ቃላት መደምደም እንችላለን፡- “እያንዳንዳችሁ የመዘምራን ቡድን ሁኑ፤ እርስ በርሳችሁ በአንድነት፣ በሕብረት፣ የእግዚአብሔርን ድምፅ በአንድ ድምፅ፣ በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ለአብ እንድትዘምሩ፣ እርሱም እንዲሰማችሁ፣ ከምታደርጉትም መልካም ሥራ፣ የልጁ አባላት እንደሆናችሁ እንዲያውቅ ዘምሩ” (ለኤፌሶን ሰዎች በላኩት መልእክት አንቀጽ4፣ 2)።