ር.ሊ.ጳ ሊዮ 14ኛ የእ.አ.አ 2026 ዓ.ም የአዲስ አመት አስመልክተው ያስተላለፉት የሰላም መለእክት

“ሰላም ለእናንተ ይሁን!”

ይህ ጥንታዊ ሰላምታ፣ ዛሬም በብዙ ባህሎች ውስጥ ጥቅም ላይ የዋለው፣ በፋሲካ ምሽት ከሙታን በተነሳው ኢየሱስ ከንፈር የተነገረ ሲሆን፣ አዲስ ሕይወትን ያካተተ ነበር። “ሰላም ለእናንተ ይሁን” (ዮሐ. 20:19, 21) ሰላምን ብቻ ሳይሆን፣ በተቀበሉት እና በዚህም ምክንያት፣ በሁሉም እውነታ ውስጥ ዘላቂ ለውጥን የሚያመጣ ቃሉ ነው። በዚህ ምክንያት፣ የሐዋርያት ተተኪዎች በዓለም ዙሪያ በየቀኑ እጅግ ጸጥ ያሉ አብዮቶችን “ሰላም ለእናንተ ይሁን!” በሚል ድምጽ ያስተጋባሉ። የሮም ጳጳስ ሆኜ ከተመረጥኩበት ምሽት ጀምሮ፣ ለዚህ ​​ዓለም አቀፍ አዋጅ የራሴን ሰላምታ ማካተት ፈልጌ ነበር። እናም ይህ ከሙታን የተነሣው ክርስቶስ ሰላም መሆኑን እንደገና መናገር እፈልጋለሁ - ያልታጠቀ እና ትጥቅ የፈቱ፣ ትሑት እና ጽናት ያለው ሰላም። ሁላችንንም ያለ ቅድመ ሁኔታ የሚወደን ከእግዚአብሔር የመጣ ሰላም ነው።

ከሙታን የተነሣው የክርስቶስ ሰላም

መልካሙ እረኛ፣ ለመንጋው ሕይወቱን የሚሰጥ እና ከዚህ መንጋ ያልሆኑ ሌሎች በጎች ያሉት (ዮሐ. 10:11,16)፣ ሞትን ድል ያደረገ እና የሰውን ዘር የሚለያዩትን የመከፋፈል ግድግዳዎች ያፈረሰ ክርስቶስ ነው (ኤፌ. 2:14)። የእርሱ መገኘት፣ ስጦታው እና ድሉ የእግዚአብሔር ሥራ በዓለም ላይ በሚቀጥልባቸው በብዙ ምስክሮች ጽናት ማብራት ቀጥሏል፣ በዘመናችን ጨለማ ውስጥ የበለጠ ጎልቶ የሚታይ እና የሚያበራ እየሆነ መጥቷል።

በጨለማ እና በብርሃን መካከል ያለው ልዩነት አዲስ ዓለም ሲወለድ የኖረውን የምጥ ሥቃይ የሚገልጽ የሚገልጽ የመጽሐፍ ቅዱስ ምስል ብቻ አይደለም፤ በታሪካዊ ሁኔታዎቻችን ውስጥ በሚያጋጥሙን ፈተናዎች መካከል የሚያናጋን እና የሚነካን ተሞክሮም ነው። ጨለማውን ለማሸነፍ ብርሃኑን ማየት እና ማመን አስፈላጊ ነው። ይህ የኢየሱስ ደቀ መዛሙርት ልዩ እና ልዩ በሆነ መንገድ እንዲኖሩ የተጋበዙበት ጥሪ ነው፤ ሆኖም ግን ወደ እያንዳንዱ የሰው ልጅ ልብ የሚወስደውን መንገድ ያገኛል። ሰላም አለ፤ በውስጣችን መኖር ይፈልጋል። ግንዛቤያችንን የማብራት እና የማስፋት ገር ኃይል አለው፤ ዓመፅን ይቋቋማል እና ያሸንፋል። ሰላም ዘላለማዊ እስትንፋስ ነው፤ ለክፋት “በቃ”! ማለት ይኖርብናል፤ ለሰላም “ለዘላለም” እንጮሃለን። በዚህ አድማስ ውስጥ የተነሣው መርተውናል። በዚህ እምነት በመጽናት የቀድሞ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ “የሦስተኛው የዓለም ጦርነት በከፊል እየተካሄደ ነው” ብለው ቢጠሩትም እንኳ፣ የሰላም ፈጣሪዎች በሌሊት እንደ ጠባቂዎች ቆመው የጨለማውን ስርጭት መቃወማቸውን ቀጥለዋል።

በሚያሳዝን ሁኔታ፣ ብርሃንን መርሳትም ይቻላል። ይህ በሚሆንበት ጊዜ፣ የእውነታ ስሜታችንን እናጣለን እና ለዓለም ከፊል እና የተዛባ አመለካከት እናዳብራለን፣ በጨለማ እና በፍርሃት ተጎድተናል። ዛሬ ብዙዎች እነዚያን ትርክቶች ተጨባጭ” ብለው ይጠሩታል፤ ተስፋ የሌላቸው፣ የሌሎችን ውበት የማያዩ እና በኃጢአት የተጎዱ ቢሆኑም እንኳ በሰው ልብ ውስጥ ሁልጊዜ የሚሠራውን የእግዚአብሔርን ጸጋ የሚረሱ ናቸው። ቅዱስ አውጉስጢኖስ ክርስቲያኖች ከሰላም ጋር የማይበጠስ ትስስር እንዲፈጥሩ አሳስቧል፣ ስለዚህም በልባቸው ውስጥ በጥልቅ በመንከባከብ በዙሪያቸው ያለውን ብርሃን ሞቅ አድርገው እንዲያበሩ ይረዳቸዋል" ይል ነበር። ለማህበረሰቡ ሲናገር እንዲህ ሲል ጽፏል፡- “ሌሎችን ወደ ሰላም ለመሳብ ከፈለጋችሁ፣ በመጀመሪያ ራሳችሁ ሰላም ይኑራችሁ፤ እናንተም በሰላም ጸንታችሁ ቁሙ። ሌሎችን ለማቃጠል፣ በውስጣችሁ የሚነድ ነበልባል ሊኖር ይገባል” ሲል ተናግሮ ነበር።

ውድ ወንድሞችና እህቶች፣ የእምነት ስጦታ ቢኖረንም፣ ሆነ እንደጎደለን ቢሰማን፣ ለሰላም ራሳችንን እንክፈት! የማይቻል እና ከአቅማችን በላይ እንደሆነ ከማመን ይልቅ እንቀበለው እና እውቅና እንስጠው። ሰላም ከግብ በላይ ነው፤ መገኘት እና ጉዞ ነው። በውስጣችን እና በዙሪያችን አደጋ ላይ ቢወድቅም፣ እንደ አውሎ ነፋስ ስጋት ላይ እንዳለ ትንሽ ነበልባል፣ እሱን መጠበቅ አለብን፣ ምስክርነት የሰጡንን ሰዎች ስም እና ታሪክ ፈጽሞ አንረሳም። ሰላም ምርጫዎቻችንን የሚመራ እና የሚገልጽ መርህ ነው። ፍርስራሽ ብቻ በሚቀርባቸው እና ተስፋ መቁረጥ የማይቀር በሚመስልባቸው ቦታዎች እንኳን፣ ሰላምን ያልረሱ ሰዎችን እናገኛለን። ልክ ኢየሱስ በፋሲካ ምሽት ደቀ መዛሙርቱ በፍርሃትና በተስፋ መቁረጥ ወደ ተሰበሰቡበት ቦታ እንደገባ ሁሉ፣ ከሙታን የተነሣው ክርስቶስ ሰላምም በምስክሮቹ ድምፅና ፊት በሮችና እንቅፋቶች ውስጥ ማለፍን ቀጥሏል። ይህ ስጦታ መልካምነትን እንድናስታውስ፣ እንደ ድል አድራጊ መስፈርት አድርገን እንድንገነዘብ፣ እንደገና እንድንመርጠው እና አብረን እንድንፈጽመው ያስችለናል።

ያልታጠቀ ሰላም

ኢየሱስ ከመታሰሩ ጥቂት ቀደም ብሎ፣ በጠበቀ በራስ መተማመን ቅጽበት፣ ከእርሱ ጋር ለነበሩት እንዲህ አላቸው፡- “ሰላምን እተውላችኋለሁ፤ ሰላሜን እሰጣችኋለሁ፤ እኔ የምሰጣችሁ ዓለም እንደሚሰጠው ዓይነት አይደለም። ልባችሁ አይታወክ፤ አይፍራም” ሲል አክሎ ተናግሯል (ዮሐ. 14:27)። ጭንቀታቸውና ፍርሃታቸው በቅርቡ ከሚመጣው ዓመፅ ጋር የተያያዘ ነበር። ነገር ግን፣ በጥልቀት ስንመለከት ቅዱሳን ወንጌላት ደቀ መዛሙርቱን ያስጨነቃቸው ሰላማዊ ምላሹ መሆኑን አይደብቁም፤ ይህም ሁሉም እና ጴጥሮስ በመጀመሪያ የተከራከሩበት መንገድ ነው፤ ሆኖም ጌታው ይህንን የሰላም መንገድ እስከ መጨረሻው እንዲከተሉ ጠየቃቸው። የኢየሱስ መንገድ ጭንቀትና ፍርሃት ማስከተሉን ቀጥሏል። በኃይል ለሚከላከሉት “ሰይፍህን ወደ ሰገባው መልስህ” (ዮሐ. 18:11፤ ማቴ. 26:52) በማለት በድጋሚ ይናገራል። ከሙታን የተነሣው የኢየሱስ ሰላም መሣሪያ አልያዘም፣ ምክንያቱም በተጨባጭ ታሪካዊ፣ ፖለቲካዊ እና ማህበራዊ ሁኔታዎች መካከል ያልታጠቀ ትግል ነበር ያደርገው። ክርስቲያኖች ብዙ ጊዜ ተባባሪ ሆነውባቸው የነበሩትን አሳዛኝ ሁኔታዎች እያሰቡ ለዚህ አዲስ ነገር ትንቢታዊ ምስክርነት መስጠት አለባቸው። የመጨረሻው ፍርድ ታላቁ ምሳሌ ሁሉም ክርስቲያኖች በዚህ ግንዛቤ ውስጥ በምሕረት እንዲሠሩ ይጋብዛል (ማቴ 25:31-46)። ይህን ሲያደርጉ፣ በተለያዩ መንገዶች የሌሎችን ሥቃይ አዳምጠው ከዓመፅ ማታለል ራሳቸውን ነፃ ያወጡ ወንድሞችና እህቶች ከጎናቸው ያገኛሉ።

ምንም እንኳን ዛሬ ብዙ ሰዎች ለሰላም ዝግጁ ልብ ቢኖራቸውም፣ ብዙውን ጊዜ እየጨመረ በመጣው እርግጠኛ ባልሆነ ዓለም ፊት ባለው ታላቅ የአቅም ማጣት ስሜት ይሸነፋሉ። ቅዱስ አውጉስጢኖስ ይህንን ልዩ ተጻራሪ አባባል አስቀድሞ ጠቁሞ ነበር፡- “ሰላምን ማግኘት ከባድ አይደለም፤ ምናልባትም ማመስገን የበለጠ ከባድ ሊሆን ይችላል። ሰላምን ለማወደስ፣ አስፈላጊው ተሰጥኦ እንደጎደለን ልናገኝ እንችላለን፤ ትክክለኛ ሀሳቦችን እንፈልጋለን እና ቃላቶቻችንን እንመዝናለን። ነገር ግን ሰላም ለማግኘት፣ እዚያ አለ፣ ሊደረስበት ይችላል፣ እና ያለ ጥረት ልንይዘው እንችላለን” ሲል ጽፏል።

ሰላምን እንደ ሩቅ ሀሳብ አድርገን ስንመለከተው፣ ሲከለከል ወይም በስሙ ጦርነት ሲካሄድ እንኳን መበሳጨታችንን እናቆማለን። እነዚያ “ትክክለኛ ሀሳቦች”፣ በሚገባ የታሰቡ ቃላት እና ሰላም ቅርብ ነው ለማለት የሚያስችል ችሎታ የለንም። ሰላም የሚኖር፣ የሚለማ እና የሚጠበቅ እውነታ ካልሆነ፣ ጠበኝነት ወደ ቤት ውስጥ እና የህዝብ ህይወት ይሰራጫል። በዜጎች እና በገዢዎች መካከል ባለው ግንኙነት፣ ለጦርነት በቂ ዝግጅት አለማድረግ፣ ለጥቃቶች ምላሽ አለመስጠት እና ዓመፅን በዓመፅ አለመመለስ የሚድርገው ጥረት  እንደ ስህተት ሊቆጠር ይችላል። ከሕጋዊ የመከላከያ መርህ በላይ፣ እንዲህ ዓይነቱ የግጭት አመክንዮ አሁን ዓለም አቀፍ ፖለቲካን ይቆጣጠራል፣ አለመረጋጋትን እና መተንበይ አለመቻልን በየቀኑ ያባብሳል። ወታደራዊ ወጪን ለመጨመር ተደጋጋሚ ጥሪዎች እና ከዚያ በኋላ የሚመጡት ምርጫዎች በብዙ የመንግሥት መሪዎች ለውጫዊ ስጋቶች ትክክለኛ ምላሽ ሆነው መቅረባቸው የአጋጣሚ ነገር አይደለም። የወታደራዊ ኃይልን የመከላከል ኃይል፣ በተለይም የኑክሌር መከላከያ፣ የሚለው ሀሳብ የተመሰረተው በሕግ፣ በፍትህ እና በመተማመን ላይ ሳይሆን በፍርሃት እና በኃይል የበላይነት ላይ በተገነባው በአገሮች የመካከል መብት ባለው ግንኙነት ምክንያታዊነት ላይ የተመሰርተ ነው። “በዚህም ምክንያት” ቅዱስ ዮሐንስ 23ኛ በዘመኑ እንደጻፉት፣ “ሰዎች በቋሚ ፍርሃት ውስጥ ይኖራሉ። የሚመጣው አውሎ ነፋስ በማንኛውም ጊዜ በአሰቃቂ ዓመፅ ሊፈነዳባቸው እንደሚችል ይፈራሉ። እናም ለፍርሃታቸው በቂ ምክንያቶች አሏቸው፣ ምክንያቱም እንደዚህ ዓይነት መሳሪያዎች እጥረት የለም። ማንም ሰው ጦርነት ሊያስከትል የሚችለውን አስፈሪ እልቂት እና ውድመት ለማስጀመር ኃላፊነት ለመውሰድ እንደሚደፍር ማመን ከባድ ቢሆንም፣ እሳቱ በአጋጣሚ እና ባልተጠበቀ ሁኔታ ሊጀመር እንደሚችል መካድ አይቻልም።”

ከዚህም በላይ እ.አ.አ በ2024 ዓ.ም የዓለም ወታደራዊ ወጪ ካለፈው ዓመት ጋር ሲነጻጸር በ9.4% መጨመሩን ልብ ሊባል ይገባል፣ ይህም ባለፉት አስርት ዓመታት የነበረውን አዝማሚያ ያረጋግጣል፣ በአጠቃላይ 2718 ቢሊዮን ዶላር (ወይም 2.5% የዓለም የሀገር ውስጥ ምርት ያህል) ደርሷል። በተጨማሪም፣ ለአዳዲስ ተግዳሮቶች የሚሰጠው ምላሽ በዳግም ግንባታ ላይ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ኢንቨስትመንትን ጫና ብቻ ሳይሆን በትምህርት ፖሊሲዎች ላይም ለውጥን ያስከትላል። የሃያኛው ክፍለ ዘመንን እና በሚሊዮን የሚቆጠሩ ተጎጂዎችን በጽናት ያገኘውን ግንዛቤ የሚጠብቅ የማስታወስ ባህል ከማዳበር ይልቅ፣ አሁን በትምህርት ቤቶች፣ በዩኒቨርሲቲዎች እና በሚዲያዎች ውስጥ የስጋቶችን ግንዛቤ የሚያሰራጩ እና የመከላከያ እና የደህንነትን የታጠቀ አስተሳሰብ ብቻ የሚያራምዱ የመገናኛ ዘመቻዎችን እና የትምህርት ፕሮግራሞችን እናያለን።

እናም “ሰላምን በእውነት የሚወዱም የሰላም ጠላቶችንም ይወዳሉ።” ስለዚህ ቅዱስ አውጉስጢኖስ ድልድዮችን ከማቃጠል ወይም በነቀፋ ውስጥ እንዲቆዩ ከማድረግ ይልቅ፣ ማዳመጥን እንዲመርጡ እና በተቻለ መጠን ከሌሎች ጋር ውይይት እንዲያካሂዱ መክረዋል። ከስልሳ ዓመታት በፊት፣ ሁለተኛው የቫቲካን ጉባኤ በቤተክርስቲያኒቱ እና በዘመናዊው ዓለም መካከል ስላለው አስቸኳይ ውይይት አስፈላጊነት አዲስ ግንዛቤ በመስጠት ደምድሟል።

በተለይም በላቲን ቋንቋ "ጋውዲየም ኤት ስፐስ" (ሰላም እና ደስታ) የተሰኘው ሰነድ ወደ ጦርነት ስለምያስከተለው ዝግመተ ለውጥ ትኩረት ሰጥተዋል፡- “ለዘመናዊ ጦርነት ልዩ የሆኑ አደጋዎች በቅርብ ጊዜ የተዘጋጁ የጦር መሳሪያዎችን የያዙ ሰዎችን እንደዚህ ዓይነት ወንጀሎችን የመፈፀም አደጋን እና ሰዎችን ወደ የከፋ የጭካኔ ድርጊቶች የማነሳሳት አደጋን ያጋልጣሉ። ይህ ወደፊት በማንኛውም ጊዜ ሊከሰት የሚችልበትን እድል ለማስወገድ፣ የዓለም ጳጳሳት ሁሉም ሰው፣ በተለይም የመንግሥት መሪዎች እና የጦር አማካሪዎች፣ በእግዚአብሔር ፊት እና በመላው የሰው ዘር ፊት ላሏቸው ግዙፍ ኃላፊነቶች ያለማቋረጥ እንዲያስቡ ለመማጸን ተሰበሰቡ።”

የጉባኤው አባቶች ጥሪን ደግመን በመጥቀስ እና ውይይት በእያንዳንዱ ደረጃ በጣም ውጤታማ አቀራረብ እንደሆነ በማሰብ፣ ተጨማሪ የቴክኖሎጂ እድገቶች እና የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ወታደራዊ ትግበራ የትጥቅ ግጭትን አሳዛኝ ሁኔታ እንዳባባሰው መቀበል አለብን። ስለ ሕይወት እና ሞት የሚደረጉ ውሳኔዎች ወደ ማሽኖችን “በመወከል” እየጨመሩ በመምጣታቸው በፖለቲካ እና በወታደራዊ መሪዎች መካከል ከኃላፊነት የመራቅ አዝማሚያ እየጨመረ መጥቷል። ይህ እያንዳንዱን ስልጣኔ የሚደግፉ እና የሚጠብቁትን የሰብአዊነት ህጋዊ እና ፍልስፍናዊ መርሆዎችን ታይቶ የማይታወቅ እና አጥፊ ክህደት ያሳያል። መንግስታትን ወደዚህ አቅጣጫ የሚያንቀሳቅሱትን ከፍተኛ የግል ኢኮኖሚያዊ እና የገንዘብ ፍላጎቶች ክምችት ማውገዝ አስፈላጊ ነው፤ ሆኖም ግን ይህ ብቻውን በቂ አይሆንም፣ ህሊናን እና ትችትን ካላነቃን በስተቀር ገቢራዊ ሊሆኑ አይችሉም። በጣሊያነኛ ቋንቋ "ፍራቴሊ ቱቲ" (ሁላችንም ወንድማማቾች ነን) የተሰኘው ጳጳሳዊ መልእክት የአዚዚውን ቅዱስ ፍራንችስኮስን እንዲህ ዓይነቱን መነቃቃት እንደ ምሳሌ ያቀርባል፡- “በዚያን ጊዜ በነበረው ዓለም፣ በመጠበቂያ ግንቦች እና በመከላከያ ግድግዳዎች የተሞላው፣ ከተሞች በኃያላን ቤተሰቦች መካከል የጭካኔ ጦርነቶች ቲያትር ነበሩ፣ ድህነት በገጠር ውስጥ እየተስፋፋ ቢሆንም። ሆኖም እዚያ ፍራንችስኮስ እውነተኛ ሰላምን ወደ ልቡ መቀበል እና በሌሎች ላይ ሥልጣን የመጠቀም ፍላጎትን ነፃ ማድረግ ችሏል። ከድሆች አንዱ ሆነ እና ከሁሉም ጋር ተስማምተው ለመኖር ፈለገ”።  ይህ ዛሬ እንድንቀጥል የተጠራንበት ታሪክ ነው፣ ይህም ማለት ግልጽነት እና የወንጌላዊ ትህትና የተወለደ ሰላምን ለማስታረቅ ኃይሎችን ማዋሃድ ማለት ነው።

ትጥቅ የሚያስፈታ ሰላም

መልካምነት ትጥቅ እያስፈታ ነው። ምናልባት እግዚአብሔር የሰው ልጅ የሆነው ለዚህ ሊሆን ይችላል። እስከ ሙታን ዓለም ድረስ ጥልቅ መውረዱ የሚደርሰው የምስጢረ ሥጋዌ ምስጢር የሚጀምረው በወጣት እናት ማህፀን ውስጥ ሲሆን በቤተልሔም ባለው ግርግም ውስጥ ይገለጣል። “ሰላም በምድር ላይ” ብለው መላእክት ይዘምራሉ፣ መከላከያ የሌለው አምላክ መኖሩን እያወጁ፣ የሰው ልጅ እሱን በመንከባከብ ብቻ እንደተወደደ ሆኖ ሊሰማው ይችላል (ሉቃስ 2:13-14)። እንደ ልጅ እኛን የመለወጥ ኃይል ያለው ምንም ነገር የለም። ምናልባት ልጆቻችን እና እኩል ደካማ የሆኑ ሌሎች ሰዎች በትክክል ልብን የሚቆርጠው (የሐዋርያት ሥራ 2:37) ሊሆን ይችላል። በዚህ ረገድ፣ የተከበረው የቀድሞ አባታችን “የሰው ልጅ ድክመት ስለሚጸናው እና ስለሚያልፈው፣ ሕይወት ስለሚያመጣው እና ስለሚገድለው ነገር የበለጠ ግልጽ እንድንሆን የማድረግ ኃይል አለው። ምናልባት በዚህ ምክንያት፣ ብዙውን ጊዜ ገደቦቻችንን መካድ፣ ደካማ እና የቆሰሉ ሰዎችን ማስወገድ ይቀናናል፤ እንደ ግለሰብም ሆነ እንደ ማህበረሰብ የመረጥነውን አቅጣጫ የመጠየቅ ኃይል አለን።”

ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዩሐንስ ጳውሎስ 23ኛ “ሁለንተናዊ የጦር መሳሪያ ትጥቅ መፍታት" እውን ሊሆን የሚችለው አእምሮዋችንን እና ልባችንን ስናድስ ብቻ መሆኑን ያስተምሩናል። በላቲን ቋንቋ " Pacem in Terris" (ሰላም በምድር ላይ ይሁን) በተሰኘው ጳጳሳዊ መልእክታቸው ላይ " ይህ የትጥቅ ማስፈታት ሂደት ሙሉ በሙሉ እና የተሟላ ካልሆነ እና የሰዎችን ነፍስ እስካልነካ ድረስ፣ የጦር መሳሪያ ውድድርን ማስቆም ወይም የጦር መሳሪያ መቀነስ ወይም - እና ይህ ዋናው ነገር - በመጨረሻ ሙሉ በሙሉ ማጥፋት የማይቻል መሆኑን ሁሉም ሰው መገንዘብ አለበት" ሲሉ ጽፈው ነበር። ሁሉም ሰው ፍርሃትንና የጦርነትን ጭንቀት ከአእምሯችን ለማስወገድ በሚደረገው ጥረት ከልብ መተባበር አለበት። ነገር ግን ይህ በዛሬው ዓለም ሰላም የተመሠረተባቸው መሠረታዊ መርሆዎች ሙሉ በሙሉ በተለየ መተካትን ይጠይቃል፤ ይኸውም በአገሮች መካከል እውነተኛና ዘላቂ ሰላም እኩል የሆነ የጦር መሳሪያ አቅርቦትን ብቻ ሳይሆን በጋራ መተማመንን ብቻ ማካተት እንደማይችል መገንዘብ ያስፈልጋል። እናም ይህ ሊሳካ እንደሚችል እርግጠኞች ነን፤ ምክንያቱም ይህ ነገር በተራ አስተሳሰብ የሚመራ ብቻ ሳይሆን በራሱ በጣም የሚፈለግና ከመልካም ነገሮች ሁሉ በጣም ፍሬያማ የሆነ ነገር ነው።

የሃይማኖት ተቋማት ተግባር ለሚሰቃየው የሰው ልጅ መስጠት ያለባቸው አስፈላጊ አገልግሎት ሀሳቦችን እና ቃላትን እንኳን በመሳሪያነት ለመጠቀም ከሚደረገው ፈተና መጠበቅ ነው። ታላላቅ መንፈሳዊ ወጎች እንዲሁም ትክክለኛ ምክንያት፣ ተመሳሳይ የሆኑትን ብቻ የሚቀበሉ እና የተለዩትን የሚቃወሙ ማህበራትን ብቻ ከማየት ባሻገር ከደም ትስስር ወይም ከጎሳ ባሻገር እንድንመለከት ያስተምሩናል። ዛሬ፣ ይህ እንደ ቀላል ነገር ሊወሰድ እንደማይችል እናያለን። በሚያሳዝን ሁኔታ፣ የእምነትን ቋንቋ ወደ ፖለቲካዊ ጦርነቶች መጎተት፣ ብሔራዊ ስሜትን መባረክ እና በሃይማኖት ስም ዓመፅን እና የትጥቅ ትግልን ማጽደቅ የተለመደ እየሆነ መጥቷል። አማኞች ከሁሉም በላይ የእግዚአብሔርን ቅዱስ ስም የሚያረክሱትን እነዚህን የስድብ ዓይነቶች በሕይወታቸው ምስክርነት በንቃት መቃወም አለባቸው። ስለዚህ፣ ከተግባር ጎን ለጎን፣ ጸሎትን፣ መንፈሳዊነትን እና የኅብረት እና በሃይማኖት ተቋማት መካከል የሚደረግ ውይይትን እንደ የሰላም መንገዶች እና በባህሎች እና ወጎች  ውስጥ እንደ መገናኘት ቋንቋዎች ማዳበር ከመቼውም ጊዜ በበለጠ አስፈላጊ ነው። በዓለም ዙሪያ፣ “እያንዳንዱ ማህበረሰብ ‘የሰላም ቤት’ እንደሚሆን ተስፋ ይደረጋል፣ አንድ ሰው በውይይት ጥላቻን እንዴት ማቃለል እንደሚቻል፣ ፍትህ የሚተገበርበት እና ይቅርታ የሚከበርበት ፍትሃዊ ተግባራትን ለይቶ ማወቅ ይኖርበታል። አሁን ከመቼውም ጊዜ በበለጠ፣ ትኩረት የሚሰጥ እና ሕይወት ሰጪ የሆነ የሐዋርያዊ አገልግሎት አዲስ ዘዴ በማዳበር ሰላም ቅዤት እንዳልሆነ ማሳየት አለብን።

በተመሳሳይ ጊዜ፣ ይህ የፖለቲካውን አስፈላጊነት በምንም መልኩ ሊያሳጣው አይገባም። ከፍተኛውን የሕዝብ ኃላፊነት የተሰጣቸው ሰዎች “በዓለም ዙሪያ ባሉ መንግሥታት መካከል የበለጠ ሰብዓዊ ግንኙነት የማግኘት ችግርን በቁም ነገር ማሰብ አለባቸው። ይህ ማስተካከያ በጋራ መተማመን፣ በድርድር ውስጥ በቅንነት እና ግዴታዎችን በታማኝነት በመወጣት ላይ የተመሠረተ መሆን አለበት። የችግሩ እያንዳንዱ ገጽታ መመርመር አለበት፣ ስለዚህ በመጨረሻ ቅን፣ ዘላቂ እና ጠቃሚ ስምምነቶች ሊጀመሩበት የሚችሉበት የስምምነት ነጥብ ሊወጣ ይችላል።” ይህ የዲፕሎማሲ፣ የሽምግልና እና የዓለም አቀፍ ሕግን የማስወገድ መንገድ ግን አይደለም፣ ይህም በሚያሳዝን ሁኔታ ብዙ ጊዜ በጠንካራ ስምምነቶች ጥሰቶች የሚሸረሸር ሲሆን፣ አስፈላጊው ነገር የሥልጣን ውክልና ሳይሆን የከፍተኛ ምንግሥታት ሕብረትን ተቋማትን ማጠናከር ነው።

በዛሬው ዓለም፣ ፍትህ እና ሰብዓዊ ክብር በዓለም አቀፍ የኃይል አለመመጣጠን መካከል በአስጊ ሁኔታ ላይ ናቸው። በዚህ የብጥብጥ እና የግጭት ጊዜ ውስጥ እንዴት መኖር እና እራሳችንን ከክፋት ነፃ ማውጣት እንችላለን? ተስፋን ሕያው የሚያደርግ እያንዳንዱን መንፈሳዊ፣ ባህላዊ እና ፖለቲካዊ ተነሳሽነት፣ “ገዳይ ቃላት” መስፋፋትን በመቃወም፣ የተሳተፉት ተለዋዋጭ ሁኔታዎች ከሰው ልጅ ፈቃድ ውጪ የሆኑ ማንነታቸው ያልታወቁ ግላዊ ኃይሎች ወይም መዋቅሮች ውጤት እንደሆኑ ሁሉ ማበረታታት እና መደገፍ የለብንም።  ምክንያቱም እንደተጠቆመው፣ “በሰዎች ላይ የበላይነት እና ቁጥጥር ለማግኘት በጣም ጥሩ መንገድ የተወሰኑ እሴቶችን በመከላከል ሽፋን እንኳን ተስፋ መቁረጥን እና ተስፋ ማጣትን በመቃወም ነው።” ከዚህ መዋቅራዊ አስተሳሰብ በመነሳት፣ በሲቪል ማህበረሰቦች፣ በኃላፊነት የሚጠየቁ የማህበር አብላት፣ ሰላማዊ ተሳትፎ ልምዶች እና በትንሽም ሆነ በትልቁ የመልሶ ማቋቋም ፍትህ ልምዶች ውስጥ ራስ ን ማወቅን ማበረታታት አለብን። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ 13ኛ ይህንን በላቲን ቋንቋ "Rerum Novarum" (አዳዲስ ነገሮች) በተሰኘው ሐዋርያዊ መልእክታቸው ላይ ግልጽ እንዳድረጉት፡- “የራሱን ድክመት እና ንቃተ በተመለከተ የሰው ልጅ ሂሊና ከውጭ እርዳታ እንዲማጸን ያነሳሳዋል። በቅዱሳት መጻሕፍት እንዲህ እናነባለን፡- ‘ከአንድ ሁለት ይሻላል፤ ለኅብረተሰቡ ጥቅም አላቸውና። ቢወድቁ አንዱ ባልንጀራውን ያነሣዋልና፤ ብቻውን ግን ሲወድቅ የሚያነሣው ሌላ የሌለው ወዮለት’ (መክብብ 4፡9-10)። ከዚህም በላይ፡- ‘ወንድሙ የረዳው ወንድም እንደ ጠንካራ ከተማ ነው’ (ምሳሌ 18፡19)።

ይህ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች እንደ ምዕመናን ራሳቸውን እንደገና እንዲያገኟቸው እና የልብ፣ የአዕምሮ እና የህይወት ትጥቅ እንዲፈቱ ያነሳሳቸው የተስፋ ኢዮቤልዩ ፍሬዎች አንዱ ይሁን። እግዚአብሔር የተስፋ ቃሎቹን በመፈጸም ለዚህ ምላሽ እንደሚሰጥ እርግጠኛ ነው፡- “እርሱ በሕዝቦች መካከል ይፈርዳል፤ የብዙ ሰዎችን አለመግባባት ያስወግዳል። እነርሱም ሰይፋቸውን ቀጥቅጠው ማረሻ ጦራቸውንም ማጭድ ያደርጋሉ። ሕዝብ በሕዝብ ላይ ሰይፍ አያነሣም፤ ጦርነትንም ከእንግዲህ አይማሩም። እናንተ የያዕቆብ ቤት ሆይ፤ ኑ፤ በጌታ ብርሃን (ኢሳ 2፣ 4-5)።

ከቫቲካን፣ እ.አ.አ ታህሳስ 8/2025

አቅራቢ አባ መብራቱ ኃ/ጊዮርጊስ-ቫቲካን