ር.ሊ.ጳ ሊዮ 'አክራሪነትን ለማስወገድ የእግዚአብሔርን ቃል በታሪካዊ አውድ ውስጥ ሆናችሁ አንብቡ' ማለታቸው ተገለጸ

የዚህ ዝግጅት አቅራቢ መብራቱ ኃ/ጊዮርጊስ-ቫቲካን

በዕለቱ የተነበበው የእግዚአብሔር ቃል

የናስ አንጥረኛው እስክንድሮስ ብዙ ክፉ ነገሮችን አድርጎብኛል፤ ጌታ እንደ ሥራው ብድራቱን ይከፍለዋል። አንተም ደግሞ ከእርሱ ነቅተህ ራስህን ጠብቅ፤ የምንናገረውን እጅግ ተቃውሞአልና። በመጀመሪያው ሙግቴ አንድም ሰው እንኳ ከጎኔ አልቆመም፤ ሁሉም ግን ከዱኝ፤ ይህንንም በደል በእነርሱ ላይ አይቁጠርባቸው (2ጢሞ 3፡14-16)።

ክቡራን እና ክቡራት የዝግጅቶቻችን ተከታታዮች ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ በወቅቱ ያደረጉትን የጠቅላላ የትምህርተ ክርስቶስ አስተምህሮ ሙሉ ይዘቱን እንደሚከተለው አሰናድተነዋል፣ ተከታተሉን።

የተወደዳችሁ ወንድሞቼ እና እህቶቼ እንደምን አረፈዳችሁ፣ እንኳን ደህና መጣችሁ!

በእነዚህ ሳምንታት ውስጥ የምናሰላስልበት በላቲን ቋንቋ "ዴይ ቨርቡም" (የእግዚአብሔር ቃል)የተሰኘው የሁለተኛው የቫቲካን ሰንዶች መካከል አንዱ በሆነው ሐዋርያዊ ሕገ-ደንብ ውስጥ፣ በቤተክርስቲያን ሕያው ወግ ውስጥ የተነበበውን፣ እግዚአብሔር ሁል ጊዜ ከወንዶችና ከሴቶች ጋር መነጋገሩን የሚቀጥልበት ልዩ ቦታ መሆኑን ያመለክታል፣ ስለዚህም በማዳመጥ፣ እሱን ያውቁትና ይወዱታል። የመጽሐፍ ቅዱስ ጽሑፎች ግን በሰማያዊ ወይም ከሰው በላይ በሆነ ቋንቋ አልተጻፉም። በእርግጥም፣ የዕለት ተዕለት ሕይወት እንደሚያስተምረን፣ የተለያዩ ቋንቋዎችን የሚናገሩ ሁለት ሰዎች እርስ በርስ መግባባት አይችሉም፣ ወደ ውይይት መግባት አይችሉም፣ እና ግንኙነት መመስረት አይችሉም። በአንዳንድ ሁኔታዎች፣ ራስን ለሌሎች መስጠት የመጀመሪያው የፍቅር ተግባር ነው። ለዚህም ነው እግዚአብሔር በሰው ቋንቋዎች ለመናገር የሚመርጠው እና በዚህም ምክንያት፣ በመንፈስ ቅዱስ ተመስጦ የተለያዩ ጸሐፊዎች የቅዱሳት መጻሕፍትን ጽሑፎች የጻፉት። የስምምነቱ ሰነድ እንደሚያስታውሰን፣ “የእግዚአብሔር ቃላት፣ በሰው ቋንቋ የተገለጹት፣ እንደ ሰው ንግግር ተደርገው ተጽፏል፣  ልክ የዘላለም አባት ቃል፣ የሰውን ድካም ሥጋ ወደ ራሱ ሲወስድ፣ በሁሉም መንገድ እንደ ሰው ተፈጥሯል” (ዲቪ፣ 13)። ስለዚህ፣ በይዘቱ ብቻ ሳይሆን፣ በቋንቋውም፣ ቅዱሳት መጻሕፍት የእግዚአብሔርን ለሰዎች ያለውን ርኅራኄ በሚገባ መልኩ በማቅረብ  እና ከእነሱ ጋር ለመቅረብ ያለውን ፍላጎት ይገልጣሉ።

በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ፣ በመለኮታዊው ደራሲ እና በቅዱሳን ጽሑፎች ጸሐፊዎች መካከል ያለው ግንኙነት ጥናት ተደርጎበታል። ለብዙ መቶ ዘመናት፣ ብዙ የሃይማኖት ሊቃውንት የቅዱስ መጽሐፍን መለኮታዊ አነሳሽነት ለመጠበቅ ይጥሩ ነበር፣ የሰው ጸሐፊዎችን እንደ መንፈስ ቅዱስ የተግባር መሳሪያዎች አድርገው ይቆጥሩ ነበር። በቅርብ ጊዜ ውስጥ፣ የተደረጉት አስተንትኖዎች የቅዱስ ጽሑፎችን በመጻፍ ረገድ የቅዱሳን ሰዎችን የሕይወት ታሪክ የሚጽፉ ባለሙያዎችን አስተዋጽኦ እንደገና ገምግሟል፣ እስከዚህም ድረስ፣ የስምምነቱ ሰነድ እግዚአብሔር የቅዱስ መጽሐፍ ዋና “ደራሲ” እንደሆነ ይናገራል፣ ነገር ግን የቅዱሳንን የሕይወት ታሪክ የሚጽፉ ጸሐፊዎች የቅዱስ መጻሕፍት “እውነተኛ ደራሲዎች” ብሎ ይጠራቸዋል (DV፣ 11)። ባለፈው ክፍለ ዘመን አንድ ጠንቃቃ ማብራሪያ እንዳመለከተው፣ “የሰውን እንቅስቃሴ ወደ ተራ አስተማሪ ጸፊ መቀነስ መለኮታዊ እንቅስቃሴን ማክበር አይደለም።” እግዚአብሔር የሰው ልጆችን እና አቅማቸውን ፈጽሞ በከንቱ አይመለከትም!

ስለዚህ፣ ቅዱሳት መጻሕፍት በሰው ቃል የእግዚአብሔር ቃል ከሆኑ፣ ከእነዚህ ሁለት ገጽታዎች አንዱን ችላ የሚል ወይም የሚክድ ማንኛውም አቀራረብ ከፊል ይሆናል። ከዚህ በታች የተጠቀሰው የቅዱሳት መጻሕፍት ትክክለኛ ትርጓሜ የተገነቡበትን ታሪካዊ አካባቢ እና ጥቅም ላይ የዋሉትን ሥነ-ጽሑፋዊ ቅርጾች ሊያስተጓጉል ይችላል፤ በተቃራኒው፣ እግዚአብሔር የተጠቀመባቸውን የሰው ቃላት ጥናት ውድቅ ማድረግ ወደ አክራሪ ወይም መንፈሳዊ ቅዱሳት መጻሕፍት ንባብ የሚያመሩ ሲሆን ይህም ትርጉሙን ያዛባል። ይህ መርህ የእግዚአብሔርን ቃል ለማወጅም ይሠራል፡ ከእውነታው ጋር ግንኙነት ካጣ፣ ከሰው ተስፋዎችና ስቃዮች ጋር፣ ለመረዳት የማይቻል ቋንቋ ጥቅም ላይ ከዋለ፣ ግንኙነት የሌለው ወይም እንደ የዱሮ ፋሽን ከሆነ፣ ውጤታማ አይደለም። በእያንዳንዱ ዘመን፣ ቤተክርስቲያን የእግዚአብሔርን ቃል በታሪክ ውስጥ ሊካተት እና ልብን ሊነካ በሚችል ቋንቋ እንደገና እንድታቀርብ ተጠርታለች። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ እንደሚያስታውሱን፣ “ወደ ምንጩ ለመመለስ እና የወንጌልን የመጀመሪያ ትኩስነት ለመመለስ በምንጥርበት ጊዜ ሁሉ፣ አዳዲስ መንገዶች ይፈጠራሉ፣ የተለያዩ የመግለጫ ዓይነቶች፣ የበለጠ አንደበተ ርቱዕ ምልክቶች እና ለዛሬው ዓለም አዲስ ትርጉም ያላቸው ቃላት” ይከፈታሉ።

በሌላ በኩል ደግሞ ወይም በተመሳሳይ መልኩ ቅዱሳት መጻሕፍትን መለኮታዊ መነሻውን ችላ ብሎ እንደ ተራ የሰው ትምህርት፣ ከቴክኒካል እይታ አንጻር ብቻ ሊጠና የሚገባው ወይም እንደ “ያለፈው ጽሑፍ” አድርጎ መረዳት የሚቻልበት መንገድ ነው። ይልቁንም፣ በተለይም በሥርዓተ አምልኮ አውድ ውስጥ ሲታወጅ፣ ቅዱሳት መጻሕፍት የዛሬዎቹን አማኞች ለመናገር፣ የአሁኑን ሕይወታቸውን በችግሮቻቸው ለመንካት፣ የሚወሰዱትን እርምጃዎች እና የሚወሰኑ ውሳኔዎችን ለማብራራት የታሰቡ ናቸው። ይህ የሚቻለው አማኞች ቅዱስ ጽሑፎችን ያነሳሳቸውን መንፈስ በሚመራበት እና በሚተረጉሙበት ጊዜ ብቻ ነው (ዝ.ከ. DV፣ 12)።

በዚህ ረገድ፣ ቅዱሳት መጻሕፍት የአማኞችን ሕይወት እና ፍቅር ለማሳደግ ያገለግላሉ፣ ቅዱስ አውጉስጢኖስ እንደሚያስታውሰው፡- “ማንም… ቅዱሳት መጻሕፍትን እንደሚረዳ የሚያስብ… ነገር ግን እንዲህ ዓይነቱን ትርጓሜ በእግዚአብሔርና በባልንጀራችን ላይ የማይገነባ፣ እርሱ እንደሚገባው ገና አልተረዳቸውም።” የቅዱሳት መጻሕፍት መለኮታዊ አመጣጥም የተጠመቁት ሰዎች ምስክርነት እንዲሰጣቸው በአደራ የተሰጠው ወንጌል የሕይወትንና የእውነታን ገጽታዎች ሁሉ ቢይዝም፣ ከእነዚህም በላይ እንደሚያልፋቸው ያስታውሳል፤ ወደ በጎ አድራጎት ወይም ማህበራዊ መልእክት ብቻ ሊገለጽ አይችልም፣ ነገር ግን እግዚአብሔር በኢየሱስ የሰጠንን የሙሉ እና የዘላለም ሕይወት አስደሳች አዋጅ ነው።

ውድ ወንድሞችና እህቶች፣ ጌታን እናመስግን ምክንያቱም በቸርነቱ፣ ሕይወታችን የቃሉን አስፈላጊ ምግብ እንዳያጣ ስለሚያረጋግጥልን፣ እና ቃሎቻችን እና በተለይም ሕይወታችን በውስጣቸው የተነገረውን የእግዚአብሔርን ፍቅር እንዳያደበዝዙ እንጸልይ።